Çeviriye Dair
KETEBE yayınlarından iki Simone Weil eseri okudum. Ne yazık ki baskı kalitesi ve yazı karakterinin güzelliği dışında (kitabın yazarını eleştirinin dışında tutuyorum) olumlu bir şey söylemem pek mümkün gözükmüyor.
Aldığım iki Simone Weil kitabının ardından nedir ne değildir diye yaptığım kısa araştırmanın ardından öğrendim ki KETEBE yayınları Albayrak Medya Grubuna aitmiş. Aynı zamanda tarih arka planlı masal anlatıcısı Mustafa Armağan'ın da yayıncısıymış
Malum, Mustafa Armağan dil devrimi ve cumhuriyet değerlerinin azılı muhalifi, düşmanı konumunda... Dil konusunda Osmanlıca fetişisti ama değerlerini Latin alfabesi ile müdafaa etmek zorunda. Yayıncıya tavsiyem TİYO yayınlarını örnek almaları yönünde, İsmet Özel kitaplarını hem Latin hem Arap alfabesiyle basıyorlar...
Böylelikle çelişmeden rasyonel bir tutum sergilemiş olurlar.
Simone Weil' çevirisine gelirsek; Orkun Elmacıgil, sanırsınız kitabı ellili yıllarda çevirmiş, günümüzde kullanılmayan, kullanılamayan eski kelimeler ve sıfatlarla her iki eseri de Osmanlıca artistliğine kurban etmiş, sevimsiz hale getirmiş.
Örneğin:
Zorunlu kılmak yerine icbar etmek, öz yerine künh, içkin yerine mündemiç, bellekte tutmak, yerine hıfz etmek gibi bir çok eski kelimeler, sıfatlar kullanmış. Hele ki mündemiç sıfatını mal bulmuş mağribi gibi her yerde kullanmış.
Yanlış anlaşılmasın eski kelimelere karşı olduğumdan değil nitekim Nurettin Topçu, Peyami Safa gibi yazarlar okunduğunda bunun gibi kelimeler sırıtmaz ve dönemin ruhunu yansıtır. O dönemin entelektüel tartışmalarında konuşulan dil budur çünkü...
90 doğumlu bir çevirmenin gündelik hayatında veyahut entelektüel bir tartışmada bu kelimeleri kullandığına ihtimal vermiyorum. Ahmet Hamdi Tanpınar, Nurettin Topçu, Cemil Meriç değilseniz ve kullandığınız dil ile onlara öykünerek çeviri yapıyorsanız karikatür olmanız çok olası...
çevirmenin kullanmış olduğu kelimeleri herhangi bir tartışma esnasında günümüzde dile getirseniz komik duruma düşersiniz. Daha önce okumuş olduğum birçok felsefi eserde, çeviri yahut anadilimizde yazılmış olsun böyle kötü bir metinle karşılaşmamıştım. Simone Weil'den Kişi ve Kutsal kitabını okuyacaksanız Murat Erşen çevirisini öneririm. Alanında yetkin ve güvenilir bir çevirmendir.
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.