Kitabı əlimə alanda belə bir qeyri adi əsərlə qarşılacağımı gözləmirdim. Eyniadlı əsər Stefan Sveyqin də olduğundan, onun kimi bir əsər gözləyirdim, məni yanıltdı bu anlamda da.
Kitab, sərf elədiyim hər anıyla mənə böyük zövq verdi, həm də Andre Moruanı kitabxanımın fəxri üzvlərdən birinə çevirdi.
Əsl adı Emile Salomon Wilhelm Herzog olan yazıçının adı, 1947.ci ilin 27 aprelində Fransa prezidentinin rəsmi qərarı ilə "Herzog"dan "André Morua"ya çevrildi.
Andre Morua ədəbiyyat tarixində esseləri, bioqrafik, tarixi mövzulara həsr elədiyi əsərlərlə özünəməxsus iz salmışdır.
Andre Morua 1949.cu ildə Cənubi Amerika səyahətinə çıxır. Tək çıxdığı (həyat yoldaşı yanında olmadan) səyahətdə əsərlərini ispan dilinə tərcümə eləyən María de los Dolores Checa Garçía y Rivera adlı ağllı, savadlı, dünyagörüşlü xanıma aşiq olur. 20 gün davam edən eşq hekayəsi sonrasında Andre Morua "Marita" adını verdiyi bu xanıma 54 məktub və 11 şeir yazmışdır. Bu məktublar sonralar yazıçının həyat yoldaşının istəyilə çap olunmuş və beləliklə, "Yad qadına məktublar" əsəri ərsəyə gəlmişdir. Əsər insan cəmiyyətini düşündürən, narahat edən bütün mətləblərə toxunmuşdur. Şəxsiyyət onun formalaşması, özünü reallaşdırması, bütün tərəfləriylə sevgi, qadın şəxsiyyəti, azadlığı, təhsili, iş həyatı, uşaq tərbiyəsi, incəsənət məsələləri mütaliə mədəniyyəti, və s. və s. Bu əsəri qadın-kişi münasibətlərindən bəhs eləyən əsər kimi dəyərləndirirlər, ancaq mən deyərdim ki, belə bir qəlibə sığışmayacaq qədər dərin əsərdir. Az sözlə çox məna ifadə etmək. Bu, çox yazıçının bacara bilmədiyi bir xüsusiyyətdir ki, Andre Morua bunun öhdəsindən layiqincə gəlmişdir. Əsər psixoloji məqamlarıyla da diqqət çəkir.
"Yad qadına məktublar" 56 essedən ibarətdir. Esselər böyük çoxluqla "naməlum qadına" mürəciətlə başlayır və bütünlükdə bu qadına deyilmiş "əlivida"yla tamamlanır. Kimdir bu "naməlum qadın"? Əslində, çox uzağa getməyə hacət yox. Bu qadın hər birimizik. Yazıçı, əslində bütün bəşəriyyətə səslənir bu əsərlə. Bəşəriyyəti narahat edən mövzulara toxunmaqla onların özünəməxsus çıxış yolunu göstərməyə çalışır. Diqqətli və həssas oxucu bu əsərdən özü üçün çox şey əxz eləyə bilər. Mən məsələn, motivasiyaya ən çox ehtiyac duyduğum və dünyada baş verən bütün dəhşətlərdən çıxış yolu axtardığım, düşünməkdən az qala ağlımı itirəcək həddə gəldiyim bir məqamda "Nikbinlik" essesi çıxdı qarşıma, hadisələrə fərqli pəncərədən baxmalı olduğumu başa saldı mənə. Əslində bunlar az çox bildiyim məqamlardı, ancaq birinin mənə bunu bütün səmimiyyətiylə, yüksək səslə deməsinə ehtiyacım varmış demə ki!..
Mütləq oxunmalı dediyim əsərlər sırasına daxil oldu, xüsusilə xanımlara oxumağı daha çox məsləhət görürəm. Zövq alacaqlarına inanıram.