Övgü değil, çaba ve süreç özgüven kazandırır.
İnsanlar neden övgüyle motive olur gibi görünürken aslında uzun vadede zarar görebilir?
Övgü, doğru kullanılmadığında motive etmek yerine bağımlılık ve kaygı yaratır; önemli olan çabayı takdir etmektir. kitabın mesajı tam olarak bu.
Kitapta anlatılan ana fikir, övgünün her zaman sanıldığı kadar masum ve faydalı olmadığıdır. Özellikle çocuklara yöneltilen “çok zekisin”, “harikasın”, “sen en iyisisin” gibi sonuç odaklı övgüler, çocuğun içsel motivasyonunu güçlendirmek yerine dış onaya bağımlı hale getirebilir. Çocuk, yaptığı davranışın kendisi için değerli olduğu için değil, başkalarının beğenisini kazanmak için hareket etmeye başlar. Bu da zamanla “başarısız olursam değerim azalır” düşüncesini doğurur.
Kitapta verilen örneklerden biri, iki farklı çocuk yaklaşımı üzerinden açıklanır. Bir çocuk sürekli “çok başarılısın” şeklinde övülürken, diğerine “bu problemi çözmek için çok farklı yollar denedin” gibi süreç odaklı geri bildirim verilir. İlk çocuk zamanla hata yapmaktan korkar çünkü başarısızlık onun kimliğine zarar verecekmiş gibi hisseder. İkinci çocuk ise sürece odaklandığı için hata yapmayı öğrenmenin bir parçası olarak görür. Bu örnek üzerinden Bolat, övgünün içeriğinin değil, yönünün önemli olduğunu vurgular.
Kitapta ayrıca öğretmen-öğrenci ilişkisine dair örnekler de bulunur. Bir öğretmen sınıfta bir öğrenciyi sürekli “en zeki öğrenci” olarak etiketlediğinde, o öğrenci bir süre sonra bu kimliği korumak için risk almaktan kaçınmaya başlar. Çünkü yanlış yaparsa “zeki” etiketi zarar görecektir. Buna karşılık öğretmenin “Bu soruyu çözmek için gösterdiğin çaba dikkat çekici” demesi, öğrencinin çabasını görünür kılar ve öğrenme isteğini artırır.
kitap, övgünün tamamen yanlış olduğunu söylemez; asıl sorunun nasıl övüldüğü olduğunu belirtir. yazara göre doğru yaklaşım, kişiliği değil davranışı ve çabayı merkeze almaktır. Örneğin “sen çok yeteneklisin” demek yerine “bu işi yaparken gösterdiğin sabır ve deneme şeklin önemliydi” demek, çocuğun gelişim odaklı düşünmesini sağlar.
Kitapta bir başka önemli nokta da “utanç” kavramıdır. aşırı övgünün çocukta bir baskı ve performans kaygısı oluşturabileceğini anlatır. Sürekli övülen çocuk, bu beklentiyi karşılamak zorunda hisseder ve bu da doğal davranışlarını bile kaygıyla yapmasına neden olur.
kitap, övgünün tamamen kaldırılması gerektiğini değil, daha bilinçli ve süreç odaklı hale getirilmesi gerektiğini savunur. İnsanların değerini sonuçlarla değil, çaba, öğrenme süreci ve gelişimle ilişkilendirmek gerektiğini anlatır. Bu yaklaşım hem çocuklarda hem de yetişkinlerde daha sağlıklı bir özgüven ve iç motivasyon oluşmasını hedefler.
·
25 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.