Furkan Koç’un Gizli Yara adlı romanı, yüzeyde bir aşk hikâyesi gibi görünse de aslında savaşın insanlar üzerinde bıraktığı görünmez izleri, geçmişin bugünü nasıl şekillendirdiğini ve insanın kaderinden ne kadar kaçabileceğini sorgulayan oldukça duygusal bir roman. Kitabı bütün olarak değerlendirdiğimde, asıl anlatılan şeyin aşk değil; travmanın kuşaktan kuşağa taşınması olduğunu düşünüyorum.
Romanın merkezinde Dejan ve Zerina’nın ilişkisi bulunuyor. Ancak bu ilişki klasik bir romantik hikâye gibi ilerlemiyor. Daha ilk sayfalardan itibaren aralarında görünmeyen bir duvar olduğunu hissediyoruz. Çünkü ikisi de yalnızca birbirlerini değil, geçmişlerini de taşıyorlar. Zerina’nın içinde çocukluğundan beri büyüyen eksiklik duygusu, ailesiyle ilgili bilinmeyenler ve aidiyet arayışı var. Dejan ise savaşın gölgesinde büyümüş, babasının sertliği ve geçmişin yüküyle şekillenmiş bir karakter. Bu yüzden onların ilişkisi iki insanın birbirini sevmesinden çok, iki yaralı ruhun birbirine tutunma çabası gibi duruyor.
Kitabın en güçlü taraflarından biri Bosna Savaşı’nı yalnızca tarihsel bir olay olarak anlatmaması. Savaş burada tanklar, silahlar ve çatışmalardan ibaret değil. Daha çok insanların ruhunda kalan sessizlik olarak karşımıza çıkıyor. Zerina’nın annesinin yaşadıkları, kadınların maruz kaldığı zulümler, kayıplar, parçalanan aileler ve yıllarca saklanan gerçekler romanın duygusal omurgasını oluşturuyor. Özellikle Selma’nın geçmişine dair bölümler ve kampta geçen sahneler, kitabın en ağır ve en etkileyici kısımlarından biri. Çünkü bu bölümlerde savaşın fiziksel yıkımından çok insan onurunda açtığı yaraları görüyoruz.
Olay örgüsünün derinliğine indiğimizde aslında kitap iki farklı zaman diliminde ilerliyor gibi hissettiriyor. Bir tarafta Zerina ve Dejan’ın yavaş yavaş büyüyen ilişkisi, diğer tarafta ise geçmişte yaşanan ve yıllarca saklanan gerçekler. Yazar bu iki hattı uzun süre birbirinden ayrı götürüyor. Okur başlangıçta bazı olayların neden bu kadar vurgulandığını tam anlayamıyor. Ancak sonlara doğru parçalar birleşmeye başladığında hikâye çok daha farklı bir anlam kazanıyor.
Özellikle Amra üzerinden gelişen olaylar ve Selma’nın geçmişle yüzleşmesi, romanın duygusal zirvesini oluşturuyor.
Kitabın en çarpıcı yönlerinden biri de kader temasını işlemesi. Roman boyunca sürekli şu düşünce dolaşıyor: İnsan gerçekten geçmişinden kaçabilir mi? Dejan yıllarca kaçmaya çalışıyor. Selma unutmaya çalışıyor. Zerina bilmediği gerçeklerden uzak yaşamaya çalışıyor. Ama hikâye ilerledikçe görüyoruz ki bazı gerçekler insanın peşini bırakmıyor. Kitabın sonunda geçen “Bazı insanlar kaderinden kaçamaz, sadece ona biraz geç ulaşır.” cümlesi aslında bütün romanın özeti gibi duruyor. Çünkü karakterlerin hepsi farklı yollar seçse de sonunda aynı gerçekle yüzleşmek zorunda kalıyor.
Karakterler açısından bakıldığında Dejan romanın en derin karakterlerinden biri. Onun iç çatışmaları, sevgi ile suçluluk arasında sıkışması ve geçmişle hesaplaşması oldukça başarılı verilmiş. Zerina ise daha çok umudu temsil eden bir karakter gibi duruyor. Ancak onun da içinde taşıdığı boşluk ve aidiyet arayışı hikâyenin duygusal tarafını güçlendiriyor. Selma ise bana göre romanın en trajik karakteri. Çünkü onun hikâyesi yalnızca bireysel bir acı değil; savaşta sesi duyulmayan binlerce insanın hikâyesini temsil ediyor.
Yazarın dili oldukça sade ve akıcı. Ağır edebî oyunlara girmeden duyguyu aktarmaya çalışıyor. Özellikle sessizlikleri anlatırken başarılı. Bazı sahnelerde karakterler çok az konuşmasına rağmen okur onların hissettiklerini anlayabiliyor. Irmak kenarında geçen bölümler bunun güzel örneklerinden biri. Irmak, kitap boyunca sadece bir mekân değil; geçmiş ve bugün arasındaki bağın sembolü hâline geliyor.
Bununla birlikte romanın bazı eksikleri de var. Yer yer duyguların çok fazla tekrarlandığı hissedilebiliyor. Bazı bölümlerde karakterler benzer korkuları ve benzer iç konuşmaları tekrar ediyorlar. Bu durum zaman zaman tempoyu düşürüyor. Ayrıca bazı yan karakterler daha derin işlenebilirmiş. Özellikle savaşın farklı yüzlerini temsil eden bazı karakterler daha fazla yer bulsaydı hikâye daha da güçlü olabilirdi.
Kitap bittiğinde okuyucuda kalan şey büyük bir şaşkınlıktan çok derin bir hüzün oluyor. Çünkü romanın amacı okuru şaşırtmak değil, yaralamak. Ama bunu dramatik numaralarla değil, insan hikâyeleri üzerinden yapıyor. Son sayfalara geldiğimizde geriye yalnızca bir aşk hikâyesi kalmıyor; savaşın yıllar sonra bile bitmediğini, bazı insanların hayatının tek bir olayla sonsuza kadar değişebildiğini ve geçmişin bazen bir gölge gibi insanın peşinden geldiğini hissediyoruz.
Kısacası Gizli Yara, Bosna Savaşı'nın tarihsel arka planını kullanarak aşk, kayıp, kimlik, aile ve kader üzerine kurulmuş duygusal bir roman. En büyük gücü okura savaşın rakamlardan ve tarih kitaplarından ibaret olmadığını, her kaybın arkasında yaşayan insanlar olduğunu hissettirmesi. Kitabı bitirdiğinizde akılda kalan şey olaylardan çok karakterlerin taşıdığı yük oluyor. Ve roman tam da adının hakkını veriyor: Her karakterin içinde görünmeyen, yıllarca kapanmayan bir gizli yara taşıdığını anlatıyor
·
159 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.