İmam Gazâlî / Ey Oğul.
Eyyühe'l Veled.
Çeviren Yavuz Selim Mercan.
İmam Gazâlî
Tam adı, Huccet'ül İslam Ebu Hamid Muhammed bin Muhammed bin Muhammed bin Ahmed el-Gazali et-Tusi'dir. 1058 yılında Horasan bölgesinin Tus şehrinde dünyaya geldi. Huccetulislam ve Zeynuddin gibi lakaplarla da tanınmaktadır. Künyesi Ebu Hamid olmakla birlikte İmam'ın, Hamid adında bir oğlunun olup olmadığı bilinmemekte, eğer varsa küçük yaşta vefat etmiş olabileceği, düşünülmektedir. Ortaçağ Batı skolastiklerince AbuHamet ve Algazel diye tanınmaktaydı. İmam Gazali'nin ailesi hakkında bilgiler son derece azdır. Sonraları özellikle sufi kimliği ile büyük ün kazanacak olan Ahmed el-Gazali adlı kendinden küçük bir erkek kardeşi, birkaç da kız kardeşi vardır. Muhtemelen tasavvufa eğilimi bulunan babası Muhammed bir yandan Tus'daki İplikçi dükkanında el emeği ürününü satarak geçimini sağlarken bir yandan da aydın çevre ile ilişki kuruyor, katıldığı Cami derslerinde bilgisini arttırıyor, hatta imkanı ölçüsünde ilim erbabına maddi destek sağlıyordu. Bu arada oğulları Muhammed (İmam Gazali) ve Ahmed'in de iyi bir öğrenim görmelerini arzuluyordu. Onları dilediği gibi okutmaya ömrünün yetmeyeceğini anlayınca bir sufi dostundan oğullarının eğitimi ile ilgilenmesini rica etti. İmam Gazali okuma yazma, Kur'an-ı Kerim'in ezberlenmesi, dil bilgisi ve aritmetik gibi alanlarda dönemin geleneksel ilim öğrenimini bu baba dostunu desteğiyle görmüştür. Tasavvuf kimliğinin gelişmesinde babasının ve bu baba dostunun etkisi görülmektedir.
İmam Gazali ileri düzeydeki ilk öğrenimini 1073 yılında Ahmet bin Muhammed er-Razkani adlı alimden fıkı dersler alarak Tus şehrinde başlamış, daha sonra Cürcan'a giderek burada İsmaili denilen bir zatın öğrencisi olmuştur. Beş yıl süren Cürcan'daki öğreniminden sonra bir kafile içinde Tus şehrine dönerken, soyguncular tarafından yolları kesilir ve her şeyleri alınır. İmam Gazali eşkıyanın peşine düşer ve reislerinden Hhç olmazsa ders notlarını geri vermesini ister, Crcan'a sırf o notlardaki bilgileri edinmek için gittiğini söyler. Eşkiya reisi, bilgileri hafızasına yerleştirmek yerine kağıtlarda bırakmasından dolayı onunla alay eder, notlarını da geri verir. Bu eleştiriyi Allah'ın bir uyarısı sayan İmam Gazali, üç yıl içinde notların tamamını ezberlediğini belirtir. İmam Gazali daha sonra Nişabur'a giderek, buradaki Nizamiye medresesine girdi ve burada tanınmış kelam alimi olan İmam-ül Haremeyn'in el- Cüveyni'nin öğrencisi oldu. Kaynaklarının belirttiği gibi İmam Gazali'nin olağanüstü bir zeka ve hafızaya sahip olduğu, Nişabur'a gitmeden önce geçirdiği en az 12 yıllık öğrenim süresince başta fıkıh olmak üzere hadis, akaid, gramer gibi geleneksel bilim dallarında bir hayli yetişmiş olduğu söylenebilir. Nişabur'da da bu alandaki eğitimine devam etti. Ayrıca bu şehirde mantık ve çeşitli tartışma disiplinleri ile kelam ilmi yanında felsefenin bazı konularında önemli bilgiler edinmiş olmalıdır. Yine kaynaklar Nişabur'a gittikten sonra gayet sıkı geçen bir öğrenim süresince Şafii fıkıhı, hukuk ekolleri arasındaki teknikleri, cedel, akaid ve fıkıh Kaynakları ve mantık alanlarında parlak bir alim olarak yetiştiğini belirttikten sonra, ayrıca hikmet ve felsefe okuduğunu ve bütün bu disiplinlerde sağlam bir başarı kazandığını ifade eder. 1091 yılında Vezir tarafından Bağdat Nizamiye Medresesi müderrisliğine tayin edildi, buradaki çalışmaları sırasında dindarlığı ve fazileti ile tanınan halife Muktedi Biemrillah'ın bilgi ve desteğine mazhar oldu. Kaynaklarda İmam Gazali'nin dört yıl süren Nizamiye'deki müderrislik dönemi aynı zamanda onun kitap telifi bakımından en verimli devresi olarak gösterilir. 1111 tarihinde vefat etti. Tus şehrinde bulunan ünlü şair Firdevsi'nin yanına defnedildi.
Kuba Yayınevi tarafından hazırlanan bu seri Gazali kitaplığında, en derli toplu hazırlanan kitap diyebilirim. İmam Gazali'nin hayatı ile başlayan kitapta, kitabın yazılma sebebi de detaylıca anlatılmaktadır. İmam Gazali bir öğrencisinin tüm ilmi okudum, bana hangileri fayda sağlayacak? ahirette beni hangisi kurtaracağını bilmem gerekir ki diğerlerini terk edip ona çalışayım mealinde bir mektup yazınca kendisine bu kitapta yazan bilgileri göndermiştir.
Kitap çizgi ve mizanpaj açısından güzel hazırlanmıştır. Türkçe çevirisinin yanı sıra Arapça metinlerde hemen yan sayfada verilmiştir. Ayrıca konunun anlaşılması için dipnotlar kitabın sonunda yer almaktadır.
#Kitapşuuruinsanlıkşuurudur.
·
18 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.