İKTİSADIN UNUTTUĞU İNSAN
İktisat mı bizi unutur, biz mi iktisatı?
Bölümüme de yakın olduğu ve dersini aldığım için bu kitabı okumak için baktığımda daha önce okuduğum aklıma geldi olsun bir kez daha okumak göz çıkarmaz diyip tekrar bu serüvenr başladım. Üniversitede bu dersi alırken herkes çok zor çok zor hoca herkesi bırakıyor derdi e baktım ben geçiyorum pat pat, olay mantığı kavramak çünkü iktisat her yerde çıkıyor karşımıza, dersten ziyade hayata indirgemek gereklidir.
Öncelikle çok kült bir örnek olan fayda analizinden vr örneğinden bahsetmek istiyorum. Bu teoride bir birim fayda aldığın diğer faydadan değersizdir. Yani diyelim ki bir dilim börek yedim bu acıktın diye ikinci dilim birinci kadar fayda sağlamaz zevk vermez, keyfine yiyorsundur işte tam da bu anlatılıyor.
İkinci bölümde ise bazı iktisat kitapları hakkında yazarın görüşü anlatılmıştır. "James, insanoğlunun bütünüyle rasyonel bir varlık olduğunu düşünmüyordu. Dolayısıyla insan söz konusu olduğunda bir makineden veya robottan söz etmek pek anlamlı değildi."
Kitap içerisinde dört bölüm bulunmaktadır. Birinci bölüm iktisat ve psikoloji arasında bağıntıya ufak bir göz atılmış. İkinci bölümde çeşitli iktisatçıların, geleneksel bazda yorumları, eleştirileri anlatılmış. Üçüncü bölümde psikolojinin insan üzerindeki gelişimine dem vurularak, dördüncü bölümde kapitalizm ve körüklediği duygular anlatılarak son bölümde ise yaşadığımız dönemdeki psikolojimiz ve ardında yatan düşüncelere değinilmiş, sonsözde de her anlatım özetleştirilmiştir.
Kitabı okurken iktisat kitabı değil de psikolojinin daha çok yer verildiği bit kitap olduğunu düşündüm. İktisat dersi alanlarımız bilir, azalan verimler kanunu ve kültleşmiş örneğini, acıktığımızda ve bir tabak yemek yediğimizde bu bize belli bir fayda sağlar. İkinci tabak yemek yine bize belli bir fayda sağlar ama bu fayda ilk tabağı sağladığınkinden daha azdır. Yani ilk tabağı ihtiyacımız olduğu için yedik ancak ikincisini tamamen zevk için hiçbir fayda amacı gütmeden, bu örneği alın hayatınızın her yerine koyun derim ben, bir de bu benim ne işime yarayacak diyenleri görüyorum, iktisat hayatın tamamınaa yayılmış hani ilkokulda gördüğümüz hayat bilgisi dersine benzetilebilir.
Kitabın üzerinde durduğu konu ise empati. Empati, karşıdaki kişinin duygularını hissedebilmedir. Ya da bencillik, bencillik ise herşeyin kendisine atfedildiğine inanan bir zihniyettir. Bu gibi terimler sizce de artmadı mı? Ya da daha fazla fayda sağlar dediklerimizin de içleri boşaltılmadı mı? Burada çıkar devreye girmektedir. Eğer ki kişi iyi ve kötü olduğuna bakmadan çıkarcı bir yaklaşımla yaklaşıyorsa olaylara, hayatını yaşamamış demektir. Tam olarak kapitalist sistem de bize bunu dayatıyor, insanlar makineleştikçe ve makinelerle yarıştıkça insani duygularını yitirmektedirler sadece günün belirli saatlerini çalışarak üretmeyerek geçiren makinemsi insanlar toplumda oluşmaya başladı. Tek bildikleri verilen işi bitirip bitirmeyecekleri, ayın sonunu getirebiliteleri, çocuklarına nasıl bakacaklarıdır. Böyle kitaplar okudukça içimde bir his oluşuyor, sanki küçük ilaçlar gibi şifreler kitap sonunda veriliyor ve ben onları biriktirdikçe gözle görülemeyecek bir anlayış kazanıyorum, daha bir farkındalaştığımı düşünüyorum. Kapitalistin psikolojimize etkisi tabi ki gözle görülür boyutta, etrafa dönüp baktığınızda insanlar birbirleriyle konuşmuyor, bakmıyorlar birbirlerine hep bir yerlere yetişme telaşı, aslında bana kalırsa gidiyorlar ama nereye gittiklerini bilmeden. Bu hız merakı oyunlara yansıdı tabi senin oyunun daha mı hızlı ne özellikleri var vs. Sanki k bölümler bitince, hayatta bir statü kazanılıyor, bölümler bitince ekstra bir görüş kazanıyormuşcasına sadece oynuyorlar.
Son olarak intihar olayından bahsedilmiş sayıları otuza aşkın kişiler kapitalist sisteme ve ardında kendilerine dayatılan sisteme başkaldırarak, peki patronları ne yapıyor dersiniz, satış rakamı düşen proje gibi bakıyor öyle, değersiz, önemsiz bir nesneye bakar gibi. Çünkü hayatta tek bildiği daha fazla prestij sahibi olmaktır.
Kitabı okuyun derim, hayattan kesitler sunmaktadır bizlere.
·
84 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.