Aristoteles, felsefeyi teorik ve pratik olmak üzere ikiye ayırır. Buna göre, siyaset pratik felsefenin kapsamına girer...
Platon'un siyaset felsefesi ile Aristoteles'in felsefesi arasında bir karşılaştırma yapmak gerekirse, Platon'un idealist, Aristoteles'in ise realist bir teori ortaya koyduğu görülecektir.
Platon'un "Devlet"inde özel mülkiyetin olmaması, kadınlar ve çocukların ortak yani kamunun malı sayılması, toplumcu/komünal unsurlar bulunması Aristoteles tarafından şiddetle eleştirilirken, Aristoteles'in aile ve mülkiyet kavramlarına açıklık getirmesi ve gereken özeni göstermesi yanında kölelik olgusunu doğal/zaruri bir durum olarak görmesi, köleci bir toplum içinde fakat köleliğin tartışmaya açıldığı bir dönemde yaşamasına rağmen dikkat edilmesi gereken bir durumdur. Bilimsel hipotezleri ve felsefi görüşleriyle çağının ilerisinde olan bir düşünür, köleci bakış açısıyla çağının etkisi altında kalmış hatta gerisine düşmüştür.
"Değişmeyen tek şey, değişimin kendisidir!" ilkesince işleyen diyalektik mantığa göre oldukça durağan olan, renkleri olmayan (bir şey, ya siyahtır, ya beyaz) Aristoteles mantığının Ortaçağ'da Kilise'nin doğmalarına hizmet ettiği de bilinen bir gerçektir.
Lakin, her ne surette olursa olsun, akla dayalı sistematik düşünce biçimiyle çağları aşan Antik Yunan'ın medarı iftiharı bu güzide filozofun İslâm dünyasındaki tam karşılığı Mualim-i Sani ünvanıyla meşhur Farabî olmalıdır...
Meşşaî okulunun zirve ismi olan Farabî de tıpkı Aristoteles gibi insanı toplumsal bir varlık olarak görür ve devlet fikrini zaruri kabul eder. Bu nedenle de ideal devlet fikri etrafında çıkarımlarda bulunarak, olması gerekeni bulmaya çalışır. Esas olan insanın mutluluğu formulünden yola çıkarak, erdemli bir toplum ile cahil toplumlar arasındaki farkları ortaya koymaya çalışır...
Farabî'nin, Aristoteles'ten ayrılan yanı; Tanrı tasavvurunda İslâmî bakış açısının ağırlığı ve toplum anlayışında idealizme kayması (Neo-Platoncu bakış açısı) olarak gösterilebilir.
Fakat her halukarda insanlık düşün tarihine yön vermiş, çağlarını aşan tezleriyle yepyeni fikirlere kapı aralamış bu iki dahi, yakinen tanınmalı ve bilinmeli değil midir?
Ne dersiniz?
·
116 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.