Sınırlı bir dünyada ekonomik açıdan sınırsız büyüme isteği
Bu kitabı okuduğunuzda ironik bir şekilde şunu anlayacaksınız ki: Üzerinde yaşadığımız bu dünyada büyük bir enerji ve ekonomik açıdan büyü-yeme-me sorunu var. Fakat bu enerji ve büyüme sorununun tek bir çözümü var, o da çözümünün olmaması. Evet bu cevap size biraz karamsar gelebilir, fakat gerçekler her zaman toz pembe cevaplar ile yürümüyor. Neyse bu büyük enerji sorununu ekonomik açıdan ne Kapitalizm çözebilir ne de Komünizm; çünkü bu iki ekonomik sistem de tamamen büyüme odaklı. Biri şirketler tarafından ekonomik büyümeye odaklanıyor, diğeri devletler tarafından. Sorunun ana kaynağı da bu zaten: Sınırlı bir dünyada ekonomik açıdan sınırsız büyüme isteği. Çünkü devletler ya da şirketler enerji olmadan ekonomik açıdan büyüyemez ve gelişemez.
Her imparatorluğun çöküşü, mevcut enerji krizine çözüm bulamaması ya da daha iyi bir enerjiye adapte olamaması yüzünden gerçekleşir. Bu açıdan baktığımızda insanlık ilk başta odun ile enerji ihtiyacını karşıladı. Ağaçlık alanlara hakim olan topluluklar büyük bir imparatorluk kurdu. Sonra sırasıyla şu enerji türleri geldi: kas gücü, kömür ve petrol. Bu enerji türleri keşfedildiğinde genellikle bir imparatorluğun çöküşü ve doğumu aynı anda gerçekleşti.
Kas gücünde insan önemliydi; insanları etkileyip onların bu gücünden yararlananlar büyük imparatorluklar kurdu. Sonra kömür bulundu, bu da buharlı makinelerin oluşmasında ve Sanayi Devrimi’ne ön ayak oldu. Ve yine kömürü yani enerjiyi en çok kullananlar büyük imparatorluklar kurdu. Son olarak da petrol bulundu. Petrol enerji bakımından diğerleri gibi sıradan değildi, keşfedilen tüm enerji araçlarından daha büyük enerji üretiyor ve termodinamiğin ikinci yasasını ihlal etmiyordu. Bu kaynağa en çok sahip olanlar büyük imparatorluklar kurdu; mesela Amerika.
Bu kitap, bize neden petrolden daha büyük bir enerji kaynağı bulamayacağımızı açıklar. Yani bir başka deyişle insanlık için son büyük imparatorluk ve gelişmişlik Amerika olabilir mi? Maalesef yüksek ihtimalle olabilirlik yolunda ilerliyoruz. Amerika, bu benzersiz enerjiyi maalesef fütursuzca sömürdü. Kapitalizm sistemi yüzünden çok zor bulunan bu enerji kaynağını resmen yarısından fazlasını tükettik. Geri kalan kısmı ise maliyetli olduğu için termodinamiğin ikinci yasasını ihlal ediyor. Bu yüzden şu an Amerika ve dünya, sınırsız büyüme ilkesine dayanan Kapitalizm yüzünden can çekişiyor. Çünkü enerji yoksa büyüme de yoktur; büyüme yoksa Kapitalizm sistemi de çökmeye mahkumdur.
Petrol gibi enerjiye sahip fosil yakıtların dünyada sınırlı olduğunu herkes biliyor. Bu demek oluyor ki sınırlı bir dünyada sınırsız ekonomik büyüme diye bir şey yok. Ama Amerika ve dünya, fosil yakıtların sınırlı bir arza sahip olduğunu görmezden gelerek, kapitalizmin sınırsız büyüme açlığı yüzünden çok hızlı bir şekilde bu kaynakları tüketmek zorunda kaldı. Resmen üzerinde yaşadığımız dünya bize tarihi boyunca sunduğu toplam enerjiyi, yani fosil yakıtları kapitalizm sayesinde sadece 200 yıl içinde tükettik.
Kapitalizmin doğasında olan borçla büyüme ve bileşik faiz, yani bileşik getiri terimi, dünyanın geçmişten bu yana ürettiği tüm enerjiyi bileşik götürü terimiyle yok etti. Evet, Kapitalizm bize sınırsız büyüme hayali satarak termodinamiğin ikinci yasasını ihlal etmeyen tüm enerji kaynaklarını, yani fosil yakıtları maalesef sömürdü.
Bundan sonra ne olacak peki? Yüksek ihtimalle termodinamiğin ikinci yasasını ihlal etmeyen yeni bir enerji kaynağı bulamayacağız. Çünkü Dünyamız, tarihi boyunca enerji konusunda en pik noktasına, yani en yüksek noktasına ulaşmış durumda. Dünyamız petrolden sonra enerji konusunda tamamen düşüş dönemine giriyor. Bu da şu anlama geliyor: birkaç yıl sonra ekonomik büyüme diye bir kavram olmayacak. Aksine dünya genelinde ekonomik küçülmeye geçeceğiz ya da geçmek zorunda kalacağız.
Bizden sonraki nesiller daha az enerjiye sahip olacakları için ekonomik ve gelişmişlik açısından bizden daha kötü durumda yani kontrol edilebilir bir durumda olacak, maalesef ki. Bize satılan sonsuz büyüme, sonsuz olumlu düşünme fikri ancak termodinamiğin ikinci yasasını ihlal etmeyen bir tür enerji bulunduğunda devam edecek ki öyle bir enerji türü maalesef ki şuan ki gelinen seviyeye göre ve temel fizik kanunlarına göre imkansız. Kısaca özetlersek dünyada üretilen maliyetsiz tüm enerji kaynaklarını tükettik. Bu yüzden sınırlı ( o sınıra ulaştık, yukarda bahsettiğim seviye yani pik nokta ) bir dünyada ekonomik açıdan sınırsız bir şekilde büyümek temel fizik yasalarına göre neredeyse imkansız.
Bu kitap da zaten size bu imkansızlıkları açıklayacak. Beklentime göre çok beğendiğim bir kitap oldu. Ve yazarın çoğu fikrine katılıyorum, kitabın eleştirecek küçük yanları olsa dahi genel amaca ihanet etmediği için pas geçiyorum. Hele ki bu dönemde bu tür farklı bakış açısına sahip kitaplara tüm insanların ihtiyacı var. Neden her şeyin olumlu olamayacağını ve bazen olumlu düşünerek sadece kendimizi kandırdığımızı, gerçekleri görmezden geldiğimizi anlatan yararlı bir kitap. Herkese dikkatli okumalar.
·
43 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Güzel bir yazı elinize sağlık. Fakat bir maddenin termodinamik yasalarını ihlal etmesi imkansızdır. Sadece o yasaya göre verimsizleşiyor ve bu yüzden büyümeyi sağlayamıyor.
