İmam Gazali'nin İhyâu Ulûmi'd-Din adlı eserinin "Helak Edici Şeyler" bölümünde ele aldığı Kibir ve Kendini Beğenmişlik (Ucb), insanı manevi yıkıma götüren en tehlikeli ruh hastalıkları olarak tanımlanır. Gazali'ye göre bu iki kavram birbirini besleyen ancak farklı hastalıklardır.1. Kibir (Büyüklenme) Nedir?Tanım: Kişinin kendini başkalarından üstün görmesi, hakikati kabul etmemesi ve insanları küçük görmesidir.Temeli: Kibir, tevazuun (alçakgönüllülüğün) zıddıdır.Örnek: Gazali, şeytanın kibri nedeniyle Allah'ın rahmetinden uzaklaştığını belirtir.2. Kendini Beğenmişlik (Ucb/Ucub) Nedir?Tanım: İnsanın yaptığı ibadetlere, ilme veya iyiliklere güvenmesi, bunları kendi gücüyle elde ettiğini sanmasıdır.Farkı: Kibir başkalarıyla kıyaslama gerektirirken, ucb (kendini beğenme) başkası olmasa bile kişinin kendi nefsine hayran olmasıdır.Tehlikesi: İnsanın başarısını Allah'tan değil, kendinden bilmesi nedeniyle "amelleri yok eden gizli bir zehir" olarak görülür.3. Kibir ve Ucuba Düşme Nedenleriİlahi Lütfu Unutmak: Sahip olunan güzellik, zeka veya takvayı kendi başarısı sanmak.Gaflet: İnsanın acizliğini ve sonunu unutması.Güç ve Mevki: İktidar sahibi olmanın verdiği sahte üstünlük hissi.4. Tedavi YöntemleriGazali, bu hastalıkların tedavisi için şu yöntemleri önerir:Nefs Muhasebesi: İnsanın sürekli kendi eksiklerini düşünmesi.Acizliği Anlamak: Ölümü ve insanın topraktan yaratılıp toprağa dönecek bir varlık olduğunu hatırlamak.