Zavallılar, ilk bakışta grotesk bir bilimkurgu ya da karanlık bir mizah örneği gibi görünse de aslında kimlik, özgürlük ve erkek egemen anlatılar üzerine oldukça sivri bir roman. Alasdair Gray, ilginç bir yazar ve bir o kadar da tuhaf bir kaleme sahip.
Bella Baxter karakteri özellikle akılda kalıyor. Bir “yaratım” hikâyesinin merkezinde olsa da zamanla kendi bedenini, arzularını ve hayatını sahiplenmeye çalışan bir kadına dönüşüyor. Modern bir Frankenstein anlatısını da andırıyor açıkçası. Roman burada sadece gotik bir oyun oynamıyor bence; kadın bedeni üzerindeki kontrolü, toplumun ahlak anlayışını ve erkeklerin “kadını yeniden yaratma” saplantısını da tiye alıyor. Özellikle mizahı çok sert ve yer yer rahatsız edici. Ama tam da bu yüzden etkili, doğruya doğru. Filminden hiç hoşlanmamıştım, çünkü male gaze etkisinde olduğunu görebiliyorsunuz. Bir de gelişmemiş ve çocuk beyni (Bella'nın öyküsünü biliyorsunuz diye hesaplıyorum) ve onun güya cinselliğini keşfetmesini sağlayan, faydalanmayan çalışan koca koca iğrenç adamlar.
Kitabın dili ve yapısı ise herkese hitap etmeyebilir. Bilinçli olarak karmaşık ilerleyen bölümler, sahte belgeler, dipnot hissi veren anlatılar bazen romanın akışını sekteye uğratıyor. Bazı okurlar için bu deneysel taraf büyüleyici bana kalırsa. Farklı bir şeyler okuduğunuzu hissediyorsunuz. Bu kitapta, sosyalizme oldukça güzel atıflar var, filmin aksine. Romanı öne çıkaran bu yönü kesinlikle. Roman bittikten sonra geride güçlü bir tat bırakıyor. İthaki'nin modern klasikte basmasının nedeni biraz da bu: Hem eğlenceli hem rahatsız edici hem de altında ciddi fikirler taşıyan bir roman.
·
43 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.