217 syf.
·21 günde·Beğendi·10/10
Tarih tekerrürden ibaretse; siyaset külliyen tekerrürden ibarettir. İşte bize beş asır öncesinden bir kaynak. Kişiler farklı, zaman farklı; karakter özellikleri ise aynı. Yalancılığın, fırsat kollamanın, kendi menfaatini her şeyden önce tutan halkı temsil eden kişilerin kol gezdiği bir dünya, gerçek dünya... Ve tüm bunlardan sıkılan, eşitliği adaleti, paylaşımı kendisine kural edinmiş tamamı iyi insanlardan oluşan bir dünya: Ütopya

Normal, düze düz vatandaş olmaktan sıkıldınız mı? Siz de artık yönetici olup halkı temsil etmek mi istiyorsunuz? İşte size kaçıramayacağınız bir fırsat. Üstelik sadece 39 kupona. (Yeni nesile not: Siz şimdi kupon ne bilmezsiniz tabi, bir fotoğraf makinesi için ben kaç ay kupon biriktirmiştim hey yavrum. Şimdi hepinizin cebinde kaç megapiksellisi!) Bu kitabı okuduğunuzda siz de ister gelecekte, isterseniz hemen yönetici olma vasfına erişebilirsiniz. Yapmanız gereken, öncelikle Ütopya ülkesinin gerçekten de bir ütopya olduğunu, imkânsız olduğunu kabullenmek. Bu imkânsız olduğuna göre kitapta Ütopia ile ilgili yazılan önerilerin tam tersini yapmamız gerekirken gerçek dünya ile alakalı yazılanları aynen uygulamanız gerek. Örneklerle gidelim: ”Politika ahlakının ilkeleri şunlardır ve devleti yönetenler bunlarda anlaşmışlardır:
'Bir ordu besleyen kralın ne kadar parası olsa azdır.'
'Kral, istese bile, haksızlık edemez.'
'Kral uyruklarının ve mallarının ortaksız sahibidir: Uyruklar herhangi bir şeyden, kralın keyfi istediği ölçüde yararlanabilir.'
'Halkın yoksulluğu kralın varlığını korur.'
'Zenginlik ve özgürlük devlete başkaldırmaya, hor bakmaya götürür. Özgür ve zengin adam haksızlığa, zorbalığa kolay katlanamaz.” (Sayfa 29 )

Yukarıda saydıklarımız altın kurallar ve hala uygulanıyor. Zaten uyguladıkları için yöneticiler… Siyaset tekerrürden ibaretse bu altın kuralları unutmamalısınız. Düzeni bu maddeler çerçevesinde tutmalısınız. Yapılması doğru olan bazı kurallar var:
-“Öyle yasalar çıkarın ki; köyleri, çiftlikleri yıkan beyler ya hepsini yapmak ya da toprağı yeniden çiftlik kuracak insanlara bırakmak zorunda kalsınlar. Zenginlerin cimri bencilliğini frenleyin. Sömürme, tekel kurma hakkını alın ellerinden. Aylak insan bırakmayın memleketinizde. Tarımı büyük ölçüde geliştirin. Yün işlikleri ve daha başka üretim kolları yaratın. Yoksulluk yüzünden bugüne dek hırsızlık, serserilik ya da uşaklık eden, aşağı yukarı aynı kaderi paylaşan bir sürü insan oralara gidip yararlı bir çalışma yoluna girsin. Bütün bu anlattığım dertlere çare bulamazsanız, adaletinizle övünmeyin: İnsafsızca, budalaca yalan söylemiş olursunuz." (Sayfa 16)
-Zorbalığa ve bozgunculuğa karşı sert yasalar koymak.
-Yükselme tutkusu ve entrikaları kötüleyip cezalandırmak.
-Devlet görevlerini parayla satmamak. (Sayfa 36)
Eserde yer alan bu ve bunun gibi birçok altın nasihat var. Püf noktası şu ki, bu maddelerin tamamen tersini yapmalısınız ki liderlik vasfınız devam etsin.

Gelelim hayal ülkesinin özelliklerine. Orası, yani Ütopya, yönetim şeklinden ziyade; halkın gerçekten iyi insan olduğu bir ülke. Bu yüzden hayali bi ülke. Ütopya’nın kurallarını her ülkede uygulayabilirsiniz, zor değil. Fakat yaşayan insanlar asla bu kurallara riayet etmez. Çünkü kötü insanlar her yerde barınır. Bu yüzden buranın adı “Ütopya” Ütopya halkının özelliklerine bakalım. (Dilerseniz kıyaslama yapabilirsiniz; ama pek tavsiye etmem. Hiç gerek yok, boşa yormayalım kendimizi)
-Ütopya’da cimri insan yoktur. ”Paralarını toprağa gömüp saklayan ve yüzünü bile görmeyen bir insan mutlu bir insan olabilir mi?” (sayfa 66)
-Ütopya’da halkın av ve kumar zevki bulunmaz. "İnsan nasıl olur da bu kan dökmeden, güçlünün güçsüzü, zalimin masumu alt etmesinden, azgın bir köpeğin ürkek bir tavşanı parçalamasından zevk duyabilir?" (sayfa 67)
- Ütopya’da “sağlık gerçek mutluluğun temelidir.” (Sayfa 68)
-Orada hiçbir yargıç insana tepeden bakmaz, insanda korku uyandırmaz” (sayfa 78) Bu yüzden de adalet layıkıyla işleyecektir.
-“Onlara göre, bir insan size kötülük yapmadıkça düşmanınız sayılamaz; tabiat bağları güçlü bir anlaşmadır; candan saygı ve iyi niyet, laflardan da, yazılı anlaşmalardan da çok daha sıkı bağlar insanları birbirine.” (Sayfa 81)

Eğitiminden, anlayışından, karı-koca ilişkisinden tutun birçok konuda Ütopya halkı da, yöneticisinin olduğu gibi hayali insanlardan oluşuyor. Gerçek mutluluğun yaşandığı ülkede yöneticileri iyi olması yetmez diyor More. Halk da bu yönetime uyum sağlayacak eğitim ve kültür seviyesine gelebilmeli. Elbet bu noktada da iş, halkın seçtiği kişilerin elinde.

Eserde Ütopyayı okuduktan sonra Thomas More’un trajik hayat öyküsünü de okuyoruz. Maalesef hayat hikayesi de bizi derinden etkiliyor.

Siyaset neden tekerrürden ibaret; asırlar öncesinde yazılan siyasi hamle ve kişileri, bugün gözünüzün önünde görebildiğimiz için. Yapılması gerekenin aslında yüzyıllar önce bilinmesine rağmen, koltuk sevdası uğruna her zaman yanlış olanın bilerek yapılmasının kural olduğu için. Savaşın felaket olduğunu söyleyen yöneticiler, tüm dünyada en ufak bir anlaşmazlıkta savaş sevdalısına dönüşen bir canavar haline geldikleri için. Halkı bu felaketlere bilerek sürükleyen, fakirliğe, yoksulluğa iten ve onları eski durumlarına getirmeyi insanlara kurtarışları olarak gösteren kişilerin sözde kahraman olduğunu tekrar tekrar gördüğümüz için. Tarihin tekerrürden ibaret olmasının en büyük müsebbibi siyasetin iğrenç yüzüdür. Devlet yönetimi üzerine yazılan bu enfes kitabı okuyunca ve ne zaman siyaset hakkında konuşmaya düşünmeye çalışsam olduğu gibi büyük bir umutsuzluğa kapılıyorum. Gelenin gideni aratmayacağı, iyi olanın bile makam mevki hırsıyla, üstünden çekinerek, korkarak yaşayacağı karakter değişimiyle, bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın zihniyetiyle ilelebet baş başa kalacağımızı bir kez daha anlamış oldum Thomas More'un eşsiz eseriyle. Bu yüzleşmeyi yaşattığı için teşekkürler!