Canlı organizması içerisindeki en karmaşık organın beyin olduğu konusunda çoğumuz hemfikirizdir. Gün geçtikçe hakkında yeni bilgiler öğrendiğimiz bu organın sır perdesi, bu kitap sayesinde bir nebze olsun aralanıyor.
Vücutta herhangi bir uzvun ampüte edilmesi ya da bir duyu organının zarar görmesi durumunda, o alanla ilişkili korteks bölgesi zamanla komşu korteks bölgeleri tarafından “istila edilir.” Bu nedenle görme engelli bireylerin işitme duyularının daha gelişmiş olduğu sıkça gözlemlenir. Peki insan, bu mekanizmayı dışarıdan destekleyebilir mi? Gerçekten görme işlemi için yalnızca göz ve görme yollarına mı ihtiyaç vardır?
Bilim insanları tam da bu noktada ekolokasyon tekniğinden yararlanarak giyilebilir teknolojiler geliştirmeye başlamıştır. Bu sistemlerin çalışma mantığı, cihazın çevreye ultrasonik dalgalar göndermesi ve yankılardan elde edilen verilerin dokunma duyusu aracılığıyla beyne aktarılmasıdır. Çalışmalar henüz istenilen seviyeye ulaşmamış olsa da gelecek adına oldukça umut verici sonuçlar ortaya koymaktadır.
Beynin “istila etme” mekanizmasına farklı bir açıdan bakıldığında ise hemisferektomi ameliyatları dikkat çekmektedir. Bu işlemde beynin bir yarım küresi cerrahi olarak çıkarılmasına rağmen, diğer yarım küre zamanla birçok işlevi üstlenebilir ve hasta günlük yaşamına devam edebilir. Elbette bunun mümkün olabilmesi için hastalığın çocukluk döneminde ortaya çıkması gerekir; çünkü beynin plastisite özelliğinden en verimli şekilde bu dönemde yararlanılır. Cerrahi işlem sonrasında hasta, birçok şeyi yeniden öğreniyormuş gibi görünse de beyin zamanla eksikliği telafi eder ve yeni sorumlulukları üstlenir.
Bu kitap, beynin yalnızca bir organ olmadığını; aynı zamanda kendini sürekli yeniden şekillendirebilen, adapte olabilen ve sınırlarını zorlayan olağanüstü bir yapı olduğunu etkileyici örneklerle göstermeyi başarıyor.
22 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.