İnceleme Küçük Ölçüde Spoiler İçermektedir
Daniel Keyes'in Algernon'a Çiçekler isimli romanı, ilk bakışta zekâ üzerine kurgulanmış bilimsel bir hikâye gibi görünse de, sayfalar ilerledikçe insan olmanın ne anlama geldiğini sorgulatan oldukça güçlü bir eser olduğunu fark ediyorsunuz. Kitabı bitirdiğimde geriye, yalnızca Charlie Gordon'un hikâyesi değil; sevgi, yalnızlık, bilgi, hafıza ve insan onuru üzerine uzun süre zihnimde dolaşan sorular kaldı. Romanın en güçlü taraflarından biri, Charlie'nin zihinsel dönüşümünü kendi kaleminden okuyor olmamız. Başlangıçta basit ve kırık cümlelerle ilerleyen anlatımın, Charlie'nin zekâ düzeyi arttıkça karmaşık ve derin bir hâl alması, edebiyat ile psikolojinin ne kadar etkileyici bir biçimde birleşebileceğini gösteriyor. Özellikle Charlie'nin şu sözleri, kitabın merkezindeki trajediyi tek başına özetler nitelikteydi
"Öğrenmek tuhaf bir olay. Ne kadar derinlere gidersem, var olduğunu bile bilmediğim şeylerle karşılaşıyorum."
Charlie karakterini uzun uzun anlatmaya gerek olduğunu düşünmüyorum. Çünkü onu tanımlayan şey zekâsı değil, insanlığını koruma çabasıydı. Belki de romanın en sarsıcı tarafı burada yatıyor. Charlie'nin zekâsı arttıkça çevresindeki insanları, geçmişini ve kendisini daha iyi anlamaya başlaması; buna karşılık mutluluğunun aynı oranda artmaması, bilginin her zaman huzur getirmediğini gösteriyor. Akademik açıdan bakıldığında eser, insanın bilişsel gelişimi ile duygusal ihtiyaçları arasındaki ilişkinin ne kadar karmaşık olduğunu da gözler önüne seriyor. Daniel Keyes, yalnızca bir karakterin zekâ düzeyini değiştirmiyor; aynı zamanda okuyucuyu "İnsanı insan yapan şey nedir?" sorusuyla baş başa bırakıyor. Gerçekten de bir insanı değerli kılan şey zekâ mı, yoksa sevilme ve ait olma ihtiyacı mı? Romanın güçlü yönleri arasında özgün anlatımı, psikolojik derinliği ve okuyucuda bıraktığı duygusal etki ilk sıralarda yer alıyor. Bununla birlikte, bazı bölümlerde bilimsel tartışmaların ve içsel sorgulamaların tekrar hissi oluşturduğunu düşündüm. Ancak bu durum, kitabın genel etkisini azaltacak kadar belirgin değildi.Kitabı okurken zaman zaman Charlie için üzülürken, zaman zaman da kendimi sorgularken buldum. Çünkü aslında Charlie'nin yaşadığı değişim, hepimizin hayatının bir döneminde karşılaştığı acı bir gerçekle yüzleşmeye benziyor: Bilmek her zaman mutluluk getirmiyor.
Bu noktada, kitabı benden önce okuyan ve finalinden sonra günlerce etkisinden çıkamadığını söyleyen bir arkadaşımı da anmadan geçemeyeceğim. Okuma sürecim boyunca yaptığı yönlendirmeler ve bazı noktalara dikkatimi çekmesi sayesinde romanı çok daha farklı bir gözle değerlendirme fırsatı buldum. Kendisine ayrıca teşekkür etmek isterim.
Algernon'a Çiçekler bittiğinde geriye şu soru kalıyor;
Cehalet içinde mutlu olmak mı, yoksa gerçeği bilmenin bütün yükünü taşımak mı?
Belki de Daniel Keyes'in bize vermek istediği cevap, ikisinden birini seçmek değil; hangi durumda olursak olalım, insan kalabilmenin değerini unutmamaktır.
·
38 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.