---
**ASIMOV’UN VAKIF SERİSİ BİTTİ koskoca 18 kitaplık Isaac Asimov külliyatını *Vakıf İleri* ile bitirdim. Kitabın bilimkurgu dünyası, Roma İmparatorluğu ve bugün yaşadığımız dünya arasındaki o dehşet verici bağı tek bir mesajda özetliyorum:
1. Roma İmparatorluğu Bağlantısı (Geçmiş):
Asimov bu seriyi yazarken bildiğin Roma’nın çöküş tarihinden (Edward Gibbon) ilham aldı. Galaktik İmparatorluk = Roma İmparatorluğu. Trantor = Roma şehri. Hari Seldon ise imparatorluğun yıkılacağını öngören ama barbarlık dönemini (Karanlık Çağ) kısaltmaya çalışan bir vizyoner. Asimov bize diyor ki: "İnsanlık ne kadar büyürse büyüsün, Roma’nın düştüğü kibir ve hantallık tuzaklarına düşer."
2. Günümüz Dünyası (Bugün):
Kitaptaki Psikotarih (milyarlarca insanın davranışını matematiksel olarak tahmin etme bilimi) bugün bize çok tanıdık. Asimov bunu 1940'larda hayal etti, biz bugün buna Büyük Veri (Big Data) ve Yapay Zeka algoritmaları diyoruz! Sosyal medya şirketleri ve devletler, kitlelerin bir sonraki adımını tahmin etmek için tıpkı Hari Seldon gibi veri analizi yapıyor. Tek farkımız, bizim henüz bir Seldon Planımız yok, sadece tüketim çılgınlığımız var.
3. Bilimkurgu Dünyası (Gelecek):
*Vakıf İleri* aslında bir "son" değil, her şeyin nasıl başladığını (Seldon'ın gençliğini ve çöküşün ayak seslerini) gösteren bir döngü. Asimov’un evreninde ne uzaylılar var ne de mistik güçler; sadece insan doğası var. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin (ışık hızı seyahatler, robotlar, devasa galaktik şehirler), insanın güç arzusu, bürokrasi ve toplumsal çürüme hiç değişmiyor.
Özetle: Asimov bize geleceğin masalını anlatmadı. Geçmişin (Roma) hatalarını alıp, bugünün (veri/teknoloji) araçlarıyla geleceğe yansıttı. Muazzam bir vizyon, kesinlikle ölmeden önce okunması gereken bir başyapıt!