Memduh Şevket Esendal’ın kaleminden çıkan Ayaşlı ile Kiracıları, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki Ankara’nın toplumsal yapısını bir apartman dairesine sığdıran, "durum hikayeciliği" tadında şahane bir romandır.
İşte bu çok sesli apartman dairesinin özeti:
Mekan ve Kurgu
Hikaye, Ankara’da dokuz odalı bir apartman dairesinde geçer. Dairenin sahibi, eski bir eşkıya olan ama şimdilerde emlak işleriyle uğraşan, kaba saba ama iyi niyetli Ayaşlı İbrahim Efendi'dir. Olaylar, bu daireye yeni taşınan bir banka memurunun (anlatıcı) gözünden aktarılır.
Oda Oda İnsan Manzaraları
Romanı asıl özel kılan şey, her odada bambaşka bir dünyanın yaşanmasıdır. Yazar, bu dar alanda Cumhuriyet sonrası Türkiye’sinin "yeni" ve "eski" çatışmasını, yozlaşmayı ve sınıf farklarını işler:
Ayaşlı İbrahim Efendi: Evin merkezidir. Geçmişi karanlık olsa da evi çekip çeviren, herkese babalık yapmaya çalışan bir figürdür.
Haki Bey: Eski bir bürokrat. Saygınlığını yitirmiş, kumar ve içkiyle avunmaktadır.
İffet Hanım: Kocasıyla sürekli kavga eden, gösteriş meraklısı bir kadın.
Fuat Bey ve Karısı: Batılılaşmayı sadece dış görünüş ve eğlence sanan, köksüz tipler.
Hasan Bey: Kumarbaz ve hilekar; toplumdaki ahlaki çöküntüyü temsil eder.
Temel Çatışma ve Olay Akışı
Romanda büyük, aksiyon dolu bir olay örgüsü yoktur. Bunun yerine günlük yaşamın detayları, dedikodular, sofralar ve kavgalar vardır.
Yozlaşma: Apartman sakinleri arasında kumar partileri düzenlenir, aldatmalar yaşanır ve çıkar ilişkileri ön plandadır.
Anlatıcının Gözlemi: İdealist bir memur olan anlatıcımız, bu kaosu gözlemlerken evdeki Selvi adında bir kadınla evlenir. Bu, onun bu karmaşadan çıkış biletidir.
Son: Ayaşlı İbrahim Efendi hastalanıp ölünce, evi bir arada tutan o tuhaf "ruh" da dağılır. Kiracılar birer birer başka yerlere savrulur.
Özetle Ne Anlatıyor?
Ayaşlı ile Kiracıları, aslında o dönemdeki Türk toplumunun bir maketidir. Farklı sınıflardan, farklı ahlak anlayışlarından gelen insanların bir arada yaşama çabasını; ideallerin yerini nasıl yavaş yavaş paranın ve eğlencenin aldığını anlatır.
Esendal, bu eserde kimseyi doğrudan yargılamaz; sadece bir kapı aralar ve içeri bakmamızı sağlar. Eğer "insan sarraflığı" nasıl yapılır derseniz, bu roman tam karşılığıdır.
@lafeynaesmanur 
Ayaşlı ile Kiracıları 
Memduh Şevket Esendal
Ayaşlı ile Kiracıları Memduh Şevket Esendal
··
37 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.