Bir Kimya Meselesi, ilk bakışta bilim dünyasında ayakta kalmaya çalışan zeki bir kadının hikâyesi gibi görünse de aslında çok daha katmanlı bir roman. Kitap; toplumsal cinsiyet eşitsizliği, bilimin popülerleştirilmesi, annelik, yalnızlık, öfke ve bireyin toplumla mücadelesi gibi pek çok meseleyi aynı anda ele alıyor. Buna rağmen didaktik bir ağırlığa saplanmadan akıcı ve mizahi bir anlatımla ilerlemesi romanın en güçlü yönlerinden biri.
Romanın merkezindeki Elizabeth Zott karakteri, alışılmış kadın karakterlerden oldukça farklı çizilmiş. Elizabeth’in insanlarla kurduğu mesafeli ilişki, duygularını açıkça göstermemesi ve mantığı her şeyin önüne koyması onu klasik “sempatik başkahraman” kalıbının dışına çıkarıyor. Ancak tam da bu yüzden gerçek hissettiriyor. Özellikle erkek egemen bilim dünyasında sürekli küçümsenmesi, fikirlerinin görmezden gelinmesi ve başarılarının sahiplenilmeye çalışılması okuyucuda ciddi bir öfke oluşturuyor. Yazar burada yalnızca geçmiş dönemin cinsiyetçiliğini anlatmıyor; günümüzde hâlâ devam eden bazı yapıları da görünür kılıyor.
Kitabın en dikkat çekici taraflarından biri, mizah ile eleştiriyi çok dengeli bir şekilde kullanması. Özellikle Elizabeth’in sunduğu yemek programı bölümleri oldukça eğlenceli olmasına rağmen alt metinde güçlü bir başkaldırı taşıyor. Yemek tarifleri üzerinden kadınlara düşünmeyi, sorgulamayı ve kendilerini küçümsememeyi anlatması romanı sıradan bir başarı hikâyesinin ötesine taşıyor. Bilimi mutfakla ilişkilendirmesi ise hem yaratıcı hem de sembolik bir tercih. Çünkü toplumun kadınları hapsettiği alanı yine bilim aracılığıyla dönüştürüyor.
Romanın duygusal tarafı da oldukça etkileyici. Elizabeth’in yalnızlığı, sevdiği insanları kaybetmesi ve buna rağmen dimdik ayakta kalmaya çalışması dramatik ama abartısız bir şekilde aktarılıyor. Özellikle annelik temasının işlenişi klişelerden uzak. Elizabeth “kusursuz anne” gibi sunulmuyor; hataları olan, zorlanan ama yine de çocuğuna güçlü bir birey olmayı öğretmeye çalışan bir karakter olarak çiziliyor. Bu durum kitabı daha samimi hale getiriyor.
Bununla birlikte romanın bazı eleştirilebilecek yönleri de var. Yer yer karakterlerin fazla idealize edildiği hissediliyor. Elizabeth’in neredeyse her konuda olağanüstü yetenekli olması bazı bölümlerde gerçekçilik duygusunu azaltabiliyor. Ayrıca erkek karakterlerin önemli bir kısmı ya çok kötü ya da aşırı iyi çizildiği için karakter derinliği zaman zaman zayıflıyor. Özellikle bazı yan karakterlerin yalnızca belli fikirleri temsil etmek için kullanıldığı hissedilebiliyor.
Kitabın dili ise oldukça akıcı. Bilimsel kavramlar kullanılsa da bunlar okuyucuyu yormuyor. Yazarın sade ama güçlü anlatımı sayesinde roman hızlı ilerliyor. Bölüm geçişleri merak duygusunu diri tuttuğu için kitap kolayca sürükleyici hale geliyor. Bu yönüyle hem yoğun edebiyat okumayı sevenlere hem de uzun süredir roman okumayan kişilere hitap edebilecek bir eser.
Genel olarak Bir Kimya Meselesi, yalnızca bir dönem hikâyesi değil; kadınların görünmez emeklerini, toplumun dayattığı rolleri ve bireyin kendisi olma mücadelesini anlatan güçlü bir roman. Mizahı, zekice yazılmış diyalogları ve unutulmaz başkarakteri sayesinde uzun süre akılda kalan kitaplardan biri olmayı başarıyor. Özellikle güçlü kadın karakterler, bilim temalı hikâyeler ve toplumsal eleştiri seven okuyucular için oldukça etkileyici bir okuma deneyimi sunuyor.
Okunmasını şiddetle tavsiye ederim. Okuyucusunun bol olması dileğiyle .
·
37 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.