Sosyalist düşünceyi temelden ele alan, kapitalizm ile sosyalizm arasındaki ideolojik düşünce farklılıklarını, bu iki sistemin hayattaki yansımalarını fiili olarak göz önüne seren akıcı bir kitaptı. Sosyalizm konusunda hiç bilgisi olmayanların bile okuduktan sonra bir temel kazanabileceği, oldukça aydınlatıcı bir kitap. Rekabetçi kapitalizmin, tekelci kapitalizme dönüşümü, mal ve sermaye fazlalığından doğan pazar arayışı ve emperyalizm, sosyalizmi bir dünya düzeni olarak bugün olmazsa yarın zorunlu kılan nedenler, Marx'ın çalışmalarının bilimsel niteliği akla yatkın bir biçimde ele alınmış. Kapitalizmin verimsiz, akıldışı, müsrif ve adaletsiz oluşuna vurgu yapılmış. Özellikle kitabın önce sosyalizmin ne olduğunu açıklamaktan ziyade kapitalizmin ne olduğu ve nelere yol açtığını açıklayıp sonrasında sosyalizmin nasıl bir sistem olduğuna dair tanımlama yoluna girişmesi oldukça mantıklı ve yerinde bir karar olmuş. Neticede sosyalizm kapitalizmin ortaya çıkardığı sınıf farklılıkları sonucu uygulanabilecek bir sistem olarak doğuyor. Ancak kitapta sosyalizm denince akla gelen vesveselere doyurucu cevaplar verildiği düşüncesinde değilim. Çünkü son bölüme yani sosyalizm üzerine sıkça sorulan sorular kısmında verilen yanıtlar beni hiç de tatmin etmedi bilhassa oldukça politik ya da istisnai geldi. Örneğin sosyalizm kapitalizmi özellikle küçük azınlığın kar amaçlı insanları çalıştırması yönünde çok eleştirir ve sosyalizm kendi sistemi içerisinde insanları kar teşviki olmadan çalıştırmayı amaçlar. Bunun için de insanların ortak bir gayeye yani “toplum” için çalışma gayesinin temelde var olduğu görülür. Sosyalist sisteme tabi olan her insanın aynı gaye uğruna çalışacaklarını ve kar teşviki olmadan çalışılabileceğini iddia ederler. Ve bunu savunurken daktiloyu icat eden Christopher’dan yola çıkmışlardır. Savları şudur; Christopher’ın parayı önemsememesi hatta paraya ihtiyaç duymaması, en büyük ve tek gayesinin insanlık için çalışmak olduğu ve Christopher’ın birçok mucit ve bilim insanından sadece birisi olduğuydu. Bu sav oldukça komik ve yetersiz geldi çünkü bu resmen;
“p: kartal bir kuştur
r: bütün kuşlar uçar
o zaman kartal da uçar” gibi istisnai bir akıl yürütmeye benziyor. Bu yüzden bana hiç de rasyonel ve doyurucu gelmedi ve bunun gibi birçok örnek mevcut. Onun harici kapitalizm sisteminin ilk ortaya çıktığı ve benimsendiği zamanlardaki katılığını ve yanlışlıklarını bu kitap salt bir şekilde gözler önüne sermiştir. Gerçekten özellikle sayısal verilere ve tarihten örneklere dayanılarak bunun ortaya konması oldukça ilgi çekici ve bilgilendiriciydi. Ayrıca sosyalizmin özgürlük konusunda ileri sürdükleri bazı düşünceler mantıklıydı daha doğrusu “özgürlüğün ne olmadığı” noktasında söylediği şeyler doğruydu. Örneğin; çok popüler olan, 'Sosyalizm düzeni gelirse, özgürlüklerimiz elimizden alınır mı?' sorusuna, 'Kimin özgürlüğü?', 'Çalışmadan, sadece üretim araçlarına sahip oldukları için, başkalarının emeği üzerinden asla bitiremeyecekleri servetlere sahip olanların özgürlüğüyse söz konusu olan, evet bu azınlığın özgürlükleri kısıtlanacak.' diye cevap vermiş yazar. Ama buna rağmen sosyalizmin getirdiği özgürlük anlayışı bireysel çıkarlarıma ters düştüğü için yine benimseyemeyeceğim ve destekleyemeyeceğim detaylardan biriydi. Bu kolay anlaşılır kitabı çok beğendim, kitabı mutlaka okumanızı tavsiye ederim çünkü sizlere kesinlikle katacağı şeylerin var olduğunu düşünüyorum.
·
41 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Kitabın temelinde “Kapitalizmin, sosyalistçe suçlanması” yatıyor diyebiliriz.Gerçekten emek verilen bir inceleme olmuş,okuduğum kitabı bir daha okutturur.Tebrikler
