İrem
@heyirem
Diş hekimliği
Ege University
73 okur puanı
Haziran 2021 tarihinde katıldı
insan davranisini, dürtülerini, motivasyonlarini, yerlesik kisilik özelliklerine sahip kahramanlar üzerinden anlatan, belki de tum zamanlarin en muhtesem kitabi.
kahramanlarin tumunun yasami algilayisi, kendi perspektifi icinde okuyucu tarafindan anlasilabilir, her biri yasama dair oturakli ahkamlar kesiyor. yazar, karakterlerini okuyucuya tanitirken uzun ve yorucu bir betimleme yerine, karsisindaki kisiye ne hissettirdigine dair guclu ve keskin ifadeler kullaniyor, boylece okuyan kisinin, kendi kisiligi, görgüsü, algisi ile "tamamlayacagi" karakterler olusuyor. sonra bu karakterler üzerinden, bu romani olaganüstü yapan bir ton sey yapiyor: hem yasamin kendi akisindaki, farkindaligimizin hemen kiyisinda olan cok ince ayrintilari romana mükemmel bir sekilde serpistiriyor, hem kisiliklerin zaman icinde olgunlasmalarina izin veriyor, hem diyaloglardaki dinamizmi karakterlerin kendilerine özgü diliyle nefis bir bicimde aktariyor, hem cogu zaman insanlarin farkinda olmaksizin kendilerini bulduklari yasam tuzaklarinin (bkz: lifetrap) nedenlerine gondermeler yapiyor, hem de tüm bunlari anlatirken "baba katili" temasini isleyerek ilgi cekici bir öyküyü kurguluyor.insanin ic dünyasinda olup bitenlere dair sezgiler ve gözlem gücü anlaminda dostoievsky'ye apayri bir yer kazandiriyor.
bu kitaba, kahramanlarina, öyküye dair saatlerce konusulabilir.
--- spoiler ---
kitaptaki "baba katilligi" konseptini tipik bir "odipal tema" diye kestirip atmak, bu basyapita kesinlikle haksizlik olacaktir.
--- spoiler ---
kişinin hayata ve kendisine karşı verdiği dayanılmaz savaşı hafifletmek amacıyla sığındığı "oyun"larda kayboluşunu, küçük hesapların büyük yolları tıkayışını, aynı ırmağa ikinci kez girememenin pişmanlığını ve insanın aklını kurcalayan daha pek çok içinden çıkılmaz karmaşayı bilinç akışı ile gözler önüne seren, hakkında tüm söylenenlere "aptal, o kadarını biz de anladık" tokadını çarpabilecek kudrette bir şaheser.
"ülkemiz büyük bir oyun yeridir. her sabah uyanınca, biraz isteksiz de olsak, hepimiz sahnenin bir yerinde, bizi çevreleyen büyük ve uzak dünyanın sevimli bir benzerini kurmak için toplanırız. küçük topluluklar olarak, birbirimizden bağımsız davranarak ve birbirimizi seyrederek günlük oyunlarımıza başlarız. ben, hikmet iv zamaninda -yani hikmet i olduğum sıralarda- bu oyunu ciddiye almış ve bütün oyunları heyecanla seyretmiştim. sonunda, kendi oyunumu, bütün bu oyunların dışında ve gerçek olarak yaşamaya karar verdim. insanlarımız, aynı piyesi yıllardır aynı biçimde oynamanın yorgunluğu ve gerçeğe bir türlü benzetememenin bezginliği içindeyken ben, bizlere bugüne kadar hiç yararı dokunmamış olan aklın -daha doğrusu, akıl olduğunu sandığımız akıl taklidinin- zincirlerinden kurtularak, bütün ülkeleri ve onların gerçek kişilerini içine alan büyük oyunun heyecanı içinde bulunuyorum."
"isteyip istemediğimi doğru dürüst bilmediğimi fakat neticesi aleyhime çıkarsa istemediğimi iddia ettiğim bu nevi söz ve fiilerin daimi bir mesulünü bulmuştum: buna içimdeki şeytan diyordum, müdafaasını üzerime almaktan korktuğum bütün hareketlerimi ona yüklüyor ve kendi suratıma tüküreceğim yerde, haksızlığa, tesadüfün cilvesine uğramış bir mazlum gibi nefsimi şefkat ve ihtimama layık görüyordum. halbuki ne şeytanı azizim, ne şeytanı? bu bizim gururumuzun, salaklığımızın uydurması... içimizdeki şeytan pek de kurnazca olmayan bir kaçamak yolu... içimizdeki şeytan yok... içimizdeki aciz var... tembellik var... iradesizlik, bilgisizlik ve bunların hepsinden daha korkunç birşey: hakiklatleri görmekten kaçmak itiyadı var..."
Bu romanı okuduktan sonra türk edebiyat tarihinden hızla gelip geçen sabahattin ali gibi bir yazarın, yaşadığı dönem içerisinde anlaşılamayan kadrinin kurbanı olmasına nasıl müsaade edildiğini anlayamamanın derin hüznünü bu yaşımda daha yeni hissediyor olmam beni utandırmaktadır.
içinde yaşadığımız toplumun yitirilmiş değerlerine bu kadar yabancılaştığını görmek çok acı.
Puan vermedi
Şükrü Erbaş bir şiirinde “Ölümü bilerek nasıl yaşar insan, geride dünyanın kalacağını bilerek nasıl ölür? Bilmek bütün acıların anasıdır.” der. Kitabı okurken bu dizeleri hissettim.
Kitapla ilgili internetten biraz bilgi edindim. Öncelikle onları yazmak istiyorum.
Bu roman Fransa'daki maden işçilerinin yaşadıkları ağır sorunları ve ücretlerini artırmak için giriştikleri
