Gönderi

"Kurt"(kısa) Kürtçe'den diğer dillere geçen kelime
Kürtçede kurt, Fransızcada court, Almancada kurz, İngilizce short, şeklinde tecelli eden kelimeye rast geldim. Müellifin ifadesine nazaran bu müşterek kelimelere asıl [temel oluşturan] olan Kürtçe "Kurt"tur. Diğerleri bundan türemişlerdir.
Sayfa 63
·
24 Gösterim
6 Yorum
Fatoş barlas
Fatoş barlas
tesadüf eseri sorunuza denk geldim. Yanıtlamak istedim. "Neye dayanarak bir kelimenin × dilinden türediğini anlayabiliriz." diye sormuşsunuz. Şöyle ki: sosyolengüistik denilen bir dil bilim dalı vardır; dil, kültür, toplum arasındaki ikişkiyi inceler. Bir kelimenin hangi dilden diğer dillere geçtiğini anlamak istersek bunun salt köküne bakmak bazı durumlarda yetersiz kalır. Bu durumda dildeki kelimenin kültür ve toplumdaki islevini, ilişkisini de irdelemek gerekir. Misal: Nan (ekmek) kelimesinin Kürtçeden diğer dillere geçtiğini (farsça,hintçe vb) söylesem; "hadi canım, neye dayanarak" diyeceksiniz. Bu durumda kelimenin kökü değil, kültür, toplum, tarih ilişkisine bakmak lazım gelir. Bu durumda ilk yerleşik hayata geçen, ilk buğday tanelerinin görüldüğü yer mezopotomya coğrafyasıdır. Böylelikle Buğdaydan ilk nesneyi yapan toplumun o nesneye "nan" demeleri son derece doğaldır değil mi? Bu kavim asırlarca başka kavimlerin o varlığa isim vermeleri beklenmiş olamaz. Boylelikle nan kelimesinin Mezopotomya'da ortaya çıktığı aşikardır. Geriye tek bir soru kaldı: nan kelimesine nan diyen ve Mezopotamya'da varlik gösteren kavim kimdir? :) Bu, sadece bir örnek bunun gibi yüzlerce kelimeyi dile getirebilirim.
Elbette bu yöntemlerle araştırmalar yapılıyor.Teşekkür ederim açıklamanız için.Ve elbette kitabı alıp okumam gerekiyor yazarın görüşüne tam manasıyla ulaşmam için.Bana göre ise akraba diller kelimeleri epey uzak bir geçmişte birlikte üretmişler gibi geliyor.Yedi kıtaya yayılmadan önce,hatta ırklar bile bugünkü adlarıyla adlandırılmıyorken.Bahsettiğiniz şekilde yoğun bir kültür alışverişi içinde ekmek gibi kaynağı bulunabilir kelimeler dışında,ilk hangi dilde ortaya çıktığı bilinmeyen kelimeler vardır.Çünkü örnekte ekmek keşfedilen bir şey.Kurt(kısa) sözcüğü ise keşfi yalnızca bir topluma ait olamayacak bir kelime.Benim fikrim budur.Yorumlarınız için tekrar teşekkür ediyorum sayfanın sahibine ve size de.
Rica ederim öncelikle. Üzülerek belirtmek isterim ki dile tam anlamıyla(fonetik,semantik,morfoloji,etimoloji)hakim olunmadığı sürece kitabın tamamı okunduktan sonra bile kelimenin kökeni hakkında tam teşekküllü bilgiye sahip olmak olağandan uzaktır. Kurt/Qurt( Kısa) kelimesine gelecek olursam şunu belirtmek isterim: Kelimelerin kökeni hakkında bilgiye erişmek isteyenlerin yek diğer yöntemi ise dilin kendi içerisindeki diğer kelimelerle olan semantik ilişkisini ele almaktır. Sözgelimi Kürtçedeki Kurt(kısa) kelimesi K/Qurt(yudum) Kur(yülümek,tıraşlamak,kısaltmak) kelimesiyle yakından ilintilidir. Tarih ve cografik yapı gözetilerek bu üç kelimeden ilkinin KUR kelimesi olduğu bir gerçektir. Ilk insanlığın doğuşunun mezopotamya bölgesinde olduğuna dair tarihi kaynaklar vardır. Bundan yola çikarak kur kelimesin ilk çıktığı yer mezopotamyadır diyebiliriz. Kur kelimesi tıraş etmek, kısaltmak anlamına gelir. Qurt/Kurt kelimesi de yudum anlamına gelir. Yani çok KISA bir sürede/lahza gerçeklesen eylemdir. Bu sebeble Kurt kelimesini kısa anlaminda da kullanırız. Kısacası tarihsel olarak Kur=K/qurt》Kurt kelimesinin anlamsal olarak bu şekilde ilerlemiştir. Diğer avrupai akraba dillerde bu bahsettigim üç kelime üç farkli yapiyla ifade edilir, fakat kürtçede aralarındaki anlamsal bağlantıyı ifade ettim. Umarim bir nebze olsa da yardımci olmuşumdur. Celadet Bey belki bu duruma binaen kürtçe olduğunu söylemiştir. Saygılarımla.
Dil değildir demedim ben anlatamadım sanırım.
Sanırım ben kendimi anlatamadım...
Ben aslında kitapta bu konunun devamında ne diyor bunu merak etmiştim.Elbette konuya hakim olduğunu düşünüyorum.
Devamından çok öncekileri okumak gerek. Kitabı bulup okursan bence sana katacağı çok şey olur. Dil ve tarihsel gerçeklik konusunda önemli hususlara yer veriliyor...
Mantığı anlayamadım.Dillerin oluşum süreçleri elle tutulup gözlemlenebilir süreçler değil.Hangi dilin diğerinden kaynaklık ettiği ise,dile ilkçağlardan beri yerleşmiş ait olmuş kelimeler söz konusu olduğunda bilinebilirliği olmayan bir şey.Kürtçede bıra İngilizcede brother oluyorsa kimin kimden esinlendiğini nerde bileceğiz.Devşirme kelimeler değil bunlar.Dediğim gibi ortak bir dil ailesine mensuplar zaten.Akrabalık bağları var yani.Bir kelimeye kökeni şu dildir diyemeyiz.Diye düşünüyorum.Bu kelimenin etimolojisini araştırsak bile en fazla 18.yüzyıla kadar gidebileceğimizi sanıyorum.Hadi en fazla 15 olsun.Yazılı kaynaklardan önce dil vardı.
Bu mantıkla hareket edersek o zman hiçbir bir dil, bir dil değildir demiş oluruz. Ben de bunun mantığını anlayamam.
Reklam
Bu diller zaten aynı dil ailesine mensup.Yani benzer kelimelere rastlanması çok normal.Fakat neye dayanarak Kürtçe'den türemiştir denmiş, teze dayanak nedir?
Çok basit, köküne... Ve zaten Celadet en az 9 dili iyi bilen dilbilimciydi. Mutlaka fonetik ve diğer anlamlarda neden Kürtçe olduğu konusunda fikri vardır. Bu olaya tanıklığı da Münih Üniversitesi'nde yaşamıştır.
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.