Türkiye ve İran konusunda en önde gelen batılı gazetecilerden Stephen Kinzer'in iki ülke üzerine -esasında ABD'yi de katıp üçlemek lazım- yazdığı yayınlandığı an itibariyle üçlemenin bir ayağının şeytanlaştırılmış olması nedeni ile garip karşılanmış olması gereken ancak bugün itibariyle nükleer anlaşması ve Obama sonrası olası devam eden demokrat iktidarı ile öngürülü bir kitap. Tabi ABD-Türkiye ilişkilerinin üçgenin diğer köşesi ile ABD arasındaki ilişkiye tezat bir şekilde gerilememesi -ki bunu artan bölgesel kürt popülerliği ile ölçebiliriz belki- koşutuna da bağlanabilir.
Gelelim kitabın içeriği ile ilgili yorumlarıma. Henüz ilk bölümü bitirdim, ikinci bölüme başladım. İlk bölümde Türk ve İran modernleşmesinin 20. yy başından itibaren soğuk savaşa kadar olan serencamı anlatılıyor diyebiliriz. Bu anlatım daha çok başat etken karakterler olan Atatürk ve Rıza Şah üzerinden birer yarı-otobiyografik hikaye ile süslenmiş şekilde kaleme alınmış. Yazar bir yerde modern tarih yaklaşımında Türk modernleşmesindeki süreklilik ilkesine de değiniyor ve Atütürk'ün modernleşmenin ilk yüzü olmadığını ancak bunu radikal bir şekilde yeni bir çehreye kavuşturduğunu ifade ediyor. İran üzerine yapılan değerlendirmeler birer Türk olarak bizim için daha ilginç kanımca. Zira bu değerlendirmeler İran'ın mevcut durumunu anlamanın bazı ipuçlarını gösteriyor. İran toplumundaki güçlü modernleşmeci akımın kökenleri, Amerikan sempatisi ve karşıtlığının nedenleri, İran milliyetçiliğinin arkasındaki petrol ve Britanya/ABD etkisi, milliyetçilikle içsel bir momentum yakalayan İran'ın nasıl modern bir ulus-devletten modern bir şii/din devletine dönüştüğünü görüyorsunuz. Kitabı tamamladığımda ilave edilmeye değer bir yorum olması durumunda ekleyeceğim.
·
47 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.