Ünlü İslam tarihçisi Bernard Lewis’in "Alamut Kalesi ve Hasan El Sabah" adlı eseri, efsanelerle örülü Haşhaşi tarikatını bilimsel veriler ve tarihi belgelerle aydınlatan en yetkin akademik çalışmalardan biridir. Dilinin ağır oluşu -akademik bir çalışma ve bilgi yoğun nitelikli olmasından- konu ile ilgili akıcı bir eser okumak isteyenler için zaman zaman bunaltıcı olabilir fakat kesinlikle bilgi seviyesini çok farklı bir seviyeye çıkaracak özgün bir eser.
Hasan Sabbah, Nizâr-i İsmaili devletinin ve aynı zamanda Haşhaşi tarikatının kurucusu ve ilk lideridir. Hasan Sabbah Alamut (kartal yuvası) kalesinde fedaileri ile birlikte güçlü bir örgüt meydana getirmişti fedaileri liderlerine körü körüne bağlıydı onun için canlarını bile gözlerini kırpmadan feda ediyorlardı. Hasan Sabbah bir katiller ordusu kurmuştu öyle ki o dönemde başta Selçuklular olmak üzere Bizans ve hatta Avrupa'ya kadar suikastçıların korkusu ulaşmıştı. Tabii bu korkununda sonu vardı.
Hasan Sabbah kurduğu tarikatla bazı amaçlarına ulaşmıştı Nizamü'l-Mülk'ü şehit etmişlerdi, haçlılarla ittifak kurup Selahaddin Eyyubi'nin karşısına bile çıkmışlardı fakat Hasan Sabbah'ın ölümünden sonra gelen liderlerin zayıflığı sonun başlangıcını hızlandırmıştı öldürücü son darbeyi dünyanın başına bela olan Hülâgû Han liderliğindeki Moğollar tarafından Alamut kalesi başlarına çökmüştü kısacası bir bela bir belayı yok etmişti. Hasan Sabbah ve fedaileri hakkında bilgi edinmek isteyenler için faydalı bir kitap olduğunu söylemeliyim.
Nizmü'l-Mülk, Hasan Sabbah ve Ömer Hayyam tarihte yer edinmiş bu üç kişi, aynı dönemde yaşayıp aynı medresede aynı hocadan eğitim almışlardı ve iyi arkadaşlardı. İlki devlet yöneticisiydi, ikincisi katiller ordusunun başıydı, üçüncüsü ise filozof ve şairdi. Sanırım kader dedikleri ince çizgi bu olsa gerek.
Yıllardır okunmayı bekleyen bir kitaptı Alamut benim için. Şimdi önereceğim kitaplar arasında yerini aldı. Alamut fedailerin kalesi ama daha çok Hasan Sabbah 'ın fantastik kalesi desek
Biraz maruz bırakacağım demiştim. Konumuz Haşhaşiler…
Hiç bilmeyen ve merak edenler için _Fedailerin Kalesi Alamut_ (Vladimir Bartol) ve Amin Maalouf’un _Semerkant_ kitabını öncelikli tavsiye
Ortaçağ tarihi içerisinde incelenmesi dikkate değer olan Haşhaşileri objektif olarak kaleme almış olan bu kıymetli eser, Türk tarihi açısından büyük öneme sahip olan Selçuklular ile Haşhaşiler'in dini ve siyasi münasebetlerini aynı zamanda Haşhaşilerin güçlü bir lideri olan Hassan Sabbah'ın kişiliğini, siyasi ve dini politikalarını inceleyen önemli bir kaynaktır. Dini bir davanın adanmış hizmetlileri olan Haşhaşilerin nihai hedefleri, Sünni nizamının önünü kesip yok etmekti. Bernard Lewis, bu kitapta Şia mezhebi içerisinde yer alan Haşhaşiler tarikatının köklerinin izini sürmekle birlikte tarikatın öğretilerinin ve gizemli lideri Dağın Şeyhi Hasan Sabbah'ın yaşamını ve İslam'da radikal bir tarikat, tarihin ilk teröristleri olarak nitelendirilen bu topluluğa dair kapsamlı, anlaşılır ve yetkin bir çalışma meydana getirmiştir.
