Toprağın Kirinde Saklı İnsanlık
“İnsanlık, insanın içindeki o karanlık çamurdan nasıl filizlenir?” Maksim Gorki’nin Mujik’ini okurken zihnimde dönüp duran en net soru bu oldu.
Gorki, Rus köylüsünü (mujikleri) anlatırken ne onları kutsallaştırıp göklere çıkarıyor ne de cehaletlerinin içinde acımasızca eziyor. O, adeta bir cerrah titizliğiyle; toprağın, açlığın ve bitmek bilmeyen o ağır emeğin insanın ruhunu nasıl şekillendirdiğini, nasıl katılaştırdığını gösteriyor. Kitabı okurken burnunuza eski ahşap evlerin, nemli toprağın ve çaresizliğin kokusu geliyor; kelimeler gri, kahverengi ve soluk bir yeşilin ritmiyle akıyor.
Gorki’nin mujikleri sadece sistemin kurbanı olan zavallı figürler değil. Onlar aynı zamanda kendi içlerindeki karanlıkla, batılla ve öfkeyle savaşan — ya da buna boyun eğen — gerçek, etten kemikten insanlar. Yazar, Çarlık Rusyası’nın o en dipten gelen çığlığını, Mehmet Özgül’ün muazzam ve pürüzsüz çevirisiyle adeta bir senfoniye dönüştürüyor.
Kitapta beni en çok vuran şey ise, tüm o sefaletin ve cehaletin ortasında bile insanın içindeki “yaşama” ve “direnme” içgüdüsünün bir şekilde parıldaması oldu. Köylü toprağı işlediğini sanarken, aslında toprağın köylüyü nasıl yavaş yavaş yuttuğunu izlemek; hem felsefi hem de sosyolojik açıdan muazzam bir taşra panoraması sunuyor.
·
33 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.