• 💫💫VEEEE 2019 BÂKİYEEEEMMM💫💫

    1. Huzursuzluk- Zülfü Livaneli💕
    2. Mutluluk Tuzağı- Russ Harris💕
    3. Beyaz Kale- Orhan Pamuk☆
    4. Geçmiş Şimdi Gelecek- Hasan Ali Toptaş
    5. Karatay Diyeti- Canan Karatay
    6. Içimizdeki Şeytan- Sabahattin Ali☆
    7. Gösteri Peygamberi- C. Palahniuk💕
    8. ikigai- H. Garcia& F. Mirales
    9. Aylak Adam- Yusuf Atılgan💕🍀💕🍀
    10. Olağanüstü Bir Gece- S. Zweig
    11. Piç - Hakan Günday
    12. Ölüm Pornosu - C. Palahniuk
    13. Dört Anlaşma- D.M. Ruiz
    14. Var Olmanın Dayanılmaz Hafifliği- M. KUNDERA🍀💕
    15. Ustaca Sevmek- D.M. Ruiz
    16. Yılanı Öldürseler- Yaşar Kemal🍀💕
    17. Ağrı Dağı Efsanesi- Yaşar Kemal
    18. Tek Kanatlı Bir Kuş- Yaşar Kemal
    19. Muhtelif Evhamlar Kitabı- Ö.İ. Demir☆☆
    20. Çerçialan- Gamze Arslan
    21. Ahraz - Deniz Gezgin💕🍀💕🍀
    22. Anayurt Oteli- Yusuf Atılgan
    23. Öfke Dansı- H. LERNER☆☆☆☆
    24. Meczup - Halil Cibran
    25. Ermiş - Halil Cibran
    26. Olduğu Kadar Güzeldik- Mahir Ünsal Eriş🍀💕🍀💕
    27. Mutsuzluğa Doyum- P. HANDKE ☆☆☆
    28. Fahrenheit 451- R. BRADBURY
    29. Kabuk- Zeynep Kaçar 💕🍀💕🍀
    30. Zorba- N. Kazancakis
    31. Kestim Kara Saçlarımı- Gülten Akın
    32. Yaşlı Adam ve Deniz- E. HEMİNGWAY
    33. Dönüşüm- Kafka
    34. Kâğıt Ev- C. M. DOMİNGUEZ
    35. Uzun Hikaye- Mustafa Kutlu
    36. Palto- N. GOGOL☆☆☆☆☆
    37. Bir Kadının Yaşamından 24 Saat- S. ZWEİG
    38. Mutlu Olma Sanatı- A. Scopenhauer
    39. Sekizinci Günah- Tomris Uyar
    40. Aramızdaki Şey- Tomris Uyar
    41. Babamın Bavulu- Orhan Pamuk ☆
    42. Saklı Kalan- Ahmet Telli
    43. Göğe Bakma Durağı- Turgut Uyar
    44. Pulbiber Mahallesi- Didem Madak
    45. Acıyı Bal Eyledik- Hasan Hüseyin KORKMAZGİL
    46. Enigma- ANTONI CASAS ROS
    47. Dokuza Kadar On- Özdemir Asaf
    48. Galîz Kahraman- I.O. Anar
    49. Şibumi - TREVANİAN
    50. Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz-Aziz Nesin
    51. Morfin- M. BULGAKOV
    52. Kâtip Bartleby- H. Melville
    53. Göğü Delen Adam- Erich Sheurmann☆☆☆☆☆
    54. Almodovar Teoremi- A.C. ROS
    55. Intihar - Edouard Leve☆☆☆☆☆
    56. Inci - John Steinbeck ☆☆☆☆☆
    57. Yeni Dünya - Sabahattin Ali☆☆☆☆☆
    58. Sırça Köşk - Sabahattin Ali
    59. Argo ile Sahibi- Italio Svevo
    60. Aylaklığın Savunusu- Robert Louis Stevenson
    61. Teneke - Yaşar Kemal🍀💕
    62. Tamam - Kolektif
    63. Bir Günü Bitirme Sanatı-Banu Özyürek
    64. Kabil - Jose SARAMAGO💕🍀☆☆☆☆
    65. Sevme Sanatı - Erich Fromm☆☆☆☆☆
  • Bu kitabın bütün hatalarını üzerime alıyorum. İyi taraflarına
    gelince, o kadar çok insanın katkısı oldu ki, sadece bu kadar çok
    dostum var diye öğünmek bana yeter.
    Selçuk Altun, Halil Bingöl, Erol Şadi Erdinç, Dr. Oryal Gökdemir,
    Demet Haselçin, Emin Nedret İşli, Bahtiyar İstekli, Meldâ
    Kaptana, Prof. Dr. Ahmet Koman, Şener Köksiimer, Mustafa
    Özdemir, M. Şeref Özsoy, Ahmet Salçan ve Sevengül Sönmez bu kitaptaki
    belge ve kaynakları sağlama konusunda yardımcı oldular Kitapta yer alan görsellerin fotoğraflarım Hadiye Cangökçe
    çekti.
    Pek çok akşam Sefa Kaplan’la, şiirleri ve hikâyelerini tartıştık.
    Beşir Ayvazoğlu, Burhan Kum ve editörüm Ruken Kızıler yazıları
    okuyarak yanlışlarımı düzelttiler.
    Son olarak, Doğan Hızlan ve İhsan Yılmaz beni yazın dünyasına
    sokmakla kalmayıp sürekli teşvik ettiler.
    Hepsine tek tek sonsuz teşekkürler...

    HALUK ORAL
  • Hz. Peygamber’in Vedâ haccında okuduğu hutbeler.
    Resûl-i Ekrem Vedâ haccı (10/632) sırasında Arafat, Mina ve Akabe gibi yerlerde ashaba hitap etmiş ve kısa, veciz bir şekilde tavsiyelerde bulunmuştur. Bu hitabeler, Câhiz’in el-Beyân ve’t-tebyîn (II, 31-33) adlı eseri başta olmak üzere bazı tarih kitaplarında derlenerek uzunca bir Vedâ hutbesi metni teşkil edilmiştir. “Hutbetü’l-vedâ” ifadesini ilk defa Câhiz kullanmış, bu ifade daha sonraki müelliflerce de benimsenmiştir.

    Resûlullah’ın arefe günü Arafat’ta irat ettiği ilk hutbe Cübeyr b. Mut‘im, Câbir b. Abdullah ve Abdullah b. Mes‘ûd gibi sahâbîler tarafından nakledilmiştir. Câbir b. Abdullah’ın anlatımına göre Hz. Peygamber Arafat’a gelince Nemire’de kendisi için kurulan çadıra yerleşmiş, güneş batıya doğru kayınca devesiyle vadinin ortasına gelmiş ve deve üzerinde ashaba hitap etmiş, Rebîa b. Ümeyye b. Halef adlı sahâbî de söylediklerini tekrarlamıştır. Süleyman b. Amr b. Ahvas, Ebû Bekre ve İbn Abbas’ın naklettiklerine göre Resûl-i Ekrem bayramın birinci günü Mina’da da halka hitap etmiştir. İbn Abbas’ın hutbeyi naklettikten sonra, “Allah’a yemin ederim ki bu sözler Resûlullah’ın ümmetine vasiyetidir; burada hazır bulunanlar bulunmayanlara tebliğ etsin” şeklindeki sözleri manidardır. Hadis kaynaklarındaki bazı rivayetlere göre Hz. Peygamber yine bayramın birinci günü şeytan taşlama yerlerine gittiğinde halka tekrar hitap etmiştir. Bayramın ikinci veya üçüncü günlerinde aynı mevkide irat ettiği hutbeyi Abdullah b. Ömer, tâbiînden Ebû Nadre ve Ebû Hürre er-Rekāşî amcasından naklen anlatmaktadır. İbn Ömer’in bu rivayetine göre Nasr sûresi Vedâ haccı esnasında Mina’da teşrîk günlerinin birinde nâzil olmuş, Resûlullah bunun vedalaşma anlamına geldiğini anlamış, devesine binerek Akabe’ye gelmiş, sahâbîler onun etrafında toplanınca tekrar bir hutbe irat etmiştir. Bazı rivayetlerde ise hitabelerin zamanı verilmemektedir. Muhtemelen yine bayram günlerinde Mina’da gerçekleşen hemen hemen aynı içerikteki bir hitabeyi de Amr b. Hârice ile Ebû Ümâme el-Bâhilî nakletmiştir. Hz. Peygamber’in bu hutbelerinde söylediği sözler âdeta bir vedalaşma gibidir. Orada bulunanların şahsında bütün ümmetine mesajlar veren Resûlullah, hitabelerinin sonunda ashaba Allah’ın kendisine verdiği tebliğ görevini yerine getirip getirmediğini sormuş ve “evet” cevabını alınca, “Tebliğ ettim Allahım, şahit ol!” demiştir.

    Resûl-i Ekrem’in birkaç yerde yaptığı bu konuşmalarda soru-cevap tarzını kullandığı, çok kalabalık olan cemaatten birçoğunun duyması için aynı sözleri tekrar tekrar söylediği anlaşılmaktadır. Konuşmaların sonunda tebliğini ulaştırdığını onaylatması iletişim açısından ayrı bir önem arzetmektedir. Hutbe metinlerinde görülen farklılıkların mâna ile rivayet edilmesinden, râvi tasarruflarından veya mezhep faktöründen kaynaklandığı söylenebilir. Hz. Peygamber’in miras olarak bıraktığı şeyin rivayetlere Kur’an veya Kur’an ve Sünnet yahut Kur’an ve Ehl-i beyt şeklinde yansımasıyla ilgili ihtilâf bu şekilde açıklanabilir. Ayrıca hadis usulüne göre ferd, garîb, hatta şâz kalan bazı rivayetler de söz konusudur.

    Vedâ hutbelerinde bütün insanlara yönelik evrensel mesajlar olduğu gibi kul haklarını ilgilendiren konular da ele alınmıştır. Dolayısıyla Vedâ hutbesinin alternatif bir insan hakları beyannâmesi niteliğinde sayılması isabetli olmamakla birlikte Allah’ın affetmeyeceği iki günahtan biri olan kul hakkına büyük önem vermesi dikkat çekicidir. Resûlullah Vedâ hutbelerinde can ve mal dokunulmazlığı, Câhiliye âdetlerinden olan ribânın ve kan davalarının kaldırılması, suçun şahsîliği, karı-koca arasındaki haklar ve sorumluluklar, çocuğun babasından başkasına nisbet edilmemesi, müslüman kardeşliği, müslümanların birbiriyle savaşmaması, emanetlerin sahiplerine iade edilmesi gibi doğrudan kul hakkını ilgilendiren hususlar yanında kendisinin son peygamber olması, ümmetine miras olarak Allah’ın kitabını ve sünnetini bırakması gibi temel esaslara vurgu yapmıştır. Vedâ hutbesiyle Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 1948’de yayımladığı İnsan Hakları Evrensel Beyannâmesi’ni karşılaştıran çalışmalar yapılmıştır (bk. bibl.).

    Güvenilir kaynaklardaki rivayetlerden derlenen Vedâ hutbeleri metni ana hatlarıyla şöyledir: Hz. Peygamber Allah’a hamd ve senâdan sonra şöyle buyurdu: Ey insanlar! Bilmiyorum, belki de bugünden sonra burada sizinle bir daha buluşamayacağım. Allah’ın rahmeti bugün sözümü işitip onu iyice kavrayanların üzerine olsun! Benim bu sözlerimi burada bulunanlar bulunmayanlara bildirsin. Olabilir ki bildirilen kimse burada bulunandan daha iyi anlar ve itaat eder. Ey insanlar! Biliniz ki rabbiniz birdir, atanız da birdir. Bütün insanlar Âdem’den gelmiş, Âdem de topraktan yaratılmıştır. Arap’ın Arap olmayana, Arap olmayanın Arap’a, beyazın siyaha, siyahın da beyaza hiçbir üstünlüğü yoktur. Allah katında üstünlük ancak takvâ iledir. Biliniz ki bu şehriniz Mekke, bugününüz arefe ve bu ayınız zilhicce nasıl mukaddes ve dokunulmaz ise mallarınız ve canlarınız da aynı şekilde dokunulmazdır. Câhiliye devrindeki her türlü ribâ kaldırılmıştır, ayağımın altındadır. Fakat ana paranız sizindir. Ne haksızlık edin ne de haksızlığa uğrayın. Kaldırdığım ilk faiz amcam Abbas b. Abdülmuttalib’in faizidir. Câhiliye devrinin kan davaları da kaldırılmıştır. Kaldırdığım ilk kan davası akrabalarımdan Rebîa b. Hâris b. Abdülmuttalib’in oğlu Âmir’in kan davasıdır.

    Ey insanlar! Kadınların haklarına riayet etmenizi ve bu hususta Allah’tan korkmanızı tavsiye ederim. Siz kadınları Allah’ın emaneti olarak aldınız. Onların namus ve iffetini Allah adına söz vererek helâl edindiniz. Dikkat edin! Sizin kadınlar üzerinde hakkınız olduğu gibi onların da sizin üzerinizde hakları vardır. Sizin onlar üzerindeki hakkınız iffet ve namuslarını korumalarıdır. Kadınların sizin üzerinizdeki hakları geleneklere uygun biçimde yiyecek ve giyeceklerini sağlamanızdır. Kadınlar hususunda Allah’tan korkun ve onlara en iyi şekilde davranın. Ashabım! Bugün şeytan sizin şu topraklarınızda yeniden saltanat ve nüfuz kurma ümidini ebediyen kaybetmiştir. Fakat size yasakladığım şeyler dışında küçük gördüğünüz şeylerde şeytana uyarsanız bu da onu sevindirir ve cesaret verir. Sözümü iyi dinleyin ve belleyin. Müslüman müslümanın kardeşidir. Bir müslümanın malı rızası olmadan diğer bir müslümana helâl olmaz. Sakın zulmetmeyin. Herkes ancak kendi işlediği suçtan sorumludur. Baba oğlunun, oğul da babasının suçundan sorumlu tutulamaz. Allah her vârisin mirastan payını tayin etmiştir. Artık bir vârisin diğer mirasçıları mahrum edecek şekilde vasiyette bulunulması helâl değildir. Çocuklar babalarından başkasına nisbet edilemez. Ödünç alınan şeyler sahibine geri verilmelidir. Yararlanılmak üzere alınan şeyler de sahiplerine iade edilmelidir. Borçlar ödenmelidir. Birinin borcunu üstlenen kefil de o borcu ödemelidir. Kimin yanında bir emanet varsa onu sahibine iade etsin. Rabbiniz olan Allah’tan sakının, O’na kulluk edin. Beş vakit namazınızı kılın. Ramazan ayında oruç tutun, hac ibadetini yerine getirin, mallarınızın zekâtını gönül hoşluğuyla verin. Yöneticilerinize Allah’ın kitabına uydukları sürece itaat edin ve böylece rabbinizin cennetine girin. Benden sonra küfre ve sapkınlığa düşüp birbirinizin boynunu vurmayın. Benden sonra hiçbir peygamber gelmeyecektir. Ey müminler! Size iki emanet bırakıyorum. Onlara sımsıkı sarıldığınız takdirde bir daha asla yolunuzu şaşırmazsınız. Bunlar Allah’ın kitabı Kur’an’la peygamberinin sünnetidir (veya Ehl-i beyti). Daha sonra Resûlullah, “Ey insanlar! Yarın beni sizden soracaklar. O zaman ne diyeceksiniz?” deyince ashap, “Allah’ın risâletini tebliğ ettin, görevini yaptın, bize nasihatte bulundun diye şahitlik ederiz” dediler. Bunun üzerine Resûlullah şehâdet parmağını semaya doğru kaldırdı, sonra da insanlara doğru çevirip indirerek, “Şahit ol yâ rab, şahit ol yâ rab, şahit ol yâ rab!” dedi (Müsned, VII, 307, 330, 376; Buhârî, “Ḥac”, 132, “Meġāzî”, 78; Müslim, “Ḥac”, 147; Ebû Dâvûd, “Menâsik”, 56, 61; Tirmizî, “Tefsîrü’l-Ḳurʾân”, 10; İbn Mâce, “Menâsik”, 76, 84; Vâkıdî, III, 1103, 1110-1111; İbn Hişâm, IV, 259-261; İbn Sa‘d, II, 183-186; Câhiz, II, 31-33; Taberî, III, 150-152; ayrıca bk. Gökalp, s. 35-96). Vedâ hutbeleriyle ilgili muhtelif çalışmalar yapılmıştır (bk. bibl.).


    BİBLİYOGRAFYA
    Müsned, IV, 186; V, 31, 72, 251, 267, 411; VII, 307, 330, 376.

    Dârimî, “Muḳaddime”, 24.

    Tirmizî, “Ḥac”, 57, “Tefsîrü’l-Ḳurʾân”, 9.

    Nesâî, “Menâsikü’l-ḥac”, 211.

    Vâkıdî, el-Meġāzî, III, 1103, 1110-1111.

    İbn Hişâm, es-Sîre2, IV, 259-261.

    İbn Sa‘d, eṭ-Ṭabaḳāt, II, 183-186.

    Abd b. Humeyd, el-Münteḫab min Müsnedi ʿAbd b. Ḥumeyd (nşr. Subhî es-Sâmerrâî – Mahmûd M. Halîl es-Saîdî), Beyrut 1408/1988, s. 270-271.

    Câhiz, el-Beyân ve’t-tebyîn, II, 31-33.

    Taberî, Târîḫ (Ebü’l-Fazl), III, 130-152.

    İbn Hazm, Ḥaccetü’l-vedâʿ (nşr. Memdûh Hakkī), Beyrut 1966.

    Ebü’l-Fidâ İbn Kesîr, Ḥaccetü’l-vedâʿ (nşr. Mustafa Abdülvâhid), Beyrut 1986.

    Muhammed Hamîdullah, el-Ves̱âʾiḳu’s-siyâsiyye, Beyrut 1405/1985, s. 360-368.

    Cihan Aktaş, Veda Hutbesi: İnsanın Temel Hakları, İstanbul 1992.

    Ebü’l-Hasan en-Nedvî, Rahmet Peygamberi (trc. Abdülkerim Özaydın), İstanbul 1996, s. 366-369.

    Hâşim Sâlih Mennâ‘, Ḫuṭbetü’r-Resûl fî ḥacceti’l-vedâʿ, Dübey 1416/1996.

    Mehmet Şener, “Veda Hutbesinin İnsan Hakları Yönünden Kısaca Tahlili”, Doğuda ve Batıda İnsan Hakları (Kutlu Doğum Haftası: 1993-94), Ankara 1996, s. 125-130.

    Osman Şekerci, İnsan Hakları Alanında Temel Belgeler ve İslam, İstanbul 1996.

    Muhammed Zekeriyyâ el-Kandehlevî, Ḥaccetü’l-vedâʿ ve cüzʾü ʿumrâti’n-nebî ṣallallāhu ʿaleyhi ve sellem, Beyrut 1418/1997.

    Vehbi Ünal, Peygamber Efendimizin Veda Hutbesi, İstanbul 1998.

    Murat Gökalp, İlk Dönem Hadis ve İslam Tarihi Kaynaklarına Göre Veda Hutbesi Rivayetlerinin Tetkiki (yüksek lisans tezi, 2001), AÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü.

    Yavuz Ünal, Hz. Muhammedin Vasiyeti (Veda Hutbesi), Çorum 2006.

    İbrahim Bayraktar, “İslam’ın İnsana Tanıdığı Bazı Temel Haklar ve Vedâ Hutbesi”, EAÜİFD, sy. 9 (1990), s. 245-269; sy. 10 (1991), s. 221-231.

    H. Ahmet Özdemir, “Son Peygamber’in Son Mesajı Olarak Vedâ Hutbesi”, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, V/1 (2005), s. 95-112.
  • Martin Eden1.
    Jack London
    9.1/10 (3.611 Oy) · 31 Eki 08:50

    Yol Arkadaşım2.(Sesli Kitap)
    Maksim Gorki
    8.1/10 (63 Oy) · 28 Eki 20:50

    Dünyalar Savaşı3.

    H. G. Wells, Oğuzhan Aydın (Çevirmen)
    7.9/10 (165 Oy) · 28 Eki 10:38

    Denemeler4.
    Michel de Montaigne
    8.6/10 (3.053 Oy) · 25 Eki 16:13

    Karamazov Kardeşler5.
    Dostoyevski, Ender Güro (Çevirmen)
    9.1/10 (1.969 Oy) · 24 Eki 16:47

    Burun6.(Sesli Kitap)
    Nikolay Vasilyeviç Gogol, Enver Günsel (Çevirmen)
    8.0/10 (242 Oy) · 21 Eki 20:03

    Kum ve Köpük7.
    Halil Cibran
    8.4/10 (603 Oy) · 20 Eki 21:29

    Hayata Dair Düşünceler8.
    Lev Nikolayeviç Tolstoy, Volkan Ünal (Çevirmen)
    7.9/10 (67 Oy) · 19 Eki 18:39

    İntibah9.
    Namık Kemal
    7.7/10 (1.550 Oy) · 18 Eki 20:55

    İşte İnsan10.
    Michael Moorcock, Barış Tanyeri (Çevirmen)
    7.8/10 (138 Oy) · 17 Eki 12:48

    Zaman Makinesi11.
    H. G. Wells, Gökçe Müderrisoğlu (Çevirmen)
    8.2/10 (1.138 Oy) · 16 Eki 13:30

    Babalar ve Oğullar12.
    Ivan Sergeyeviç Turgenyev, Ayşe Hacıhasanoğlu (Çevirmen)
    8.2/10 (2.333 Oy) · 16 Eki 08:36

    Kriton13.(Sesli Kitap)
    Platon
    8.5/10 (62 Oy) · 15 Eki 17:32

    Lyon'da Düğün14.
    Stefan Zweig, Merve Altın (Çevirmen)
    7.8/10 (1.013 Oy) · 14 Eki 23:44

    Bobok15.(Sesli Kitap)
    Dostoyevski
    7.8/10 (13 Oy) · 14 Eki 17:46

    Uysal Kız16.(Sesli Kitap)
    Dostoyevski, Mehmet Özgül (Çevirmen)
    8.2/10 (218 Oy) · 14 Eki 16:49

    Açlık Sanatçısı17.(Sesli Kitap)
    Franz Kafka, Yekta Majiskül (Çevirmen)
    7.6/10 (231 Oy) · 14 Eki 12:08

    Sokrates'in Savunması18.
    Platon
    8.5/10 (2.393 Oy) · 14 Eki 11:10

    Mecburiyet19.
    Stefan Zweig, Gülperi Sert (Çevirmen)
    8.3/10 (2.393 Oy) · 13 Eki 21:53

    Cengiz Han'a Küsen Bulut20.
    Cengiz Aytmatov, Refik Özdek (Çevirmen)
    8.6/10 (1.034 Oy) · 13 Eki 00:24

    Katip Bartleby21.
    Herman Melville, İlknur Özdemir (Çevirmen)
    8.4/10 (639 Oy) · 12 Eki 11:53

    Korku22.
    Stefan Zweig, Zeynep Yeşiltuna (Çevirmen)
    8.6/10 (5.422 Oy) · 12 Eki 08:57

    Kör Baykuş23.
    Sadık Hidayet, Behçet Necatigil (Çevirmen)
    8.3/10 (1.966 Oy) · 11 Eki 11:09

    Şili'de Gizlice24.
    Gabriel Garcia Marquez, İlknur Özdemir (Çevirmen)
    8.1/10 (69 Oy) · 10 Eki 16:25

    Ölü Canlar25.
    Nikolay Vasilyeviç Gogol
    7.8/10 (1.243 Oy) · 09 Eki 17:25

    Poetika26.
    Aristoteles, Samih Rifat (Çevirmen)
    8.1/10 (142 Oy) · 08 Eki 22:08

    Tongue Fu27.(E Kitap)
    Sam Horn, Zülfü Dicleli (Çevirmen)
    8.3/10 (387 Oy) · 07 Eki 11:38

    Bir Çöküşün Öyküsü28.
    Stefan Zweig, Regaip Minareci (Çevirmen)
    7.7/10 (3.781 Oy) · 05 Eki 09:02

    Kırmızı Pazartesi29.(E Kitap)
    Gabriel Garcia Marquez, İnci Kut (Çevirmen)
    7.9/10 (4.414 Oy) · 04 Eki 17:15

    Köpek Kalbi30.(E Kitap)
    Köpek Kalbi
    Mihail Bulgakov, Mustafa Yılmaz (Çevirmen)
    8.1/10 (880 Oy) · 04 Eki 10:14

    Vahşetin Çağrısı31.
    Jack London, Mehmet Can (Çevirmen)
    8.3/10 (1.615 Oy) · 03 Eki 11:33

    Kumarbaz32.
    Dostoyevski, Güray Çakmakçı (Çevirmen), Özgür Yurttaş (Tasarımcı)
    8.2/10 (2.976 Oy) · 02 Eki 15:25

    Kodin33.
    Panait Istrati, Nurten Tunç (Çevirmen)
    8.1/10 (65 Oy) · 01 Eki 09:47
  • Hayatımda kitap okuma anlamında geçen en verimli eylüldü. 42 Kitap okumak nasip oldu. Muhtemelen hayatımın başka döneminde bir ayda bu kadar çok kitap okumak nasip olmayacak. Herkese önerim okuyabildiğiniz kadar kitap okuyun ve ulaşabildiğiniz herkese kitap okumayı tavsiye edin. İyi okumalar...

    İtiraflarım1.
    Lev Nikolayeviç Tolstoy
    8.4/10 (1.139 Oy) • 30 Eylül 10:00

    İşaret Çocukları2.
    Cahit Zarifoğlu
    8.6/10 (215 Oy) • 28 Eyl 12:53

    Yeraltından Notlar3.
    Yeraltından Notlar (Fotoğraflı Klasikler)
    Dostoyevski, Ergin Altay (Çevirmen)
    8.7/10 (6.189 Oy) • 28 Eyl 11:10

    Dalkavuklar Gecesi4.
    Dalkavuklar Gecesi (Z Vitamini)
    Hüseyin Nihal Atsız
    8.7/10 (583 Oy) • 27 Eyl 14:50

    Yola Düşen Gölgeler5.
    Mehmet Yılmaz
    8.8/10 (58 Oy) • 26 Eyl 08:39

    İnsancıklar6.
    Dostoyevski, Sabri Gürses (Çevirmen), Ayşe Çelem (Tasarımcı)
    8.2/10 (2.316 Oy) • 25 Eyl 08:44


    Yüreğinin Götürdüğü Yere Git7.
    Susanna Tamaro, Eren Yücesan Cendey (Çevirmen)
    8.0/10 (1.255 Oy) • 24 Eyl 13:53

    Fahrenheit 4518.
    Ray Bradbury, Dost Körpe (Çevirmen)
    8.1/10 (5.661 Oy) • 23 Eyl 17:34

    Gizli El9.
    Reşat Nuri Güntekin
    7.8/10 (45 Oy) • 21 Eyl 20:20

    Sineklerin Tanrısı10.
    William Golding, Mina Urgan (Çevirmen)
    8.1/10 (4.731 Oy) • 20 Eyl 00:12

    Şeker Portakalı11.
    José Mauro de Vasconcelos, Aydın Emeç (Çevirmen)
    9.0/10 (13.147 Oy) • 18 Eyl 16:23

    Bülbülü Öldürmek12.
    Harper Lee, Ülker İnce (Çevirmen)
    8.5/10 (4.653 Oy) • 18 Eyl 08:57

    Otomatik Portakal13.
    Anthony Burgess, Dost Körpe (Çevirmen)
    8.1/10 (5.204 Oy) • 14 Eyl 11:01

    Kırmızı Defter14.
    Paul Auster, İlknur Özdemir (Çevirmen)
    7.2/10 (86 Oy) • 13 Eyl 17:37

    Köy Hekimi15.
    Franz Kafka, Yavuz Haznedaroğlu (Çevirmen)
    7.4/10 (140 Oy) • 13 Eyl 14:47

    Sergüzeşt16.
    Samipaşazade Sezai
    7.7/10 (1.842 Oy) • 13 Eyl 10:22

    İnilti17.
    Bedia Tuncer (Derleyen)
    8.1/10 (77 Oy) • 12 Eyl 17:10

    İnci18.
    John Steinbeck, Tomris Uyar (Çevirmen)
    8.3/10 (1.939 Oy) • 12 Eyl 12:30

    Fareler ve İnsanlar19.
    John Steinbeck, Ayşe Ece (Çevirmen)
    8.6/10 (10.063 Oy) • 12 Eyl 10:59

    Bizans'ın Düşüşü20.
    Stefan Zweig, İlker Balkan (Çevirmen)
    7.2/10 (52 Oy) • 11 Eyl 20:54

    Sol Ayağım21.
    Christy Brown
    8.5/10 (4.743 Oy) • 11 Eyl 14:31

    Acımak22.
    Reşat Nuri Güntekin
    8.7/10 (2.000 Oy) • 11 Eyl 09:23

    Düşüş23.
    Albert Camus, Hüseyin Demirhan (Çevirmen)
    8.2/10 (1.047 Oy) • 10 Eyl 12:29

    Cinsel Aşkın Metafiziği24.
    Arthur Schopenhauer, Elif Yıldırım (Çevirmen)
    7.5/10 (692 Oy) • 10 Eyl 08:19

    Ay Işığı Sokağı25.
    Stefan Zweig, Regaip Minareci (Çevirmen)
    7.5/10 (2.470 Oy) • 09 Eyl 16:00

    Dokuzuncu Hariciye Koğuşu26.
    Peyami Safa (Server Bedi)
    8.3/10 (5.377 Oy) • 09 Eyl 14:43

    Kırmızı Saçlı Kadın27.
    Orhan Pamuk
    7.7/10 (3.050 Oy) • 08 Eyl 19:14

    Babaya Mektup28.
    Franz Kafka, Güven G. Uçer (Çevirmen)
    8.0/10 (1.545 Oy) • 07 Eyl 13:53

    Hastalık Hastası29.
    Molière
    8.2/10 (226 Oy) • 07 Eyl 09:35

    Bir Şeftali Bin Şeftali30.
    Samed Behrengi
    8.8/10 (559 Oy) • 06 Eyl 16:34

    Deliliğe Övgü31.
    Desiderius Erasmus, Yücel Sivri (Çevirmen)
    7.8/10 (616 Oy) • 06 Eyl 12:30

    Martı Jonathan Livingston32.
    Richard Bach, Kader Ay (Çevirmen)
    8.5/10 (5.269 Oy) • 05 Eyl 20:49

    Küçük Kara Balık33.
    Samed Behrengi, Eşref Gökçe (Çevirmen), Yılmaz Dalgalan (Editör)
    8.8/10 (2.209 Oy) • 05 Eyl 16:52

    Palto34.
    Nikolay Vasilyeviç Gogol, Nesibe Zeynep Koç (Çevirmen)
    8.6/10 (1.903 Oy) • 05 Eyl 16:04

    Bilinmeyen Adanın Öyküsü35.
    José Saramago, Emrah İmre (Çevirmen)
    7.8/10 (1.669 Oy) • 05 Eyl 14:15

    Ermiş36.
    Halil Cibran, Kenan Sarıalioğlu (Çevirmen)
    8.4/10 (3.296 Oy) • 05 Eyl 13:12

    Olağanüstü Bir Gece37.
    Stefan Zweig, İlknur İgan (Çevirmen)
    7.9/10 (7.099 Oy) • 05 Eyl 10:10

    Bir İdam Mahkumunun Son Günü38.
    Victor Hugo, Volkan Yalçıntoklu (Çevirmen)
    8.5/10 (3.446 Oy) • 04 Eyl 17:49

    Hayvan Çiftliği39.
    George Orwell, Celal Üster (Çevirmen)
    8.9/10 (13.306 Oy) • 04 Eyl 13:51

    Yabancı40.
    Albert Camus, Samih Tiryakioğlu (Çevirmen), Utku Lomlu (Tasarımcı)
    8.3/10 (7.746 Oy) • 04 Eyl 10:17

    Amok Koşucusu41.
    Stefan Zweig, Nafer Ermiş (Çevirmen)
    8.3/10 (5.323 Oy) • 03 Eyl 21:16

    Son Ada42.
    Zülfü Livaneli
    8.8/10 (2.987 Oy) • 03 Eyl 12:5
  • Bu kitabın kaleme alınmasında pek çok kişinin katkısı oldu.
    Kendilerinin sürecin muhtelif aşamaları boyunca bana sundukları
    yardım ve nezaketi minnetle anıyorum. En başta Eşref
    Bey’in fevkalade ailesine, kızları Diktam ve müteveffa Cuyap
    Hanımlara, damadı Sedat Bey ve torunları Halil ile İrem’e en
    derin şükranlarımı sunuyorum. Beni cömertçe evlerine aldılar,
    anılarını paylaştılar, baba ve dedelerinin özel vesikalarına sınırsızca ulaşmamı sağladılar. Bilhassa İrem bu projeyi başlatmak
    için zahmete girdi. Bu çalışma, onun yetenekleri ve hevesi olmaksızın mümkün olmazdı. Eşref ’in tarihsel mirasının tartışmalı
    tabiatı nedeniyle, pek tabii kitapta Eşref ’in daha iyi yönlerinin
    sunulmasını tercih ederlerdi. Lakin tarihçinin eldeki bütün kanıtları kantara vurmak mecburiyetine anlayış gösterdiler. Umarım neticeden fazla hayal kırıklığına uğramamışlardır. Eşref’in
    sandığındaki belgeler üzerinde teferruatlı bir çalışma yaparken
    bana sağladıkları yardım ve destekten ötürü Subet ve Sunay
    Köseoğlu’na da ayrıca teşekkür ederim.

    Eşref ’in gezgin bir tabiatının olması, hayatına ilişkin belgelerin
    çoğu tarihsel kişiliğinkine nazaran daha dağınık ve takibinin
    zor olduğu anlamına gelmektedir. Mümkün olan her yerde kayıtlarının
    izini sürmeye çalıştım ve bu süreçte çok gerekli olan
    yardımlar aldım. 1960’ların başında doktora tezini yazarken
    Eşref ’le röportaj yapan Dr. Philipp Stoddard’a teşekkür ederim.
    Dr. Stoddard, birkaç kez benimle görüşmeye cömertçe zaman
    ayırdı, Eşref ’ten aldığı bazı belge ve fotoğrafları gönderdi ve
    hikâyeyi renklendiren anekdotlar anlattı. Daha geleneksel arşivler
    ise kaynaklarını açtı. Onca belge arasında yolumu bulmam için bana yardımcı olan arşiv ve kütüphanecilere minnettarım.
    Ankara’da bulunan Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt
    Başkanlığı Arşivi’nden (ATASE) Mesut Güvenbaş’a hususi olarak
    teşekkür ederim; bu olağanüstü kaynakta yolumu bulmama
    yardımcı olarak çalışmaya ciddi katkı sağladı. Ayrıca kendisinin
    meslektaşlarından; Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Arşivleri(TİTE)
    ve Başbakanlık Osmanlı Arşivleri (BOA) çalışanları, ayrıca ayırdıkları
    zaman ve cana yakınlıklarıyla bana son derece cömert
    davranan Orient Institut İstanbul’dan Dr. Richard Wittmann
    ve Dr. Aléxandre Toumarkine ve Türkiye’deki daha pek çok koleksiyon
    son derece yardımcı oldu. Ankara’dayken de Muhittin
    Ünal’ın, Ahmet Özcan’ın, eski öğrencim Nazan Çiçek’in, eski
    dost ve komşularım Martin Reiser ve Gertrud Müller ile beni
    her zamanki sıcaklık ve samimiyetleriyle ağırlayan ailelerinin
    yardımlarından istifade ettim.
    İngiltere’de ise Ulusal Arşiv’in, Britanya Kütüphanesi’nin,
    Bodleian Kütüphanesi’nin, İmparatorluk Savaş Müzesi’nin,
    Avam Kamarası Parlamento Vesikalarının, St. Antony’s College’deki
    Oxford Ortadoğu Merkezi Arşivi’nin ve SOAS Özel
    Koleksiyonları’nın personel ve koleksiyonlarından istifade ettim.
    Bu sırada, beni Taha Toros koleksiyonundan haberdar eden Talha Çiçek ve Cihangiroğlu mektuplarından haberdar eden İbrahim
    Şirin gibi meslektaşlarımın yardımını aldığımdan ötürü kendimi
    talihli sayıyorum.
    Bu kaynakları anlamak adına içlerinde Şükrü Hanioğlu,
    Erik-Jan Zürcher, Rashid Khalidi, Nader Sohrabi, Fred Anscombe,
    Christine Philliou, Ryan Gingeras, Mesut Uyar, Polat Safi,
    David Roxburgh, Lucienne Thys-Şenocak, Fatmagül Demirel,
    Yiğit Akın, Dimitris Stamatapoulos, Vemund Aarbakke, İsmet
    Erarpat, Emre Erol, Ümit Eser ve Stefano Taglia’nın da olduğu
    birçok meslektaşımın yardımlarına itimat edebildiğim için
    şanslıydım. Eşref ’in belgelerindeki önemli kısımları çözmeye
    yardım ettikleri için Nuray Özdemir ve İrem Gündüz özel birer teşekkürü hak etmektedir. SOAS’teki son doktora öğrencileri
    grubumu oluşturan Caner Yelbaşı, Cihan Çelik, Erman Şahin
    ve Yusuf Osman’la yaptığım sohbetler bu kitapta ele alınan zorlu
    tarihsel dönemi etraflıca değerlendirmemde bana yardımcı oldu.
    İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi ile Doğu ve Afrika Çalışmaları
    Okulu Tarih Bölümü’nün 2010-2011 akademik yılında
    araştırma izni vermek suretiyle sağladığı araştırma desteğine
    minnettarım. Bu kitap için araştırmaya başlamam bu sayede
    mümkün oldu. SOAS’te geçirdiğim on sekiz yıl boyunca yaptığı
    tüm yardımlar ve arkadaşlığı için Carol Miles’a özel olarak teşekkür
    ederim. Ayrıca Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri
    Araştırma Merkezi’ne de 2014 baharında sağladığı konaklama
    bursu için teşekkür ederim. Bülent Coşkuner ve Özge Ertem’e
    İstanbul’daki cömert mesleki dayanışmaları için müteşekkirim.
    Bu kitabı kaleme almaya başladığımda dostum ve SOAS tarih
    bölümünden meslektaşım olan John Parker yazdığım iki taslak
    bölümü okudu. Ben Eşref ’in hikâyesine uyan bir anlatı biçimini
    el yordamıyla ararken, kendisinin son derece yardımı dokunan
    ferasetli düzeltilerine minnettarım. Hurst Yayıncılık’taki Michael
    Dwyer nazikçe bu projeyi üstlendi ve teşvik edici bir editör oldu;
    Jon de Peyer, Kathleen May, Daisy Leitch ve Brenda Stones da
    pek çok şekilde sabırla yardımcı oldu.
    Son olarak aileme teşekkür etmek isterim. Biricik eşim Sarah,
    bu uzun araştırma ve yazım süreci boyunca daimi bir esin kaynağıydı.
    Harikulade çocuklarımız Will, Nick ve Benjy ise Eşref
    ve dünyasına ilişkin saplantımı hoş gördüler, şüphesiz yapacak
    daha iyi işleri varken görev duygusuyla taslak bölümleri okuyup
    yorumlarda bulundular. Bu kitabı sevgiyle onlara adıyorum.
    Londra ve Tuscon
    Mayıs 2016
  • ADANA: Cevdet Akçalı, Fazıl Güleç, M. Salahattin Kılıç, Melih Kemal Küçüktepepınar, Ali Cavit Oral, Emir H. Postacı, Kemal Satır, Ahmet Topaloğlu, Turgut Topaloğlu, Alpaslan Türkeş, Hüsamettin Uslu.
    ADIYAMAN: M. Zeki Adıyaman, Ali Avni Turanlı.
    AFYON KARAHİSAR: Hasan Dinçer, Hamdi Hamamcıoğlu, Ali İhsan Ulubahşi, Kazım Uysal.
    AMASYA: Yavuz Acar, Salih Aygün.
    ANKARA: Orhan Alp, Oğuz Aygün, Musa Kazım Coşkun, Orhan Eren, İ. Sıtkı Hatipoğlu,. Mustafa Maden, H. Turgut Toker, Aydın Yalçın, Ferhat Nuri Yıldırım, Şerafettin Yıldırım, Mustafa Kemal Yılmaz.
    ANTALYA: Hasan Akçalıoğlu, İhsan Ataöv, Süleyman Çiloğlu, Ömer Eken, Rafet Eker, Hasan Ali Gülcan.
    ARTVİN: Mustafa Rona.
    AYDIN: Nahit Menteşe, İsmet Sezgin, Fikret Turhangil.
    BALIKESİR: İbrahim Aytaç, Cihat Bilgehan, M, Şükrü Çavdaroğlu, Kemal Erdem, Ahmet İhsan Kırımlı, M. Nurettin Sandıkçıoğlu, Osman Tarı.
    BİLECİK: Şadi Binay.
    BİNGÖL: Mehmet Sıddık Aydar, Mehmet Bilgin.
    BOLU: Nihat Bayramoğlu, Halil İbrahim Cop, Ahmet Çakmak, M. Şükrü Kıyıkoğlu.
    BURDUR: A. Mukadder Çiloğlu, Mehmet Özbey.
    BURSA: Cemal Külahlı, Barlas Küntay, Ertuğrul Mat, Kasım Önadım, Mustafa Tayyar, Mehmet Turgut, Ahmet Türkel.
    ÇANAKKALE: E. Kemal Bağcıoğlu, Zekiye Gülsen, Mesut Hulki Önür, Refet Sezgin.
    ÇANKIRI: Nuretin Ok.
    ÇORUM: Yakup Çağlayan, Kemal Demirer, Abdurrahman Güler, İhsan Tombuş, Arslan Topçubaşı.
    DENİZLİ: Sami Arslan, Mehmet Emin Durul, Hasan Korkmazcan, Ali Uslu.
    DİYARBAKIR: Hasan Değer, Behzat Eğilli, Abdüllatif Ensarioğlu, Necmettin Gönenç, Sabahattin Savcı, Nazif Yıldırım.
    EDİRNE: İlhami Ertem.
    ELAZIĞ: Samet Güldoğan, Hayrettin Hanağası.
    ERZİNCAN: Hüsamettin Atabeyli.
    ERZURUM: Sabahattin Aras, Turhan Bilgin, Rasim Cinisli, Rıfkı Danışman, Naci Gacıroğlu, Cevat Önder.
    ESKİŞEHİR: Mehmet İsmet Angı, Şevket Asbuzoğlu, Orhan Oğuz, Seyfi Öztürk, M. Şemsettin Sönmez.
    GAZİANTEP: Ali İhsan Göğüş, İ. Hüseyin İnceoğlu, Mehmet Kılıç, Erdem Ocak, Mehmet Lütfi Söylemez.
    GİRESUN: Mustafa Kemal Çilesiz, Nizamettin Erkmen, Hidayet İpek, Abdullah İzmen, İ. Kayhan Naiboğlu, E. Emin Turgutalp.
    GÜMÜŞHANE: Necati Alp, Mustafa Kahraman, Nurettin Özdemir, Ekrem Saatçi.
    HATAY: Halil Akgöl, Talat Köseoğlu, Hüsnü Özkan, Ali Yılmaz.
    ISPARTA: Ali İhsan Balım, Süleyman Demirel, Yusuf Uysal.
    İÇEL: Mazhar Arıkan, Kadir Çetin, Cavit Okyayuz, Turhan Özgüner.
    İSTANBUL: İbrahim Abak, İsmail Arar, Sadettin Bilgiç, Ferruh Bozbeyli, İlhan Egemen Darendelioğlu, Tekin Erer, Nuri Eroğan, Orhan Cemal Fersoy, Hasan Güngör, Mustafa Fevzi Güngör, A. Şeref Laç, Osman Özer, Akgün Silivrili, İsmail Hakkı Tekinel, Naime İkbal Tokgöz, A. Turgut Topaloğlu, Hasan Türkay, Mehmet Yardımcı.
    İZMİR: Şevket Adalan, Mustafa Akan, Şükrü Akkan, Muzaffer Fazlı Arınç, Burhanettin Asutay, Münir Daldal, Ali Nailli Erdem, İhsan Gürşan, Nihad Kürşad, Akın Özdemir, Orhan Demir Sorguç.
    KARS: Latif Aküzüm, İsmail Hakkı Alaca, Mustafa Doğan, Kemal Kaya, Veyis Koçulu, Osman Yeltekin.
    KASTAMONU: Orhan Deniz, Sabri Keskin, Mustafa Toçular, Hasan Tosyalı.
    KAYSERİ: M. Şevket Doğan, Turhan Feyzioğlu, Hayrettin Nakiboğlu, Vedal Ali Özkan, Enver Turgut, Mehmet Türkmenoğlu.
    KIRKLARELİ: Mehmet Atagün, Feyzullah Çarıkçı, Hasan Korkut.
    KIRŞEHİR: Cevat Eroğlu, Mustafa Kemal Güneş.
    KOCELİ: Cevat Ademoğlu, Vehbi Engiz, Sabri Yahşi.
    KONYA: İrfan Baran, Bahri Dağdaş, Mustafa Kubilay İmer, İhsan Kabadayı, Necati Kalaycıoğlu, Etem Kılıçoğlu, Baha Müdderrisoğlu, Tahsin Yılmaz Öztuna, Faruk Sükan, Vefa Tanır.
    KÜTAHYA: Ahmet Fuat Azmioğlu, Ali Erbek, Mesut Erez, İlhan Aksoy.
    MALATYA: Ahmet Karaaslan, İsmail Hakkı Şengüler.
    MANİSA: Ertuğrul Akça, Mustafa Orhan Daut, C. Selçuk Gümüşpala, Hilmi Okçu, Vehbi Sınmaz, Kamil Şahinoğlu, Önal Şakar.
    MARAŞ: Atilla İmamoğlu, Veysi Kadıoğlu, M. Zekeriya Kürşad.
    MARDİN: Esat Kemal Aybar, Abdülkadir Kermooğlu, Abdülkadir Özmen, Abdürrahim Türk.
    MUĞLA: Adnan Akarca, Mualla Akarca, Ahmet Buldanlı, İzzet Oktay.
    MUŞ: Nimet Ağaoğlu, Kasım Emre.
    NEVŞEHİR: Hüsammettin Başer, Esat Kıratlıoğlu.
    NİĞDE: M. Naci Çerezci, H. Avni Kavurmacıoğlu, M. Nuri Domanoğlu, Haydar Özalp.
    ORDU: Ata Bodur, Cengiz Ekinci, Hamdi Mağden, Kemal Şensoy.
    RİZE: Erol Akçal, Hasan Basri Albayrak, Salih Zeki Köseoğlu.
    SAKARYA: Nuri Bayar, Yaşar Bir, Güngör Hun, M. Vedat Önsal.
    SAMSUN: Talat Asal, Mustafa Boyar, Doğan Kitaplı, Nafiz Yavuz Kurt, Hüseyin Özalp, Bahattin Uzunoğlu, İsmet Yalçıner.
    SİİRT: Zeki Çeliker, Mehmet Nebi Oktay.
    SİNOP: Hilmi Biçer.
    SİVAS: Enver Akova, Kadir Eroğan, Tevfik Koraltan, Yusuf Ziya Önder.
    TEKİRDAĞ: Orhan Öztrak.
    TOKAT: Hüseyin Abbas, İsmet Hilmi Balcı, Osman Hacıbaloğlu, Mehmet Kazova, Reşit Önder, Yusuf Ulusol
    TRABZON: Ahmet İhsan Birincioğlu, Necati Çakıroğlu, Ekrem Dikmen, Selahattin Güven, Cevat Küçük, Ali Rıza Uzuner.
    URFA: Mehmet Aksoy, Necmettin Cevheri, Mehmet Ali Göklü, Bahri Karakeçili.
    UŞAK: Orhan Dengiz, M. Fahri Uğrasızoğlu.
    VAN: Mehmet Emin Erdinç, Kinyas Kartal, Fuat Türkoğlu, Mehmet Salih Yıldız.
    YOZGAT: İsmet Kapısız, Turgut Nizamoğlu, Neşet Tanrıdağ.
    ZONGULDAK: Fuat Ak, Ahmet Nihat Akın, Ahmet Güner, S. Tekin Müftüoğlu, Kevni Nedimoğlu.