• 342 syf.
    ·1 günde·8/10
    Leo Huberman: Feodal Toplumdan Yirminci Yüzyıla

    Tarihi ekonomi teorisiyle ve ekonomi teorisini tarihle açıklamak! Bu düğümlenme önemli ve zorunludur. Ekonomik yanına gerekli ilgi gösterilmeyince tarih öğrenimi sakat kalır; ekonomi teorisi de tarihi arka planından soyutlandığında anlamsızlaşır.

    FEODALİZM DEDİKLERİ:

    Nasıl bindiğiniz taksinin ücretini ödüyorsanız, onuncudan on ikinci yüzyıla kadar şövalyelerle hanımefendilerin eğlence ve tüketimlerini de birinin ödemesi gerekiyordu. Feodal toplum üç sınıftan meydana geliyordu. Dua edenler, savaşanlar ve çalışanlar. Çünkü hem muharip hem rakip, çalışanın sırtından geçinir. Batı ve Orta Avrupa’nın çiftlik arazilerinin büyük kısmı malikâne (MANOR) denilen bölgelere bölünmüştü. Bir malikâne bir köyle, çevresindeki köy halkının işlediği birkaç yüz dönüm ekilebilir topraktan meydana gelirdi. Her malikâne arazinsin bir beyi vardı. Bazı büyük lortların birkaç yüz malikânesi vardı.

    Otlak, çayır, orman ve ekime elverişsiz toprak ortak kullanılırdı, ama ekilebilir arazi ikiye ayrılmıştı. Üçte biri beye aitti ve “Demesne” adıyla anılırdı. Geri kalan toprakta çalışana aitti (kiracılara).

    “Kiracı A” ya ait toprağın üç ayrı dilim halinde ve dilimlerin hiçbiri ötekine değmiyor. Sonraki yıllarda tek bir büyük toprak parçası haline geldi. Bu tarla dilimleri feodal dönemin tipik özelliğiydi, israfa yol açıyordu.

    Bir on ikinci yüzyıl gözlemcisine göre köylü: “Bağının şarabını hiç içemez, boğazından doğru dürüst bir lokma geçmez, kara ekmeğiyle yağı ve peynirinin bir kısmı kendine kalabiliyorsa ne mutlu onadır.

    Sahiplerinin isteğine göre bir zenci ailesinin böylece parçalanması bir serf ailesinde olmazdı. Bir serf, ailesini bir arada bulundurma hakkına sahipti. Serf topraktan ayrı olarak satılamazdı, ama toprağı bırakıp gidemezdi de. Elinde tuttuğu toprağa “Tenure” denirdi. Latince “Tutmak” anlamındadır. Ama yasaya göre serf; toprağı değil, toprak serfi tutardı.

    Malikâne geleneği bugün şehir ya da belediye meclisinin çıkaracağı yasalarla eş anlamlıydı. Feodal dönemde gelenek, yirminci yüzyılın yasa gücüne sahipti. Orta çağda her şeyi eline alacak kadar güçlü bir hükümet yoktu. Bütün örgütlenme tepeden aşağı bir karşılıklı yükümlülükler ve hizmetler sistemine dayanıyordu. Feodal çağda gerekli bütün malları hemen hemen sadece toprak üretiyordu. Onun için de toprak zenginliğin anahtarıydı.

    Kilise, bütün Hıristiyan dünyasına yayılmış bir örgüttü. Dindar bir çağdı. Kilisenin de muazzam manevi gücü ve saygınlığı vardı. Feodal çağın en büyük toprak sahibi kiliseydi. Kilisenin hastalara, yoksullara yardım etmekle hayırlı bir iş yaptığına inanan ve bu hayra katkıda bulunmak isteyenler kiliseye toprak bağışlardı. Kilise sonunda Batı Avrupa’ da ki bütün toprakların üçte biriyle yarısı arasında bir kısmının sahibi oldu.

    Feodalizmin ilk döneminde kilise ilerici, canlı bir öğeydi. Roma İmparatorluğu kültürünü epeyce muhafaza etmişti. Öğrenimi teşvik ediyor, okullar açıyordu. Yoksullara yardım ediyor, öksüzlere yurt açıyor, hastaneler yaptırıyorlardı. Soylular adam bulmak için mülklerini parçalarken, kilise gittikçe daha fazla toprak elde ediyordu. Kilise ayrıca, herkesin ödemek zorunda olduğu bir ondalık vergisiyle mülkünü genişletirdi. “Ondalık” son derece ağır bir arazi, gelir ve ölüm vergisiydi.

    Kilise ve soylular egemen sınıflardı. Toprağa ve toprakta bulunan kudrete el koymuşlardı. Kilise manevi yardım, soylular ise askeri koruma sağlıyordu. Bunun karşılığında çalışan sınıftan emek olarak ücret alıyorlardı.

    TİCARET = TÜCCAR:

    Dua edenlerle savaşanların ellerinde olan sermaye; edilgen, durağan ve kıpırtısızdı, etken değildi. Feodal toplumun erken döneminde iktisadi hayat pek az para kullanımıyla yürürdü. Malikâne ve köy, kendi başına bir bütün oluyordu; ihtiyaç duyduğu şeyleri kendi üretiyor, sonra da tüketiyordu.

    Şüphesiz, bir mal değiş tokuşu da vardı (mübadele). Sürekli bir talep olduğu zaman insanlar, bir ürünün kendi ihtiyaç duyduklarından fazlasını üretiyorlardı. Haftalık pazarlarda ticaret hiçbir zaman çok geniş çaplı olmaz ve hep mahalli kalırdı. XI. yüzyılda Batı Avrupa bu nedenle bir dönüşümden geçti.

    Doğu Avrupa’ da ki kabilelerle çarpışmalar; gerçekte yağma ve toprak uğruna girişilmiş saldırılar olduğu halde, “Haçlı Seferi” adı altında yüceltiliyordu. Kilise, bu talan seferlerini bir saygıdeğerlik tülüyle maskeliyor, amaçlarının İncil’ i yaymak ya da münkirleri yok etmek, olmadı Kutsal Ülke’yi savunmak olduğunu söylüyordu. Haçlı hareketinin asıl gücü, ürütülüşündeki enerji, büyük ölçüde, belirli gurupların kazanacağı avantajlara dayanıyordu.

    Kilise gücünü yaygınlaştırmak istiyordu, Hıristiyan dünyası ne kadar genişlerse; kilisenin gücü ve serveti de o kadar büyüyordu. IV. Haçlı Seferi 1201’ de başladı. Bu seferde Venedikliler, en önemli ve en karlı rolü oynadı. Venedikliler, bu Haçlı seferine “Tanrı Aşkına” yardımcı olmaya hazırdılar, ama bu büyük aşkın, şişman bir ganimet payına karşı gözlerini kör etmesine de hiç meydan bırakmıyorlardı. Din açısından Haçlı seferlerinin sonuçları kısa ömürlüdür, çünkü Müslümanlar bir süre sonra Kudüs krallığını geri aldılar. Gelgelelim, ticaret açısından Haçlı seferlerinin sonuçları çok önemlidir. Dua edenleri, savaşanları, çalışanları ve çoğalan bir tüccar sınıfı bütün kıtaya yayarak Batı Avrupa’nın feodal uykusundan uyanmasına katkıda bulundular. Akdeniz ticaret yolunu Müslümanların elinden alarak bu denizi bir kere daha eskiden olduğu gibi, Doğu ile Batı arasındaki büyük ticaret yolu haline getirdi.

    Ticaret, iyi bir başlangıç noktası bulduktan sonra, yokuş aşağı yuvarlanan bir kartopu gibi büyür.

    Ticaretteki gelişmenin, iktisadi hayatın para kullanımına ihtiyaç duymaksızın yürüdüğü eski doğal ekonomiyi nasıl değiştirdiğini gösterir. Parayı, isteği ne olursa olsun, herkes kabul eder, çünkü para her şeyle değiş tokuş edilebilir. Böylece para kullanımı, mal mübadelesinin kolaylaştırdı ve dolayısıyla ticareti teşvik etti. XII. Yüzyıldan sonra zararsız (kapalı) ekonomi, çok pazarlı bir ekonomiye dönüştü ve ticaretin gelişmesiyle, ortaçağ başlarının kendine yeterli malikânesinin doğal ekonomisi, artan ticaret dünyasının para ekonomisine dönüştü.

    ŞEHİRLER ÜZERİNE:

    Ticari büyümenin en önemli etkilerinden biri şehirlerin büyümesiydi. Şehirler, ticaretin hızla genişlediği yerlerde doğuyorsa; Ortaçağ’ın büyüyen şehirlerini İtalya ve Hollanda da aramak gerekir. Ticaretin genişlemesi devam ettikçe, yol kavşaklarında nehir ağızlarında ya da toprak eğiminin elverişli olduğu yerlerde de şehirler oluştu. Bu yüzden, ticaret daha fazla insana iş demekti, onlarda bu işi bulmak üzere şehirlere geldiler.

    Feodalizm atmosferi tam bir hapishane atmosferi, şehirdeki ticari etkinliğin ki ise tam bir özgürlük atmosferiydi. Şehir yaşantısı malikâne yaşantısı gibi katı değil, esnek ve etkindi. Tüccarlar şerhlerde gelişmek ve özgürlük için çeşitli şeyler yapmaya başlamışlar. Lonca birlikleri kurmuşlardı.

    Tüccarlar serbest hareketlerine engel olan feodal kısıtlamalarla karşılaşınca “Lonca (Guild)” ya da “Hanse” denilen birlikler kurdular. Bunlarla, şehirlerinde gelişmeleri için gerekli özgürlüğü kazanmaya çalıştılar.

    Şehirler, toprak sisteminde de tüm yaşamsal, toplumsal işlerde özgür olmak, feodal lortlara bağlı kalmak istemiyorlardı. Şehirliler vergilerini de istedikleri biçimde toplayıp bu işi kapatmak istiyorlardı. Sinir bozan, kendi değişen dünyalarında sadece bir baş belası değeri olan feodal harçların, ödemelerin, yardım ve cezaların çokluğundan hoşlanmıyorlardı. Bu vergileri bütünüyle ortadan kaldırmayı başaramadılar. Ama daha az sıkıntı verecek şekilde yeniden ayarlamayı becerebildiler. Şehirlerin denetimini hemen ele geçiremediler ama aza azar kazandılar.

    Tarih boyunca, iktidarda olanların, hali vakti yerinde olanların, ellerinde olanı elden kaptırmamak için ne mümkünse yaptıkları görülmüştür.

    Yargıç Oliver Wendell Holmes’ın dediği gibi: “Görüş ayrılığı büyüyünce rakibimizin dediği olmasın diye öldürmeyi tercih ederiz.”

    Aslında örgütlü tüccar loncaları önderliğinde savaşan şehirliler bu günkü anlamda devrimci değillerdi. Sadece genişleyen ticarete engel olan eskimiş bazı feodal geleneklerin gevşetilmesini istiyorlardı. “Bütün insanlar eşit ve özgür yaratılmışlardır” diye bir şey yazmazlardı. Kişisel özgürlük, kendisi doğal bir hak olarak talep edilmiyordu. Sadece sağladığı yararlar için isteniyordu.

    Tüccarlarla şehirlilerin kazandıkları haklar bir servet kaynağı olarak ticaretin artan önemini gösterir.

    Eski feodal dönemde, insanın zenginliğinin ölçüsü sadece topraktı. Ticaretin yaygınlaşmasından sonra yeni bir servet çeşidi ortaya çıktı: “Para Serveti”. Feodal dönemde, tek servet kaynağı olan toprağın mülkiyeti, yönetme gücünü de rahiplerle soylulara verirdi. Şimdi yeni bir servet kaynağı olan “Para Mülkiyeti”, yükselen orta sınıfa, yönetime katılma imkânını veriyordu.

    ESKİLER YERİNE YENİ FİKİRLER:

    Ortaçağın başlarında faizle borç vermeyi yasaklayan bir güç vardı. Bu güç kiliseydi. Faizle borç vermek; tefeciliktir-günahtır diyordu kilise.

    Feodal zamanlarda kilisenin, insanların kafaları üzerindeki etkisi şimdi olduğundan çok daha fazlaydı. Şehir hükümetleri ve daha sonraları da devlet hükümetleri de tefeciliğe karşı yasalar çıkarmışlardı. İncil: “Devenin iğne deliğinden geçmesi, zenginin cennete girmesinden daha kolaydır” der.

    Zamanla kilise öğretisi gitti, “gündelik ticari işler” geldi. İnançlar, yasalar, birlikte yaşama yolları, kişisel ilişkiler-toplum yeni bir gelişme aşamasına girerken hepsi değişti.

    VENSEREMOS! KIRALIM ZİNCİRLERİ:

    En önemli değişikliklerden birisi köylünün durumunda görüldü. Ticari büyüme, para ekonomisinin gelişmesi, şehirlerin yükselmesi, onu böyle sımsıkı bağlayan bağlarından kurtulma ümidi verdi. Şehir halkı zamanlarının bütününü ya da çoğunu ticaret ve endüstriye verirlerse; yiyeceklerinin büyük kısmının kırsal alanlardan gelmesi gerekir. Böylece, kırla kent arasında bir iş bölümü doğar. Tarih boyunca pazarın genişlemesi, üretim artışına muazzam bir teşvik olmuştur. Tarımsal üretim nasıl artar? İki yolu vardır. Birisi, yoğun (entansif) gelişmedir; yani daha çok gübre kullanılarak toprağı sürmenin daha ileri yöntemlerini bularak, genel olarak daha çok ve daha bilimsel çalışarak eski toprağınızdan daha fazla ürün alırsınız. Öbür yaygın yol (ekstansif) gelişmedir; yani önce ekilmeyen yeni alanları tarıma açmak. Bu dönemde her iki yöntem de yürürlüğe kondu.

    Avrupa, Amerika’dan beş yüzyıl önce “batıya akın” hareketini yaşadı. XVII. yüzyıldakiler gibi XII. yüzyılın öncüleri için de mücadele çetin ve uzundu ama zafer, özgürlük ve mülkiyet demekti! Üstelik özgür emeğin, özgür olmayan emekten daha üretken olduğu lortların kafalarına dank etmişti. Geleneksel emek hizmetlerinden vazgeçip, istediği emeği kiralaması, ücretle adam çalıştırması daha iyiydi. Gerek kırda, gerek kentte özgürleşmenin baş düşmanı soylular değil, yine kiliseydi.

    Kara ölüm XIV. yüzyıl Avrupa’sında, Dünya savaşında ölenlerin yani XX. yüzyılın en dâhiyane ölüm saçan araçlarıyla sürdüğü dört yıllık örgütlü kıyımda ölenlerin iki katı insanı öldürdü. Karşı durulamayan iktisadi güçlerin baskısı eski feodal düzeni yıkmıştı. XV. yüzyılın ortalarına kadar Batı Avrupa’nın büyük kısmında nakdi-getirim, emek yükümlülüklerinin yerini aldı. Ayrıca birçok köylü de tam özgürlüğe kavuştu. Toprağın herhangi bir meta gibi böylece alınıp-satılması, serbestçe müdahale edilmesi, eski feodal dünyanın sonu demekti. Değişimi yaratan güçler Batı Avrupa’yı boydan boya taramış ve yüzünü tamamen değiştirmişlerdi.

    LONCA EGEMENLİĞİ:

    Endüstri örgütlenmesinin bu aşamasını iyi anlamak gerekir. Eskiden mallar ticari şekilde satılmak için değil, sadece evin ihtiyaçlarını karşılamak için yapılırdı. Oysa şimdi dış pazarda satılmak üzere mal yağılıyordu. Bu malları, hem hammaddelerin hem de malların yapıldığı araçların sahibi olan profesyonel ustalar yapar ve bitmiş ürünleri satarlardı. Bugün, endüstride çalışan işçiler, ne hammadde ne de araçlara sahiptirler. Bitmiş ürünü değil, iş güçlerini satarlar. Bu çağda bir politikacı ya da sanayici “Sermaye ile Emek Ortaklığı” üzerine bir konuşma yapsa; yaşlı ve güngörmüş işçi tabiatı gereği omuz silker, “palavra” der, asla inanmaz bu lafa. Para veren adamla, parası verilen adam arasında büyük bir uçurum olduğunu bilir bu ihtiyar.

    Orta çağ tarihinde şehirlerin arasında geçen şiddetli savaşları okurken, bunların genellikle “Lonca” üyelerinin dış rekabet istememelerinden ileri geldiğini hatırlayınız: Eski doğal ekonominin takas anlayışına göre; ticaretin amacı kâr yapmak değil, hem alıcıya hem de satıcıya kazandırmaktı.

    PARA, PARA, PARA:

    Paranın değerinin düşürülmesi çok eski bir adettir. Midas gibi dokunduklarını altın yapmak isteyip de beceremeyen orta çağ kralları, para kazanmanın başka bir yolu olarak paranın değerini düşürürlerdi. Paranın değeri düşünce, fiyatlar yükselir, alım gücü azalır. Orta çağ kralları da paranın değerini düşürüp kâr etmeyi amaçlamışlardır.

    Altın ve gümüşün ticari gelişme için bu kadar önemli olduğu bu dönemde, ticari büyümenin kendisi, bu madenlerin muazzam yataklarının keşfine yol açtı. Bu keşif de ticaretin yeniden büyümesini sağladı. Bugün, 400 yıllık bir perspektiften, Kolomb’un keşfini daha iyi değerlendirebiliyoruz, ama XV. yüzyılın insanları Kolomb’u Hint Adaları’nı keşfedemediği için başarısız saymışlardı. Ancak XVI. yüzyılda Meksika ve Peru’dan İspanya’ya gümüş akmaya başlayınca keşfin değeri anlaşıldı. Mallar uzun yollardan ve ülkelerden geçtiği için konulan vergiler dolayısıyla fiyatlar çok yüksek oluyordu. Ticaretin yönü ve yolları değişmişti. Eskiden Venedik’le Güney Almanya şehirlerinin coğrafi konumu onları batılarındaki ülkelerden daha avantajlı kılmışken, şimdi Atlas Okyanusu’nda kıyısı olan ülkeler avantajlı olmuştu. Eskiden ticaretin ana yolu olan, şimdi ara sokak olmuştu. Yeni ana yol Atlas Okyanusuydu. Portekiz, İspanya, Hollanda, İngiltere ve Fransa ticari üstünlüğü ele geçirmişti. Tarihin bu dönemi haklı olarak “Ticari Devrim” diye adlandırılır.

    Girişken tüccarların karşısında yalnız eski Avrupa ve Asya’nın bazı kısımları değil, yepyeni dünyalar olan Amerika ve Afrika da vardı. Eskiden” Uluslar arası Ticaret” denince; Asya’nın bir kısmıyla Avrupa’nın ticareti anlaşılırdı. Oysa şimdi bu deyim dört kıtadan meydana gelen, anayolları da okyanuslar olan çok daha geniş bir alanı anlatıyordu. Keşifler Batı Avrupa’nın bütün iktisadi hayatında muhteşem bir yayılma dönemine yol açtılar. Pazarın gelişmesi her zaman iktisadi etkinliği hızlandıran başlıca etken olmuştur. Alış veriş yapılacak yeni yerler, kendi ülkenizin ürünlerini satacak yeni pazarlar, yurda geri getirecek yeni mallar; son derece bulaşıcı, teşvik edici bir hareketti bu: “Ve yoğun ticari etkinliğe, yeni keşiflere, buluşlara, yayılmalara yol açtı. Tehlikeli ve heyecanlı pek çok da kârlı fırsatları değerlendirmek için ticari şirketler kuruldu.

    XVI. ve XVII. yüzyıl tüccarlarının Amerika, Asya ve Afrika ile ticaret gibi büyük bir girişimin gerektirdiği, büyük para toplama sorununa karşı buldukları çözüm yolu anonim şirketler oldu. İngiltere’nin ilk anonim şirketi “Tüccar Serüvenciler” di. Bu anonim şirketler şimdiki büyük korporasyonların atalarıydı. Şimdi olduğu gibi o zaman da –parası olan- herhangi bir hisse satın alarak anonim şirketin ortağı olabilirdi. Ticaretin altın çağıydı, servetler oluşuyordu –sermaye birikiyor- ve bu da XVII. ve XVIII. yüzyılların büyük endüstriyel genişlemesinin temeli olacaktı. XVI. ve XVII. yüzyıllarda savaşlar bitmediği için krala maddi desteği bankerler ve tüccarlar yapmaktadır. XVI. ve XVII. yüzyıllarda Alman banker Fugger ortaçağ için çok önemli bir şahsiyettir. Bu çağa aslında “Fugger’ler Çağı” da denir.

    Bütün bu bilgiler kendi başlarına önemli değildir. Önemli olan genişleyen ticaretin ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli mali mekanizmanın 16. yüzyılda tüccarlar ve bankacılar tarafından hazırlanmış olmasıdır.

    Şüphesiz o zamandan beri de değişen koşulları karşılayacak daha yeni ve daha iyi yöntemler de eklendi ama yüzlerce yıl önce temel oradaydı.

    Sömürülecek yeni ülkeler aşıldıkça, ticaret öne atılıp tüccarlarla bankacılar zenginleştikçe bu Fugger’ler çağının tarihe insanlığın refahı ve mutluluğunun altın çağı olarak geçeceğini düşünseniz de yanılırsınız!

    FUGGER’LER ÇAĞI:

    Azınlık için büyük refah döneminde, kitlelerdeki bu yaygın perişanlığın açıklaması nedir? Nedenlerden biri savaştı. Almanya’daki “30 Yıl Savaşları (1618-1648)” na kadar büyük bir felaket hiçbir zaman yaşanmamıştır. Toplam nüfusun üçte ikisi kayıptı, kalanlar da sefalet içindeydi.

    Dolaşımdaki para miktarının artması paranın değerini düşürür. Para, mübadele edildiği şeylere göre bollaşırsa; o şeylere göre değeri düşer. Bu da fiyatların artmasına sebep demektir. Paranın azlığı veya bolluğuna göre, mallar genellikle pahalanır veya ucuzlar. Bununla beraber, son zamanlarda Hıristiyan dünyasına akan para ve değerli maden bolluğu her şeyin pahalanmasına yol açar. Ücretli işçilerin de durumu kötüleşir. Ücretler hiçbir zaman fiyatlar kadar yükselmezler. Ücretleri arttırmak içinse mücadele gerekmektedir.

    Bu dönemde önemli bir değişime dikkat etmek gerekir. Toprağın, üzerinde harcanan emek miktarına göre önemli olduğu yönündeki eski düşünce ortadan kalkmıştır. Ticaretle beraber endüstrinin gelişmesi ve fiyatlardaki devrim, parayı insanlar için daha önemli yapmıştı. Toprak ta artık bir gelir kaynağı olarak görünüyordu. İnsanlar toprağa da genel olarak mülkiyete baktıkları gözle bakmaya alışmışlardı. Para yapmak amacıyla alıp-satan vurguncuların oyuncağı olmuştu toprak.

    Kapitalizm de, endüstri işçilerine ihtiyaç duyduğu zaman, artık hayatlarını kazanabilmek için iş güçlerinden satacak başka bir şeyleri kalmayan, toprağından sürülmüş talihsizler stokundan da adam aldı.

    ÇOCUK İŞÇİLER:

    Pazarın genişlemesi! Bildiğimiz şekliyle kapitalist endüstriyi yeryüzüne getiren güçleri anlamamızın anahtarı budur. Pazarın genişlemesi iş bölümünü gerektirir. Pazar uluslar arası olduğu için, üretilen mal kısa sürede ve daha ucuza mal edilmelidir. Aracılar eski Lonca usulünün kaldırılmasını da etkilemişlerdir. Artık kurallar işlememektedir. Loncalar eski hâkimiyetini kurmaya çalışsa da durumları umutsuzdur. Ulusal ekonomiyle birlikte eve iş verme sistemi devreye girdi. Bunların yöneticileri de sermaye sahipleridir. Bu, 16. yüzyılın başlarındaydı. 300 yıl sonraki fabrika sisteminin başlangıcıydı. 16. yüzyılla 18. yüzyıl arasında bağımsız zanaatkârları, yarının ücretli-işçi sınıfı oldu.

    DEĞERLİ TATLAR ÜZERİNE:

    Hükümetler bütün ulusa servet ve güç getireceğini sandıkları yasalar çıkarıyorlardı. Bu yasalar tarihçilerce “Merkantilist Sistem” olarak adlandırılmış ve sınırlandırılmıştır. Bu sistem, devletin ve servet ve kudret kazanma çabasında su veya bu zamanlarda uygulandığı birtakım ekonomik teorilerdi. Yöneticilerden Thomas Mun, devletin servetini arttırmanın önemli yolunun başka ülkelerde olanlardan satın alındığından fazla satmak ve ticari dengeyi böylece kendi lehine kurmayı ve dış ticaretin önemli olduğunu söylüyordu.

    16.yüzyılın sonunda İspanya’nın çökmesiyle küçük Hollanda, çağın önde giden gücü olarak ilk sıraya fırladı. Hollanda küçük ama zengin ve güçlüydü. Bunun başlıca nedenlerinden biri de gemi yapımı sanayisiydi. Bu gemiler, herkesin malını her yere taşıyorlardı.

    Merkantilistlere göre; bir ülkenin diğer bir ülke ile ticareti, her iki tarafında en büyük parçayı koparıp alma savaşımıydı. Rakip devletin ticaret ve imalatının gerilemesi, sadece SAVAŞ’ a yol açardı. Savaş ta merkantilistlerin meyvesiydi.

    İHTİLALİN AYAK SESLERİ:

    1776 bir ihtilal yılıydı. Amerikalıların “Bağımsızlık Bildirisi” ile İngiltere’nin merkantilist, kolonyalist politikasına baş kaldırmasıdır. Tüccarlar, tekelci şirketlerden pay ve serbest ticaret istiyorlardı. Serbest ticaret ülke çıkarınadır.

    Kısıtlamalardan dolayı, üretici dilediği gibi üretemiyordu. Ürünleri elinde kalıyordu çünkü ihraç etmesi yasaklanmıştı. Bu dönem, serbest ticaret isteği, özgürlüğü beraberinde getirdi.

    Altın, gümüş, maden yatakları olmayanlar; bunu parayla sağlayacaklardı. Ancak mali gücü olanlar sadece! Adam Simith der ki: “İş bölümü ustalığı arttırır; zamandan tasarruf sağlanır. Pazarın genişliği ile orantılıdır. Pazar ne kadar büyükse o kadar iş vardır ve iş bölümü yapılır, serbest ticaretin gelişmesini sağlar. Ticaret, zincirlerini kırıp genişlemelidir çünkü dünyadaki servet, iş adamı için kutsaldır”.

    ESKİ DÜZEN DEĞİŞİYOR:

    Eski düzende yoksullardan vergi alıp, zenginleri vergilendirmeyen bir anlayış vardı. Köylüler, gelirinin yüzde seksenini vergi olarak veriyordu. Kalanı ile besleniyor, barınıyor, giyiniyordu. Ama 1789’da ki “Fransız Devrimi” esnasında, Fransız topraklarının üçte biri köylülerdeydi. Yine de mutlu değillerdi. Aradıklarını yükselen orta sınıfta (Burjuvazi) buldular. Bunlar; yazarlar, öğretmenler, doktorlar, avukatlar, yargıçlar, devlet memurları, bankerler, eğitimli sınıf, tüccarlar, imalatçılardı. Fransız Devrimi’ni yapan ve bundan en kazançlı çıkan bu orta sınıftı. Burjuvazi devrimi yaptı. Zorbaları devirdi. Gelişen burjuvazi için ticaret ve endüstrideki kısıtlama, düzenleme ve baskı, hükümetçe küçük guruplara tekel ve ayrıcalık bağışlanması, çağını doldurmuş Loncaların ilerlemeyi kösteklemesi, kendilerine söz hakkı tanımadan yasalar çıkarılması ve eski yasaların varlığı, mücadeleci devlet memurlarının çoğalması, hükümet borçlarının gittikçe büyüyen hacmi, kırılması gereken bir kabuktu. Burjuvazi politik gücünün, iktisadi gücüyle orantılı olmasını istiyordu. Mülkleri vardı, ayrıcalık istiyordu. Hükümete verdikleri borç paraların geri ödenmesini istiyorlardı. Tüm bunlara karşın; HALK, devrimi yaptı. Fakat devrimin meyvelerini yine yukarı sınıf-sınıflar yediler. Yine burjuvazi kazandı; soyluluk kaldırıldı, iş ayrıcalığı getirildi. Özgürlük, eşitlik, kardeşlik bir halk sloganı idi ama burjuvaziler için geçerli oldu bu söylemler; halk devrim yapmakla hiçbir şey kazanamadı. FEODALİZM öldü. Burjuvazi her hakkı kazandı. Feodalizmin çöküşü ile kâr amacı güden değişik bir toplum kuruldu ve bunun adı da KAPİTALİZM oldu.

    KAPİTALİZM’E DAİR:

    Para ancak, tekrar kâr karşılığı satmak üzere mal veya emek satın almakta kullanıldığı zaman sermaye olur.

    Kapitalist, kazançla satmak için işçinin iş gücünü satın alır, ama tabii ki bu gücü satamaz. Sattığı – kârla – işçinin emeğiyle hammaddeden tamamlanmış ürüne dönüştürdüğü mallardır. Burjuvazi için kâr, işçinin yarattığı değerden daha azını ücret olarak almasından doğar.

    Kapitalist, üretim araçlarının sahibidir; binaların, makinelerin, hammaddelerin sahibidir ve işçinin iş gücünü de satın alır. Kapitalist üretim bunların birleşmesinden doğar. Sermaye birikimiyle birlikte endüstriyel kapitalizm için zorunlu olan “Mülksüz” emekçi sınıfı doğar. Feodalizmden kapitalizme geçişte eski bilim, hukuk, eğitim, hükümet ve din de değişti. Bu çağın ahlakı, politikası, edebiyatı ve dini; tasarruf etme gerekliliğini ileri sürerek birleşti. Tanrı ile uzlaştı. Dünyada tasarruf eden zengin adam artık cennete gidebilecekti. Sermayelerini fabrikalara yatırdılar. Böylece MODERN sistem doğdu.

    DEVRİM HER YERDE:

    Endüstride kullanılan en yeni alet ve makineler 18. yüzyılda tarıma girdi. Bu yüzyılda kanal ve yol yapımlarına başlandı. Tarım gelişti, nüfus arttı, nüfus çiftçiyi zenginleştirdi, zenginler de tarıma yatırım yaptılar. Yeni bir dünya yaratılmaya başlandı.

    ENDÜSTRİ DEVRİMİ (İNGİLTERE):

    Zenginler fabrikalara ve tarıma yaptıkları yatırımlarla daha zengin olurken; üretim araçlarından yoksun olan fakirler daha da fakirleştiler. Makinelerin bakımına, insanların bakımından daha fazla önem veriliyordu. Tüm aile çalışmasına rağmen geçinemiyorlardı. Ücretler çok azdı ve aç kalma noktasına geldiler. Halk makineleri kırmaya başladı. Sefalet ve açlık başkaldırıyı ve cezaları getirdi beraberinde. Bu gelişmeler olurken sendikaların da elleri boş durmadı ve sendikalar sayesinde halka oy verme hakkı verildi, halkın durumu görece biraz daha düzeldi.

    KLASİK İKTİSAT:

    İngiltere’de ki “Endüstri Devrimi” sırasında, endüstrici sınıfın doğuşu, zamanın koşulları üzerinde temellenen bazı iktisadi teoriler de doğurdu. Bu teorilere “Klasik İktisat” denir: Herkes dilediği işi yapabilecektir; devlet asayişi ve mülkiyet hakkını korumalıdır vs.

    Bir ülkeyi büyük yapan şey, herhangi bir zamanda eli altında bulunan değerler stoku değil, değerler üretme yeteneğidir. Bir insan servet sahibi olabilir ama tükettiğinden daha değerli nesneler üretme gücüne sahip değilse yoksullaşacaktır.

    ÜTOPYA:

    Ütopyacı düşünürlerin en büyük ilkesi kapitalizmin kaldırılmasıdır. Kötülük, adaletsizlik, israf, plansızlık vardır kapitalizmde.

    Kapitalizmde çalışmayan azınlık, üretim araçlarına sahip olduğu için refah ve lüks içinde yaşıyordu. Bu yüzden ütopyacılar bu araçların ortak kullanımını iyi bir hayat diye görüyorlardı. Bu da SOSYALİZM’ di. Ve Karl Marx geldi, sosyalistti. Durumu düzgün işçiler ve planlı bir toplum istiyordu. Üretim araçlarına bir zümrenin değil tüm halkın sahip olmasını istiyordu. Sosyalizmin ancak örgütlü ve devrimci bir işçi sınıfının eylemleriyle geleceğine inanıyordu. İşçi, düzen içinde olursa, toplumdaki yerini alabilir diye düşünüyordu. Gelecek ile ilgili umutları bunlardı. Marx’ın iktisadi öğretisinin temel noktası; kapitalist sistemin emeğin sömürülmesine dayandığıdır. İşçi, üretim araçlarına sahip değildir, yaşamak için tek META’yı – iş gücünü – satmalıdır. İşçiye verilen ücret sadece hayatını sürdürmesi için gerekli olana eşittir. İşçinin ücret olarak aldığıyla, ürettiği META’nın değeri arasındaki fark “Artık Değer” dir. Artık değer işverene gider. Kâr, faiz ve rantın kaynağıdır. Artık değer, kapitalist sistemde emeğin sömürülmesinin ölçüsüdür.

    KIRILMA NOKTASI:

    Kapitalist sistemde kâr imkânı yoksa üretim olmaz. Buhranlar; genel para düzeyinin, dolaşımdaki para hacminin kabarıp inmesiyle meydana gelen iniş-çıkışların sonucudurlar. İşler yolundayken para daha hızlı dolaşır ve bankalar gittikçe daha çok kredi verirler. Yüksek faiz oranı isterler, ama işin iyi gittiğini ve kâr ettiklerini zanneden imalatçılar bunu düşünmezler. Refah böylece ekonomik yükselişe yol açar. Refah dönemlerinde sermayenin gelirleri, iş gücünün ücretinden çok daha hızlı büyür. Zenginler hızla zenginleşir, gelirleri artar. Ne kadar kişisel harcama yapsalar da ellerinde çok para kalır. Harcayamadıklarını biriktirirler, bir kısmını endüstriye yatırırlar ve mal üretme araçlarında dehşet bir artış olur, üretim otomatik olarak artar. Mallar fabrikalardan pazara akar. Ama işçiler, artan üretim ve çıktıyı satın alabilecek kadar ücret almıyorlardır. Mallar tabiatı gereği satılamaz, depoda kalır, alım gücü yoktur, fiyatlar düşer, kâr gelmez. Ve üretim durur. Sonuç: İşsizlik, bunalım, zenginin gelirinde azalmadır. Fazla tasarruf kesilir. Tüketiciler yavaş yavaş birikmiş mal yığınını tüketirler, çalışan endüstriler yeni ve ileri araçlar olmaksızın iş yapamayacaklarını anlar, üretim yeniden hızlanır ve refah-yükseliş-bunalım döngüsü yeni baştan başlar.

    Marx’ın analizi şuraya varıyor: Kapitalistler ücretleri düşük tutarak kârı sürdürmelidirler, ama bunu yaparken kârın gerçekleşmesinin bağımlı olduğu “Satın alma gücünü” yok ederler. Düşük ücret, yüksek kârı mümkün kılar ama aynı zamanda mala talebi azalttığı için kârı imkânsızlaştırır.

    RUSYA’DA DURUM:

    Sovyetler Birliğinde, kullanım için üretim vardır. Kapitalizmde üretim kâr içindir. Kapitalizmle beraber bolluk içinde yoksulluk yaşanıyordu. İlk plan bolluğu ortadan kaldırıp üretimi kısmak ve bazı ürünleri hibe etmekten geçiyordu. Oysaki üretim kısıtlandığında fiyatlar artar, yoksulluk diz boyu olur. Plan, parçalara bölünmüş olduğundan Sovyetler Birliğindeki gibi bütünlüğün elde edilmeyişi planı geçersiz kılar. En temel faktör, üretim araçlarının özel mülkiyet olmasıdır. Kapitalistler işçi sınıfını saf dışı etmek için faşizme sığınırlar. Birinci Dünya savaşıyla beraber birçok kişi Rusya’da devrimcilerin yanında olmuş ve işçi devrimi başarıya ulaşmıştır. Kapitalistler, bu devrimci sınıfla karşı karşıya gelmişlerdir.

    KITLIK PLANI & SONUÇLAR:

    Bolluk içinde yoksullukla karşılaşan kapitalistler sorunu çözmek için bolluğu ortadan kaldırmaya karar verdiler. Üretimin tüketimi aştığı bir bolluk ekonomisinde bu ancak arzı keserek-kısarak mümkündür. Tüketim için daha fazla mal üretmek fiyatları düşürür, öte yandan üretimin kısıtlanması da fiyatları yükseltir ve kârı arttırır. Onun için kapitalist planlama: “Kıtlığın Planlamasıdır”. Parçalara bölünmüş bir planlamadır bu. Sosyalist toplumda plancılar, planlarını yaparlar, gecekondular mı temizlenecek? Temizlenir, planın üzerinde bir çapraz çizgi atılı, sorun çözülmüştür. İşe hemen başlanır. Özel mülkiyet yolu tıkamayınca, bir ihtiyaç duyulup planı da yapılınca, ardından eylem gelir. Özel mülkiyet yolu tıkayınca; mülkiyet çıkarına olan önce gelir, kamu çıkarı da ne hali varsa görür. Nereye baksanız kamu yararı, özel mülkiyet çıkarı tarafından baltalanmış olabilir. Kapitalistlerin, planlı ulusal ekonomiye karşı olmalarının asıl nedeni; planlı ulusal ekonominin er geç özel mülkiyetin kaldırılması demek olduğunu bilmelerindendir.

    İş sınıfı devrimi Rusya’da başarılı olmuştu. Kapitalistler, iktidarlarını tehdit eden devrimci bir işçi sınıfıyla karşı karşıya gelmişlerdi. Bekledikleri büyük iyilik örgütlü işçi sınıfı hareketinin ezilmesiydi. İki önder de (Hitler ve Mussolini) istenen malı verdi. İtalya’daki faşizm ve Almanya’daki nasyonal sosyalizm karşı devrimci hareketlerdi. Kurulu düzen, kapitalist iktidar ve ayrıcalık böylece garantiye alınmıştı. Kapitalist ekonomi çökmeye başlayıp işçiler iktidara yaklaşmaya başlayınca, kapitalistler kurtuluşu faşizme sarılmakta buldular. Faşizm de sorunları çözmez-çözemez. Aynen kapitalist rejimde olduğu gibi faşist ekonomide de üretim araçlarının özel mülkiyeti ve kâr amacı temel ölçütlerdir.

    Özet, Süha Demirel, 10 Ocak 2011

    Not: Bu kitabın özeti; Yıldız Teknik Üniversitesi’nde, Prof. Dr. Neşet Toku’nun verdiği “Toplumsal Yapılar ve Tarihsel Dönüşümler Dersi” için tarafımdan yapılmıştır.

    ***

    Kitabın Künyesi:
    Feodal Toplumdan Yirminci Yüzyıla
    Leo Huberman
    İLETİŞİM YAYINLARI
    Çeviren: Murat Belge
    Yayın Yılı: 2014
    342 sayfa
    Dili: TÜRKÇE
  • Kitap Listesi:

    *Gılgamış Destanı

    *HOMEROS
    İlyada Destanı (Homeros)
    Odysseia Destanı (Homeros)

    *Binbir Gece Masalları

    *DANTE
    Yeni Dünya (Dante Alighieri)
    İlahi Komedya (Dante Alighieri)

    *TOLSTOY
    Savaş ve Barış (Lev NikolayeviçTolstoy)
    Anna Karenina (Lev NikolayeviçTolstoy)
    İnsan Ne ile Yaşar (Lev NikolayeviçTolstoy)
    Hacı Murat (Lev NikolayeviçTolstoy)
    Diriliş (Lev NikolayeviçTolstoy)
    Sivastopol Serisi(Lev NikolayeviçTolstoy)
    Kazaklar (Lev NikolayeviçTolstoy)
    İvan İlyiç'in Ölümü (Lev NikolayeviçTolstoy)
    Kreutzer Sonat (Lev NikolayeviçTolstoy)

    *DOSTOVEYSKİ
    Suç ve ceza (Fyodor Dostoyevski)
    Karamazov Kardeşler (Fyodor Dostoyevski)
    Kumarbaz (Fyodor Dostoyevski
    Budala (Fyodor Dostoyevski)
    İnsancıklar (Fyodor Dostoyevski)
    Yeraltından Notlar (Fyodor Dostoyevski)
    Ezilenler (Fyodor Dostoyevski)
    Delikanlı (Fyodor Dostoyevski)
    Beyaz Geceler (Fyodor Dostoyevski)
    Ecinler (Fyodor Dostoyevski)
    Öteki (Fyodor Dostoyevski)
    Ölü Evinden Anılar (Fyodor Dostoyevski)

    *ROBERT MUSİL
    Niteliksiz Adam -Robert Musil
    Genç Törless - Robert Musil

    *JACK LONDON
    Martin Eden (Jack London)
    Vahşetin Çağrısı (Jack London)
    Beyaz Diş (Jack London)
    Demir Ökçe (Jack London): Distopya-ütopya
    Deniz Kurdu (Jack London)

    *STENDHAL
    Kırmızı ve Siyah (Stendhal)
    Parma Manastırı -Stendhal

    *BORGES
    Kum Kitabı -Jorge Luis Borges
    Alef- Jorge Luis Borges
    Sonsuz Gül -Jorge Luis Borges
    Evaristo -Carriego Jorge Luis Borges

    *CHARLES DİCKENS
    İki Şehrin Hikayesi (Charles Dickens)
    Oliver Twist (Charles Dickens)
    Büyük Umutlar (Charles Dickens)

    *GORKİ
    Ana (Maksim Gorki)
    Artamonov Ailesi - Maksim Gorki

    *BALZAC
    Vadideki Zambak ( Balzac)
    Goriot Baba (Honoré de Balzac)
    Eugénie Grandet (Balzac)

    *MİLAN KUNDERA
    Varolamanın Dayanılmaz Hafifliği-Milan Kundera
    Gülüşün ve Unutuşun Kitabı- Milan Kundela

    *ROBERT LOUİS STEVENSON
    Define Adası- Robert Louis Stevenson
    Dr jekyll ve bay Hyde - Robert Louis Stevenson

    *NİKOS KAZANCAKİS
    Zorba- Nikos Kazancakis
    Günaha son çağrı - Nikos Kazancakis

    *VASCONCELOS
    1-Şeker Portakalı (José Mauro de Vasconcelos)
    2-Güneşi Uyandıralım
    3-Delifişek

    *GUİN
    Mülksüzler (Ursula K. Le Guin)
    Yerdeniz Üçlemesi (Ursula K. Le Guin)

    *ALEXANDRE DUMAS (baba DUMAS)
    Monte Kristo Kontu (Alexandre Dumas)
    Üç Silahşörler (Alexandre Dumas)
    *ALEXANDRE DUMAS (Oğul DUMAS)
    Kamelyalı Kadın

    *VİCTOR HUGO
    Notre Dame'ın Kamburu (Viktor Hugo)
    Sefiller (Victor Hugo )
    İdam Mahkumunun Son Günü (Victor Hugo)

    *GOGOL
    Ölü Canlar (Nikolay Vasilyeviç Gogol)
    Palto (Gogol)
    Bir Delinin Hatıra Defteri (Nikolay Vasilyeviç Gogol)

    *THOMAS HARDY
    Kaybolan Masumiyet (Thomas Hardy) (Tess ismiyle de çevirisi bulunuyor)
    Çılgın Kalabalıktan Uzak (Thomas Hardy)
    Adsız Sansız Bir Jude (Thomas Hardy)

    *ROBERT LUİS STEVENSON
    Kara Ok (Robert Louis Stevenson )
    Define Adası (Robert Louis Stevenson )

    *HENRY FİELDİNG
    Tom Jones (Henry Fielding): İlk basımı 1749. Dünyada yazılmış ilk romanlardan biri
    Joseph Andrews (Henry Fielding )

    *GEORGE ORWELL
    Hayvan Çiftliği (George Orwell )
    Bin Dokuz Yüz Seksen Dört -1984-George Orwel-(gerçek adı Eric Arthur Blair)

    *ALDOUS HUXLEY
    Cesur Yeni Dünya -Aldous Huxley
    Krom Sarısı - Aldous Huxley

    *EMİLE ZOLA
    Germinal (Emile Zola)
    Nana (Emile Zola)
    Meyhane (Emile Zola)

    *WİLKİE COLLİNS
    Beyazlı Kadın (Wilkie Collins)
    Aytaşı (Wilkie Collins)

    *PUŞKİN
    Maça Kızı (Aleksandr Puşkin)
    Yüzbaşının Kızı (Puşkin)

    *FLAUBERT
    Madam Bovary -Gustave Flaubert
    Bilirbilmezler ,Bouvard ile Peuchet (-Gustave Flaubert
    Aşk Eğitimi -Gustave Flaubert
    Duygusal Eğitim Bir Delikanlının Hikayesi - Gustave Flaubert

    *KAFKA
    Dönüşüm (Franz Kafka)
    Dava (Franz Kafka)
    Şato (Franz Kafka)

    *ZWEİG
    Satranç (Stefan Zweig )
    Sabırsız Yürek (Stefan Zweig )
    Amok Koşucusu (Stefan Zweig )
    Olağanüstü Bir Gece (Stefan Zweig )
    Bir Kadının Hayatından 24 Saat (Stefan Zweig )
    Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu (Stefan Zweig )
    Geçmişe Yolculuk (Stefan Zweig )



    *VİRGİNİA WOOLF
    Deniz Feneri (Virginia Woolf)
    Dalgalar (Virginia Woolf)
    Mrs. Dalloway (Virginia Woolf)
    Kendine Ait Bir Oda (Virginia Woolf)

    *CHARLOTTE BRONTE
    Profesör (Charlotte Bronte)
    Villette Geçmişin Gölgesinde (Charlotte Bronte)
    Shirley (Charlotte Bronte)
    Jane Eyre (Charlotte Bonte)

    *JANE AUSTEN
    Aşk ve Gurur (Jane Austen)
    Mansfield Parkı (Jane Austen)
    Emma (Jane Austen)
    İkna ( Jane Austen)
    Akıl ve Tutku (Jane Austen)

    *SHAKESPEARE
    Hamlet (William Shakespeare )
    Macbeth (William Shakespeare)
    Romeo ve Juliet (William Shakespeare)
    Othello (William Shakespeare)
    Bir Yaz Gecesi Rüyası (William Shakespeare)
    On İkinci Gece (William Shakespeare)
    Kral Lear (William Shakespeare)
    Venedik Taciri (William Shakespeare)
    Kış Masalı (William Shakespeare)

    *WELLS
    Zaman Makinesi (H.G.Wells)
    Görünmez Adam (H.G.Wells)
    Dr. Moreau'nun Adası (H.G.Wells)
    Dünyaların Savaşı(H.G.Wells):

    *MARCEL PROUST
    *Kayıp Zamanın İzinde (Marcel Proust)
    1) Swann'ların Tarafı
    2) Çiçek Açmış Genç Kızların Gölgesinde
    3) Guermantes Tarafı
    4) Sodom ve Gomorra
    5) Mahpus
    6) Albertine Kayıp
    7) Yakalanan Zaman

    *ÇEHOV
    Martı (Anton Çehov)
    Vişne Bahçesi (Anton Çehov): Tiyatro Oyunu

    *JULES VERNE
    80 Günde Devri Alem (Jules Verne)
    Dünya Merkezine Yolculuk (Jules Verne)
    Denizin Altında 20bin Fersah (Jules Verne)
    Aya Yolculuk (Jules Verne)

    *GOETHE
    Faust (Johann Wolfgang von Goethe)
    Genç Werther'in Acıları (Johann Wolfgang von Goethe)
    Wilhelm Meister'in Çıraklık Yılları (Johann Wolfgang von Goethe)
    Gönül Yakınlıkları (Johann Wolfgang von Goethe)


    *PEREC
    Kayboluş - Georges Perec
    ŞEYLER (Altmışlı Yılların Bir Hikayesi)-Georges Pere
    w ya da bir çocukluk hatırası -George Perec
    Yaşam Kullanma Kılavuzu - Georges Perec

    *PAUL AUSTER
    New York Üçlemesi – Paul Auster
    Ay Sarayı - Paul Auster
    Şans Müziği - Paul Auster


    *TRUMAN CAPOTE
    Tiffany’de Kahvaltı-Truman Capote
    Soğukkanlılıkla- Truman Capote

    *JAMES JOYCE
    Dublinliler (James Joyce)
    Ulysses (James Joyce)
    Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi - James Joyce

    *TURGENYEV
    İlk Aşk (İvan Turgenyev):
    Babalar ve Oğullar (İvan Turgenyev)

    *MARK TWAİN
    Tom Sawyer'ın Maceraları (Mark Twain):Çocuk edebiyatı
    Huckleberry Finn ‘in Maceraları – Mark Twain

    *ITALO CALVİNO
    Görünmez Kentler-İtalo Calvino
    Bir kış gecesi eğer bir yolcu -İtalo Calvino
    Kesişen Yazgılar Şatosu - Italo Calvino


    *ITALO SVEVO
    Senilita Yaşlılık - Italo Svevo
    Zeno'nun Bilinci - Italo Svevo

    *PATRİCK SÜSKİND
    Güvercin - Patrick Süskind
    Koku -Patrick Süskind

    *CENGİZ AYTMATOV
    Beyaz Gemi- Cengiz Aytmatov
    Gün Olur Asra Bedel- Cengiz Aytmatov

    ********

    *Dede Korkut Kitabı

    *MEVLANA
    Mesnevi -Mevlana

    *YUNUS EMRE
    Divan -Yunus Emre

    *EVLİYA ÇELEBİ
    Seyahatname - Evliya Çelebi

    *OĞUZ ATAY
    Tutunamayanlar (Oğuz Atay)
    Tehlikeli Oyunlar (Oğuz Atay)

    *YUSUF ATILGAN
    Aylak Adam (Yusuf Atılgan)
    Anayurt Oteli (Yusuf Atılgan

    *AHMET HAMDİ TANPINAR
    Saatleri Kurma Enstütüsü(Ahmet Hamdi Tanpınar)
    Mahur Beste - Ahmet Hamdi Tanpınar
    Huzur - Ahmet Hamdi Tanpınar

    *HALİD ZİYA UŞAKLIGİL
    Aşk-ı Memnu (Halid Ziya Uşaklıgil
    Mai ve Siyah (Halid Ziya Uşaklıgil)

    *SABAHADDİN ALİ
    Kuyucaklı Yusuf (Sabahattin Ali)
    Kürk Mantolu Madonna -Sabahattin Ali
    İçimizdeki Şeytan - Sabahattin Ali

    *PEYAMİ SAFA
    Dokuzuncu Hariciye Koğuşu (Peyami Safa)
    Fatih Harbiye – Peyami Safa

    *HALİDE EDİP ADIVAR
    Sinekli Bakkal (Halide edip Adıvar)
    Ateşten Gömlek – Halide Edip Adıvar

    *REŞAT NURİ GÜNTEKİN
    Çalıkuşu (Reşat Nuri Güntekin)
    Yaprak Dökümü (Reşat Nuri Güntekin)
    Dudaktan Kalbe (Reşat Nuri Güntekin)
    Acımak - Reşat Nuri Güntekin

    *ORHAN KEMAL
    Bereketli Topraklar Üzerinde (Orhan Kemal)
    Gurbet Kuşları - Orhan Kemal
    Hanımın Çiftliği – Orhan Kemal

    *YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU
    Yaban - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
    Kiralık Konak - Yakup Kadri Karaosmanoğlu

    *YAŞAR KEMAL
    İnce Memed -Yaşar Kemal
    Yer Demir Gök Bakır - Yaşar Kemal
    Orta Direk – Yaşar Kemal

    *KEMAL TAHİR
    Devlet Ana - Kemal Tahir
    Esir Şehrin İnsanları - Kemal Tahir

    *SAİT FAİK ABASIYANIK
    Medarı Maişet Motoru - Sait Faik Abasıyanık
    Alemdağ'da Var Bir Yılan - Sait Faik Abasıyanık

    *LATİFE TEKİN
    Sevgili Arsız Ölüm- Latife Tekin
    Berci Kristin Çöp Masaları-Latife Tekin

    *ATİLLA İLHAN
    Kurtlar Sofrası – Attilâ İlhan
    Ben sana Mecburum -Atilla İlhan

    *AZİZ NESİN
    Zübük-Aziz Nesin
    Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz- Aziz Nesin


    BİYOGRAFİ

    *Marco Polo -Laurence Bergreen
    *Tolkien- Humphrey Carpenter
    *Mozart- Maynard Solomon
    *Descartes- Desmond M.
    *Büyük Konstantin -Paul Stephenson
    *Irak Kralı I. Faysal -Ali A. Allawi
    *Siyah Rus -Vladimir Alexandrov
    *Kubilay Han- Morris Rossabi
    *Bismarck -Jonathan Steinberg
    *Nietzsche -Julian Young
    *Robespierre- Peter Mcphee
    *Jane Austen- Claire Tomalin
    *Benjamin Franklin - Walter Isaacson
    *Paul Dirac - Graham Farmelo
    *Schopenhauer-David E. Cartwright
    *Caesar -Adrian Goldsworthy
    *Beethoven-Lewis Lockwood
    *Kierkegaard-Alastair Hannay
    *Konstantinos Paleologos-Donald M. Nicol Mithradates-Adrienne Mayor
    *Sarah Bernhardt -Arthur Gold
    *Thomas Hobbes- Aloysius Patrick Martinich
    *Afrikalı Leo- Natalie Zemon Davis
    *Leibniz -Maria Rosa Antognazza
    *Hegel -Terry Pinkard
    *Budha- Hajime Nakamura
    *Jack London -James L. Haley
    *Zihnin Kâşifi _ Aile Arşivinden Özgün Fotoğraf ve Belgelerle Sigmund Freud Biyografisi -Ruth Sheppard
    *Rimbaud- Graham Robb
    *Gabriel García Márquez -Gerald Martin
    *Olof Palme -Henrik Berggren
    *Hammurabi -Marc Van De Mieroop
    *Korkunç İvan- Isabel de Madariaga
    *John Locke- Roger Woolhouse
    *Charles Darwin -Adrian Desmond
    *Immanuel Kant -Manfred Kuehn
    *Jean_Jacques Rousseau -Leo Damrosch
    *Churchill- Martin Gilbert
    *John Stuart Mill -Nicholas Capaldi
    *Simon Bolivar -John Lynch

    ******





    Nobel Ödülü alan tüm yazarlar ve yazarların yayımlanan kitaplarının listesi:

    1901
    Sully Prudhomme (16 Mart 1839, Paris, Fransa – 6 Eylül 1907)
    1902
    Theodor Mommsen (30 Kasım 1817, Garding, Almanya – 1 Kasım 1903)
    1903
    Bjørnstjerne Bjørnson (8 Aralık 1832, Kvikne, Norveç – 26 Nisan 1910)
    1904
    Frédéric Mistral (8 Eylül 1830, Provence, Fransa – 25 Mart 1914)
    José Echegaray y Eizaguirre (19 Nisan 1832, Madrid, İspanya – 14 Eylül 1916)
    1905
    Henryk Sienkiewicz (5 Mayıs 1846, Polonya – 15 Kasım 1916) – Türkçeye çevrilen kitabı: “Ateş ve Kılıç”
    1906
    Giosuè Carducci (27 Temmuz 1835, Pietrasanta, İtalya – 16 Şubat 1907)
    1907
    Rudyard Kipling (30 Aralık 1865, Mumbai, Hindistan – 18 Ocak 1936) – “Dilek Evi”
    1908
    Rudolf Christoph Eucken (5 Ocak 1846, Almanya – 15 Eylül 1926) – Alman felsefeci. “Hayatın Anlamı’’
    1909
    Selma Lagerlöf (20 Kasım 1858, Mårbacka, İsveç – 16 Mart 1940) – İsveçli kadın yazar. Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Küçük Nils Holgersson’un Yaban Kazlarıyla Maceraları”, “Nils Holgersson’un Serüvenleri”, “Uçan Kazlar”, “Klasikleri Okuyorum – Nils ve Uçan Kaz”
    1910
    Paul Heyse (15 Mart 1830, Berlin, Almanya – 2 Nisan 1914) – Türkçeye çevrilen kitabı: “Andrea Delfin”
    1911
    Count Maurice Maeterlinck (29 Ağustos 1862, Gent, Belçika – 6 Mayıs 1949,) – Türkçeye çevrilen kitabı: “Mavi Kuş”
    1912
    Gerhart Hauptmann (15 Kasım 1862, Polonya – 6 Haziran 1946) – “Atlantis”
    1913
    Rabindranath Tagore (7 Mayıs 1861, Kalküta, Hindistan – 7 Ağustos 1941) – “Gora”,
    1914
    Bu sene kimseye ödül verilmemiştir.
    1915
    Romain Rolland (29 Ocak 1866, Fransa – 30 Aralık 1944) – “Yaşama Sevgisi”
    1916
    Verner von Heidenstam (6 Temmuz 1859, Olshammar, İsveç – 20 Mayıs 1940)
    Henrik Pontoppidan (24 Temmuz 1857, Danimarka – 21 Ağustos 1943)
    1917
    Karl Adolph Gjellerup (2 Haziran 1857, Danimarka – 13 Ekim 1919)
    1918
    Bu sene kimseye ödül verilmemiştir.
    1919
    Carl Spitteler (24 Nisan 1845, İsviçre – 29 Aralık 1924)
    1920
    Knut Hamsun ( 4 Ağustos 1859, Lom, Norveç – 19 Şubat 1952) –: “Açlık”
    1921
    Anatole France (16 Nisan 1844, Paris, Fransa – 12 Ekim 1924) – Kırmızı Zambak”
    1922
    Jacinto Benavente (12 Ağustos 1866, Madrid, İspanya – 14 Temmuz 1954)
    1923
    William Butler Yeats (13 Haziran 1865, İrlanda – 28 Ocak 1939) – “Dibbuk”
    1924
    Wladyslaw Reymont (7 Mayıs 1867, Polonya – 5 Aralık 1925)
    1925
    George Bernard Shaw (26 Temmuz 1856, Dublin, İrlanda – 2 Kasım 1950) “Ölümsüzlüğün Sırrı”
    1926
    Grazia Deledda (28 Eylül 1871, İtalya – 15 Ağustos 1936)
    – İtalyan kadınyazar. “Sardinya Efsaneleri”
    1927
    Henri Bergson (18 Ekim 1859, Paris, Fransa 4 Ocak 1941) – “Madde ve Bellek”
    1928
    Sigrid Undset (20 Mayıs 1882, Danimarka – 10 Haziran 1949) – Norveçli kadın yazar. Türkçeye çevrilen kitabı: “Her Kadın Gibi”
    1929
    Thomas Mann (6 Haziran 1875, Lübeck – 12 Ağustos 1955) – Alman yazar. Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Venedik’te Ölüm”, “Buddenbrooklar / Bir Ailenin Çöküşü”, “Büyülü Dağ”, “Yusuf ve Kardeşleri”
    1930
    Sinclair Lewis (7 Şubat 1885, Minnesota, ABD – 10 Ocak 1951) – Türkçeye çevrilen kitabı: “Vahşi Aşk”
    1931
    Erik Axel Karlfeldt (20 Temmuz 1864, Karlbo, İsveç – 8 Nisan 1931,)
    1932
    John Galsworthy (14 Ağustos 1867, Kingston, Birleşik Krallık – 31 Ocak 1933)
    1933
    Ivan Alekseyevich Bunin (22 Ekim 1870, Voronej, Rusya – 8 Kasım 1953) – Türkçeye çevrilen kitabı: “Mitya’nın Aşkı”
    1934
    Luigi Pirandello (28 Haziran 1867, Agrigento, İtalya – 10 Aralık 1936) – “Gölge Adam
    1935
    Bu sene kimseye ödül verilmemiştir.
    1936
    Eugene O’Neill (16 Ekim 1888, Longacre Square – 27 Kasım 1953) – ABD’li oyun yazarı. Türkçeye çevrilen kitabı: “Allahın Ayısı”
    1937
    Roger Martin du Gard (23 Mart 1881, Fransa – 22 Ağustos 1958) – “Thibault’lar
    1938
    Pearl Sydenstricker Buck (26 Haziran 1892, Batı Virginia, ABD – 6 Mart 1973) – Nobel edebiyat ödülünü alan ilk Amerikalı kadın. “Sürgün

    1939
    Frans Eemil Sillanpää (16 Eylül 1888, Finlandiya – 3 Haziran 1964) – Türkçeye çevrilen kitabı: “Taşra Kızı”
    1940 –1941-1942- 1943
    Bu yıllar arasında kimseye ödül verilmemiştir.
    1944
    Johannes Vilhelm Jensen (20 Ocak 1873, Danimarka – 25 Kasım 1950,) – Türkçeye çevrilen kitabı: “Kralın Düşüşü”
    1945
    Gabriela Mistral (7 Nisan 1889, Vicuña, Şili – 10 Ocak 1957) – Asıl adı Lucila de María del Perpetuo Socorro Godoy Alcayaga. Kadın şair, eğitimci, diplomat. Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Gabriela Mistral Şiirlerinden Seçmeler”
    1946
    Hermann Hesse (2 Temmuz 1877, Calw, Almanya – 9 Ağustos 1962) – “Boncuk Oyunu”
    1947
    André Gide (22 Kasım 1869, Paris, Fransa – 19 Şubat 1951) – “Pastoral Senfoni”, “Ayrı Yol
    1948
    Thomas Stearns Eliot (26 Eylül 1888, St. Louis, Missouri, ABD – 4 Ocak 1965) – ”, “İhtiyar Farenin Kediler Kılavuzu”
    1949
    William Faulkner (25 Eylül 1897, New Albany, Mississippi, ABD – 6 Temmuz 1962) – “Ses ve Öke”
    1950
    Bertrand Russell (18 Mayıs 1872, Birleşik Krallık – 2 Şubat 1970) – “Eğitim Üzerine”, “İnsanlığın Yarını
    1951
    Pär Lagerkvist (23 Mayıs 1891, İsveç – 11 Temmuz 1974) – “Yeryüzü Sürgünü”
    1952
    François Mauriac (11 Ekim 1885, Bordeaux, Fransa -1 Eylül 1970) –”, “Yılan Düğümü”
    1953
    Winston Churchill (30 Kasım 1874, Birleşik Krallık – 24 Ocak 1965) – Politikacı.
    1954
    Ernest Hemingway (21 Temmuz 1899, Illinois, ABD – 2 Temmuz 1961) – Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Çanlar Kimin İçin Çalıyor”, “Yaşlı Adam ve Deniz”
    1955
    Halldór Laxness (23 Nisan 1902, Reykjavík, İzlanda – 8 Şubat 1998) – “Özgür İnsanlar”
    1956
    Juan Ramón Jiménez (24 Aralık 1881, Moguer, İspanya – 29 Mayıs 1958) –”, “Ruhsal Sone”
    1957
    Albert Camus (7 Kasım 1913, Fransız Cezayiri – 4 Ocak 1960) – “Yabancı”, “Veba”, “Düşüş, “Yaz”
    1958
    Boris Pasternak (10 Şubat 1890, Moskova, Rusya – 30 Mayıs 1960) – Boris Pasternak, Sovyetler Birliği Hükümeti’nin baskısı üzerine bu ödülü reddetmek zorunda kalmıştır. “İnsanlar ve Haller

    1959
    Salvatore Quasimodo (20 Ağustos 1901, İtalya – 14 Haziran 1968) Türkçeye çevrilen önemli kitapları: “Güngünüstüne”
    1960
    Saint-John Perse (31 Mayıs 1887, Guadeloupe – 20 Eylül 1975) – Fransız şair ve diplomat. Türkçeye çevrilen eserleri: “Sözcükler Denizi”
    1961
    Ivo Andric (9 Ekim 1892, Travnik, Bosna-Hersek – 13 Mart 1975) – Türkçeye çevrilen kitapları: “Drina Köprüsü”
    1962
    John Steinbeck (27 Şubat 1902, Kaliforniya, ABD – 20 Aralık 1968) -“Fareler ve İnsanlar”, “Gazap Üzümleri
    1963
    Giorgos Seferis - (13 Mart 1900 – 20 Eylül 1971) – Urla doğumlu Yunan şair. Daha çok Yorgos Seferis olarak bilinir. “Üç Kırmızı Güvercin”
    1964
    Jean-Paul Sartre (Reddetti) (21 Haziran 1905, Paris, Fransa – 15 Nisan 1980) – Kendisine verilen diğer tüm resmi ödülleri reddettiği gibi Nobel Edebiyat Ödülünü de reddetmiştir. Türkçeye çevrilen önemli kitapları: “Bulantı”
    1965
    Mihail Şolohov (24 Mayıs 1905, Vyoshenskaya, Rusya – 21 Şubat 1984) – “Durgun Don
    1966
    Shmuel Yosef Agnon (17 Temmuz 1888, Buchach, Ukrayna – 17 Şubat 1970) –
    “Tılsım”
    Nelly Sachs (10 Aralık 1891, Schöneberg, Almanya – 12 Mayıs 1970) – Alman asıllı İsveçli kadın yazar ve şair. “Akkor Bilmeceler
    1967
    Miguel Ángel Asturias (19 Ekim 1899, Guatemala – 9 Haziran 1974) – “Kasırga”
    1968
    Yasunari Kawabata (11 Haziran 1899, Osaka, Japonya – 16 Nisan 1972) –Karlar Ülkesi
    1969
    Samuel Beckett (13 Nisan 1906, Foxrock, İrlanda – 22 Aralık 1989) – Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Üçleme”, Üçleme 2″,Üçleme 3”
    1970
    Aleksandr Soljenitsin (11 Aralık 1918, Kislovodsk, Rusya – 3 Ağustos 2008) –”, “İvan Denisoviç’in Bir Günü’’
    1971
    Pablo Neruda (12 Temmuz 1904, Parral, Şili – 23 Eylül 1973) – “Sevdiğime Seslenir Gibi”
    1972
    Heinrich Böll – (21 Aralık 1917, Köln, Almanya – 16 Temmuz 1985) – “Fotoğrafta Kadın da Vardı”, “İlk Yılların Ekmeği”, “Katharina Blum’un Çiğnenen Onuru”, “Dokuz Buçukta Bilardo”, “
    1973
    Patrick White – (28 Mayıs 1912, Londra, Birleşik Krallık – 30 Eylül 1990) – “Çöl”
    1974
    Eyvind Johnson (29 Temmuz 1900, İsveç – 25 Ağustos 1976) – “Yaşamak Dediğin”
    Harry Martinson (6 Mayıs 1904, İsveç – 11 Şubat 1978)
    1975
    Eugenio Montale (12 Ekim 1896, Cenova, İtalya – 12 Eylül 1981) – Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Xenia”
    1976
    Saul Bellow (10 Haziran 1915, Lachine, Kanada – 5 Nisan 2005) – Türkçeye çevrilen önemli kitapları: ‘’ Boşlukta Sallanan Adam’’
    1977
    Vicente Aleixandre (26 Nisan 1898, Sevilla, İspanya – 14 Aralık 1984) – Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Kılıçtan Keskin Dudaklar”
    1978
    Isaac Bashevis Singer (21 Kasım 1902, Leoncin, Polonya – 24 Temmuz 1991) – Polonya kökenli Amerikalı yazar. “Toplu Öyküler”
    1979
    Odysseas Elytis (2 Kasım 1911, Kandiye, Yunanistan – 18 Mart 1996) – Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Övgüler Olsun Sana”
    1980
    Czeslaw Milosz (30 Haziran 1911, Litvanya – 14 Ağustos 2004) – Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Tutsak edilmiş Akıl”
    1981
    Elias Canetti (25 Temmuz 1905, Rusçuk, Bulgaristan – 14 Ağustos 1994) – Eserlerini Almanca yazmıştır. Türkçeye çevrilen önemli kitapları: “Körleşme
    1982
    Gabriel García Márquez (6 Mart 1927, Kolombiya – 17 Nisan 2014) – Türkçeye çevrilen önemli kitapları: “Yüzyıllık Yalnızlık”, “Kolera Günlerinde Aşk”
    1983
    William Golding (19 Eylül 1911, Newquay, Birleşik Krallık – 19 Haziran 1993) – “Sineklerin Tanrısı”
    1984
    Jaroslav Seifert (23 Eylül 1901, Žižkov, Çek Cumhuriyeti – 10 Ocak 1986)
    1985
    Claude Simon (10 Ekim 1913 – 6 Temmuz 2005) – Fransız yazar. Türkçeye çevrilen önemli kitapları: “Tramvay”
    1986
    Wole Soyinka – 13 Temmuz 1934, Abeokuta, Nijerya doğumlu.
    1987
    Joseph Brodsky (24 Mayıs 1940, St. Petersburg, Rusya – 28 Ocak 1996) – Rus asıllı Amerikalı şair.
    1988
    Necip Mahfuz (11 Aralık 1911, Kahire, Mısır – 30 Ağustos 2006) “Ezilenler
    1989
    Camilo José Cela (11 Mayıs 1916, İspanya – 17 Ocak 2002)– Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Arı Kovanı
    1990
    Octavio Paz (31 Mart 1914, Meksika – 19 Nisan 1998) – “Öteki Ses
    1991
    Nadine Gordimer (20 Kasım 1923 – 13 Temmuz 2014) – Güney Afrikalı kadın yazar. “Başka Dünyalar

    1992
    Derek Walcott - (23 Ocak 1930, Saint Lucia – 17 Mart 2017) – Saint Lucialı şair, yazar ve ressam.
    1993
    Toni Morrison – 18 Şubat 1931, Ohio doğumlu ABD’li kadın yazar. “En Mavi Göz”
    1994
    Kenzaburo Oe – 31 Ocak 1935, Japonya doğumlu yazar. “Kişisel Bir Sorun”
    1995
    Seamus Heaney – (13 Nisan 1939, Castledawson – 30 Ağustos 2013), İrlandalı yazar. Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Kuzey”
    1996
    Wislawa Szymborska (2 Temmuz 1923, Kórnik – 1 Şubat 2012) Polonyalı kadın yazar. Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Başlıksız Olabilir”.
    1997
    Dario Fo -(24 Mart 1926, Sangiano, İtalya – 13 Ekim 2016), İtalyan yazar. “Sıradan Bir Gün ve Diğer Oniki Komedi”
    1998
    José Saramago (16 Kasım 1922 – 18 Haziran 2010) – Portekizli yazar. “Görmek”, “Körlük
    1999
    Günter Grass – 16 Ekim 1927, Gdansk, Polonya doğumlu Alman yazar. Teneke Trampet
    2000
    Gao Xingjian – 4 Ocak 1940, Ganzhou, Çin doğumlu yazar, çevirmen, eleştirmen ve ressam. Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Ruh Dağı”
    2001
    Vidiadhar Surajprasad Naipaul – 17 Ağustos 1932, Trinidad doğumlu Britanyalı yazar. “Büyülü Tohumlar”
    2002
    Imre Kertész – 9 Kasım 1929, Budapeşte, Macaristan doğumlu. “Kadersizlik
    2003
    John Maxwell Coetzee – 9 Şubat 1940, Güney Afrika doğumlu yazar ve akademisyen. “Utanç
    2004
    Elfriede Jelinek – 20 Ekim 1946, Avusturya doğumlu, kadın feminist oyun yazarı ve romancı. “Piyanist
    2005
    Harold Pinter – 10 Ekim 1930, Londra doğumlu İngiliz oyun yazarı, senarist, şair, tiyatro yönetmeni ve aktör. “Ay Işığı”
    2006
    Orhan Pamuk – 7 Haziran 1952, İstanbul doğumlu. Nobel Edebiyat ödülünü alan ilk Türk yazar. Kitapları: “Kara Kitap” “Cevdet Bey ve Oğulları”, “Yeni Hayat”, “Beyaz Kale”
    2007
    Doris Lessing – 22 Ekim 1919, Kirmanşah, İran doğumlu Britanyalı kadın yazar (İngiltere/Britanya). “Son Aydınlık Yaz”
    2008
    Jean-Marie Gustave Le Clézio – 13 Nisan 1940, Nice, Fransa doğumlu. “Çöl”
    2009
    Herta Müller – 17 Ağustos 1953, Romanya doğumlu Alman kadın yazar.“Keşke Bugün Kendimle Karşılaşmasaydım’’
    2010
    Mario Vargas Llosa – 28 Mart 1936, Peru doğumlu. “Yeşil Ev”
    2011
    Tomas Gösta Tranströmer – 15 Nisan 1931, Stockholm, İsveç doğumlu şair, psikolog ve çevirmendir. “Hüzün Gondolu”
    2012
    MoYan (Guan Moye) – 17 Şubat 1955, Gaomi, Çin doğumlu. Gerçek adı Guan Moye’dir, ancak Çince “sakın konuşma!” anlamına gelen Mo Yan mahlasını kullanır. Sürekli sansürlenen ve eserleri korsan yollarla çoğaltılan Çinli yazarlar arasında en meşhurudur. Türkçeye çevrilen önemli kitapları: “Kızıl Darı Tarlaları”
    2013
    Alice Munro – 10 Temmuz 1931, Kanada doğumlu kadın yazar. “Sevgili Hayat”
    2014
    Patrick Modiano – 30 Temmuz 1945, Boulogne-Billancourt, Fransa doğumlu. Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “En Uzağından Unutuşun”
    2015
    Svetlana Aleksiyeviç – 31 Mayıs 1948, İvano-Frankivsk, Ukrayna doğumlu kadın yazar. Kızıl İnsanın Sonu”
    2016
    Bob Dylan – 24 Mayıs 1941, ABD doğumlu. Asıl adı: Robert Allen Zimmerman.
    2017
    Kazuo Ishiguro – 8 Kasım 1954, Japonya doğumlu İngiliz romancı. Türkçeye çevrilen önemli eserleri: “Beni Asla Bırakma”
  • BU KADINLARIN ÇIĞLIKLARINI DUYUN! (Sema Maraşlı)

    On sekiz yaş altında evlenmenin cezasını çeken genç kadınlar onlar. Severek isteyerek düğünle dernekle evlendikleri kocaları hapiste, gerçek tecavüzcülerle aynı koğuştu yatıyor. Onlar da dışarıda babasız büyütmek zorunda kaldıkları çocukları ile hayat mücadelesi veriyorlar. Kocaları hapiste gençliklerini çürütürken, onların ömrü de kocalarını kurtarmak için TBMM yollarında geçiyor.
    Resmi olarak bilinen sayıları dört bin civarında olan bu mazlum kadınların gayretleri ile 2016 da meclis 18 yaş altı evlenenlerin eşlerine af yasası çıkarmak için adım atmıştı fakat feministlerin (din düşmanı ve kendini dindar diye tanımlayan feministlerin) ortak isyanı ile TBMM geri adım attı. Ertesi gün kocasının hapisten çıkamayacağını anlayan bir kadın intihar etti. Diğerleri de kan ağlayarak sustular. Onbin civarında çocuğun baba özlemleri de yüreklerinde yara oldu.
    Niye? Feminist kadınların gönlü olsun diye. İktidar meraklısı muhteris kadınlar, güç gösterisi yapsınlar diye kurban edildi bu kadınlar ve aileleri. Biz onları görmesek de onlar varlar. Kendi aralarında grup kurmuşlar birbirlerine destek olmaya çalışıyorlar. Benden yardım istediler “Bize kimse sahip çıkmıyor.” dediler. Ben de “Hikayenizi yazın gönderin.” dedim yazıp gönderdiler. Onlar artık benim kız kardeşlerim ve eşleri hapisten çıkana kadar mücadelede yanlarında olacağım inşallah.
    İşte kendi dillerinden yaşadıkları…


    Ben Beyza Evli ve bir çocuk annesiyim. Ben 21 eşim de 25 yaşında. Eşim benimle evlendiği için beni yarı yolda bırakmadığı için 9 yıl ceza aldı. Sevmenin mağduriyetini yaşıyorum. Sevdim diye yasaların verdiği cezanın mağduriyeti.
    Her genç kız gibi dershanede beğendiğin bir çocuk olur ya hani öyle işte.. Ben 15 eşim de 18 yaşındaydı. Sevdik birbirimizi. Aklımda onunla evlenebilme hayalleri vardı.. Görüşmelerimizi ailem öğrendi, izin vermediler, tamam, diyip sustuk ama bırakamadık birbirimizi, devam ettik… Ailem onu bırakmam için psikolojik ve fiziksel şiddetle uyguladı. Okuyordum, görüşmeyelim diye okuldan aldılar, beni ve hedeflerimi kösteklediler.
    Ne yaptıysam olmadı sevmek ağırmış, ben vazgeçemedim kaçtım. Sevdiğim adama “Götür beni dayanamıyorum dedim” kaçtık, mutluyduk. Fazla sürmedi ailem şikayetçi oldu, eşimi beni zorla kaçırıp bana zorla sahip olmakla suçladılar. Yaşım 15 diye mahkeme ciddiye almadı beni, kendini savunup hür iradesiyle hareket edecek psikolojik olgunluğa erişmemişim, öyle dediler.
    Halbuki neler yaşamıştım bir ben bilirdim. Eşimi içeri aldılar 13 ay yattı daha sonra tutuksuz yargılanmak üzere çıktı, biz beraberdik, yine ailem beni ondan saklıyordu, bekledik sabrettik evliliğimize gün saydık…
    Reşit olduğum gün kaçtım, ertesi gün nikahımızı kıydık.. Eşim anlı şanlı düğünümüzü yaptı, annemin babamın ailemin eksikliğini hissettirmedi. Her an her durumda benim yanımda oldu. 1. Yıldönümümüzde hamile olduğum haberini aldık bir çocuğumuz olacaktı bu haberi almamızdan 1.5 ay sonra erken evlilik yasa tasarısı gündeme geldi çok sevindik mutlu olduk kurtuluyoruz, diye rahat bir uyku uyuduk ama sonra yasa geri çekildi…
    Bir erkeğin ağlamasına şahit olabilirdiniz. Erkekler ne kadar zor ağlar bilirsiniz, biz birbirimize sarılıp hüngür hüngür ağladık. “Ama bu olacak merak etme” dedim eşime ama olmadı. 6.5 aylık hamileydim bir sabah ansızın aldılar eşimi, sabahın köründe. İçinizdeki sıkıntıyla uyuyamazsınız zaten.
    Ne olduğunu anlamadan götürdüler, eşimi gelecek diye bekledim. O gece ertesi gece öbür gece ta ki görüş salonunda elinde telefon gözleri yaşlı beni beklediğini görene kadar.
    Bir kadın güçlü görünmek için ağlayamıyorsa, içinde ne yangınlar kopuyordur, siz düşünün. Yüzüme bu gülümseme yerleştirdim “bu da geçecek canımın içi” dedim.
    Doğum yapana kadar kabullenmedim, gelecek diye bekledim, ama gelmedi. Doğum sancılarım başladığında, hayır şimdi yapamam, diye ağladım.
    Bebeğimi kucağıma verdiklerinde eşimin beni dışarıda beklemediğini, kızımızı kucaklayamayacağını bilerek sarıldım kızıma.. Yavrunuz dünyaya gelmiş ama eşinizin haberi bile yok düşünsenize…
    Babasını görsün diye 10 günlük çocuğu cezaevine götürdüm… Daha evladını nasıl tutacağını bile bilmeyen bir baba… Yavrusunun kokusunu ilk defa içine çeken bir baba… Ben anlatamıyorum bile neler yaşadığımı siz düşünün.
    Eşim tek dayanağımdı, o gidince ailem gitti yanımdan, kimsesiz kaldım. Üzüntümü bile paylaşamadım kimseyle mutluluğumu da… Maddi yönden çekilen zorluklar cabası. İki şekilde de yıprandım. Hem anne hem baba oldum hem evimi geçindirmeye hem eşime bakmaya çalıştım. 9 sene 2 ay az değil ki. Sevdiğiniz için ceza alıyorsunuz düşünsenize…
    Bu kadar kötülüğün içinde mükafatlandırılmamız gerekirken mapushane köşelerinde çürüyorsunuz… Cezamız daha çok var 2020 sonunda kavuşacağız o zamana kadar çok şey değişmiş ve çok şey için geç kalınmış olacak. Kızımız 3.5 yaşında olacak.
    Benden geriye sadece bir enkaz kalmış olacak. Neresinden tutup düzeltebilirsiniz, gençliğimizi mutluluğumuzu hiç düşünmeden harcadıktan sonra bizden geriye ne kalır ki!
    Sizden ne farkım vardı benim? Kanunların belirlediği yaştan küçük evlenmek mi suçum? Belki de sizin kalbinizde olandan daha fazla sevgim vardı. Bu yasaya karşı gelirken bir an olsun bile içiniz sızlamadı mi?
    Benim dedem de erken yaşta evlendi o da tecavüzcü mü o zaman, diye empati yaptınız mı?
    Büyüklerden kalma her şeye geri kafalılık diyorsunuz, peki ya o hor gördüğünüz ilişkilerdeki aşkın bir gramını dahi yaşadınız mi?
    Öyle tepkiler verdiniz ki biz bunları haketmedik! Siz bu yasaya engel olarak gözyaşlarıma sebep oldunuz, beni karnımda çocukla bir başıma kalmaya zorladınız. Yazık çok yazık!


    Ben Mahinur Evliyim. Ben 22, eşim de 25 yaşında. Tek istediğim o güzel mutlu aşk dolu yuvaya sahip olabilmekti… 2009 yılında önce arkadaşım sonra sırdaşım sonra da sevdiğim olan adam eşim oldu.
    Dershane zamanlarında tanışmıştık. Gözlerimin içine gülümsediği zaman sevmiştim onu. Bir sene devam ettik, gerek arkadaş oldu, gerek anne baba… Ailemle tanıştırdım, ailem onay vermedi, olmaz dediler. Çok uğraştık ama ailemin baskısından yorulmuştuk artık.
    Ben 14 eşim 17 yaşındaydı. Kaçalım dedim, o konuştu benimle, emin misin, dedi. Nasıl emin olmayabilirdim ki hayallerimdeki kalbimdeki adamdı…
    Kaçtık işte sonra… Ailem şikayetçi oldu. Yaşım 14 ya dinlemediler bile beni… Eşimi aldılar 2 ay cezaevine koydular sonra serbest bıraktılar. Çıktığı gün ailesiyle çiçeğini aldı geldi, Allah’ın emriyle  istedi beni babamdan…
    Yine istemediler biz de tekrar kaçtık. Gelinliğimi de giydim düğünümüzü de yaptık, eşimle mutlu bir hayata adım attım.
    7 sene geçti evimiz düzenimiz her şeyimiz oturmuştu, bir de dükkan açacaktık… Ama olmadı eşimi benimle evlendi diye tecavüzcü diyip içeri aldılar.
    Sonrası mı ne oldu?
    Bir başıma ortada kaldım sahip çıkanım olmadan, bir başıma mücadele ettim. 10 defa TBMM’ye gittim. Her seferinde kalbime bir parmak umut iliştirip gönderdiler geri… Perişan halde, dükkan açacağımız parayı eşimi kurtarmak için gittiğim Ankara yollarında harcadım…
    15 aydır sadece ayda bir defa 40 dakikalık görüşlerde eşime sarılıp huzur bulabiliyorum… Çocuk da istemedik bu cezanın geleceğini bildiğimiz için çocuğumuza bu acıyı çektirmek istemedik.. Dayanacak kimsem kalmadı.
    Hem maddi hem manevi olarak dayanacak bir şeyim kalmadı.
    Her görüşe gittiğimde canımdan can kopuyor…Bir parçamı orada bırakıp geliyorum. Benden geriye hiç bir şey kalmayana dek sürecek mi bu hasret?
    Kendimden geçiyorum kaç kez bayıldım, kaç kez ağlamaktan kendimden geçtim bilmiyorum. Bu son olacak mı sanmıyorum. Çok şey istemiyorum aslında bana, baba şefkati veren, aile sıcaklığını hissettiren eşimi istiyorum… Herkes böyle kolay kavuşurken bizim bu kadar zor olmamalı.
    O yasa gündeme geldiğinde binbir umut vardı içimde, renk renk hayallerim vardı. Kadınlar tepki verip yasanın geri çekilmesine sebep olduğunuzda ben eşimi, ailemi, hayatımı, kendimi kaybettim. Yaşamaktan korktuğum şeylerin içinde buldum kendimi. Düşündün mu hiç, ya senin oğlun olsaydı evlenen ve evlendiği için hapiste yatan, ya da kızın olsaydı kaçan ve sevdiğine kaçtı diye kocasız bir başına yaşamak zorunda olan?
    Bu kadar vicdansız mıydınız? Kadın kadın diyordunuz hem cinsinize desteğiniz bu kadar miydi? Bu muydu sırf sizden erken evlendik diye mi tecavüzcü damgasını hakettik biz! Dilerim Allah’tan benim yaşadıklarımı yaşamadan ölmezsiniz…


    Ben Özge Evliyim 2 çocuk annesiyim. Ben 27 eşim de 36 yaşında. İki seven kalbin birbirini bulması ne kadar karşılaşılabilir bir şey ki bu hayatta. Seven sevdiğine kavuşsun mutlu mesut yaşasınlar isteriz… Ama biz sevdik mi de hayır olmaz der önümüze koyarlar anayasayı. Sevmenin kriterlerine uymuyorsunuz derler…
    Küçük bir kalpte sevebilir, evlat anneyi babayı nasıl seviyorsa, evleneceği adamı da öyle sevebilir… Ben sevdim…2005 senesiydi. 14 yaşındaydım.
    Olur ya komşu çocukları bizimkisi de öyleydi. Sevdik çok sevdik. Her şey toz pembe görülüyordu o zamanlar.
    Sevmenin, evlenmenin bu kadar büyük bir suç olduğunu bilmiyorduk. Kaçtık sonra ailelerin rızasıyla telli duvaklı evlendik. Siyah beyaza nasıl yakışıyorsa bizde öyle yakışıyorduk.
    12 senedir mutlu giden bir evliliğimiz vardı. Bu süre zarfında 2 tane aşkımızın meyvesi 2 tane kızımız oldu. Biri 11 diğeri 4 yaşında.
    Yaşları küçük belki ama yaşadıkları acı yaşlarından büyük… Babaları varken babasız büyümek zorunda kalan çocuklarımın tek suçları anne ve babalarının severek evlenmesi oldu…
    Yaşıtları babalarının ellerinden tutup parka giderken, babaları babacığım diye ellerini bırakmazken, benim çocuklarım görüş odalarında telefonlara sarılıp baba diye ağlamak zorunda mı?
    Yasa çıkacak diye içimizde kuşlar uçuştu, çiçekler açtı. Üzerimizdeki kara bulutlar gidecek derken hevesimizi kursağımızda bırakanların mahşerde evlatlarımın iki eli yakalarında olacak!


    Ben Tutku  Evliyim ve bir çocuk annesiyim. Ben 22 eşim de 26 yaşında. Senelerden 2009. Tabi o zamanlar deli dolu çağlarımız. Ben 14 o 18 yaşında.
    Bir gün okul çıkışı yolda giderken eşimi gördüm. Her genç kızın başına gelen olay gibi onu görünce içim kıpır kıpır oldu. Temiz bir çocuktu eli yüzü düzgün…Ve bana öyle içten gülümsedi ki o an dünya durdu. O günden sonra sık sık karşılaşmaya başladık.
    2010 senesinde eşimle her zamanki bir gün gibi buluştuk. Tabi zaman akıp geçmiş saat baya geç olmuştu fark edememiştik annem aramaya başladı bağırıyor çağırıyordu, eve gidemezdim gidersem baya bir sorun yaşayacaktım. Korkudan telefonumu kapattım ve eşime artık eve gitmek istemediğimi, korktuğumu, onunla kalmak istediğimi söyledim.
    Eşim buna karşı çıktı ama ben zorladım. Bir daha görüştürmezler diye korktum, ayırırlar diye korktum ve o gün esimle kaçmaya karar verdik. Aslında bu durumda en büyük suçlu bendim. Ben zorlamıştım eşimi.
    Eşimin annesi babası ayrıydı, annesi onu bırakıp gitmişti eşim tek başına yaşayan biriydi ailemin şikayet etme sebeplerinden en büyüğü de eşimin ailesinin olmamasıydı. Sonra eşimin bir kaç yakını ailemle konuştu, bana sahip çıkacaklarını düğün dernek yapacaklarını söylediler. Ailem kabul etti ve şikayeti geri aldılar.
    Ama çok geçti… Kamu karşı çıktı. Ve biz senelerce mutlu giden evliliğimizde bu cezanın bir gün geleceğini bilerek yaşadık hayallerimizin peşinden gidemedik çünkü biliyorduk ki bu ceza bir gün gelecek ve biz bir sure ayrı kalacağız.
    Eşimin annesi eşim 14 yaşındayken onu bırakıp gitmişti, evlendikten 3 sene sonra çıkıp geldi ve ben senelerce bu ceza yüzünden kayınvalideyle oturmak zorunda kalmıştım. Eşim annesini affetmişti ama ben affedemiyordum çünkü eşimin annesizken neler yaşadığını ben biliyordum.
    Gel zaman git zaman dava 6 yıl sonra bir kızımız olduktan sonra geldi. Kızım 1 yaşındaydı babası gittiğinde… Ne zormuş babasız çocuk büyütmek kadın başına. Ve en önemlisi de kızım babasını işte biliyor ve ben her gün onun babam ne zaman gelecek sorusuyla yanıp bitiyorum.
    Ve şimdi bana gelelim… Eşim gittiği gün öyle çaresiz öyle yalnız kaldım ki ne arkamda sahip çıkacak ailem ne de esimin ailesi var. Şuan eşimin dedesinden kalan beraber yaşadığımız evde kızımla tek başıma yaşıyorum kayınvalide oğlumun başını yaktın diye çekti gitti. Ve ben bir başıma çocuğumla geçim derdine düştüm devletin verdiği 3 kuruş parayla aylarca geçinmeye çalışıyorum. Esimi sorarsanız oda içerde çalışıp kendini geçindiriyor. Param parça olduk… Açıkçası sevmenin sevilmenin kurbanı olduk….
    Benim kızım her gün babasının gelmesi için dua eder. Bu yasa gündeme geldiginde kızıma duaların kabul oldu, baban çıkacak yanımıza gelecek demiştim. Sonra karşı çıkıldığını yasanın geri çekildiğini öğrenince kahroldum ve ilk aklıma gelen bunu 4 yasındaki kızma nasıl anlatacağım oldu.. Günlerce sakladım günlerce söyleyemedim daha sonra açıklamak zorunda kaldım ve kızım babasının resminin olduğu çerçeveyi ağlayarak çöpe attı “babam beni kandırıyor” dedi.
    Simdi size soruyorum benim 4 yaşındaki evladımın ve bir sürü yavrunun gözlerinin yaşının hesabını kim verecek? Çocuklarımızın babasız geçirdiği en güzel zamanlarını bize kim verecek? En güzel yıllarımızı çalanlara sesleniyorum. Bizden ne istediniz?


    Ben Damla Evliyim. Ben 18 eşim 28 yaşında. Eşimle yaz tatilinde çalışmak için girdiğim bir iş yerinde tanıştık. Birbirimizi sevdik. Sene 2013…
    İş yeri  18 yaş altında eleman çalıştırmıyordu ve 3 aylık bir süre çalışacağım için sigorta yapmıyordu.
    Bu yüzden eşim ve iş yeri dahil herkes beni 18 yaşında biliyordu. Çok sevdik birbirimizi. O benim her şeyim oldu nasıl vazgeçerdim ki nasıl vazgeçerdim hayatım olan adamdan…
    Bana aşkla sevgiyle masumiyetle bakan o gözlerine nasıl hayır derdim?  Olmadı yapamadım vazgeçemedim 15 yaşında ölene dek seninleyim dedim.
    Ailem öğrendi, telefonumu aldılar, yapmayın ne olur dedim, bir birbirimizi çok sevdik o kötü biri değil dedim, ama kimse beni dinlemedi, kimseye anlatamadım kendimi. Ailem eşimi şikayet etti.
    Sonra eşimin ailesi geldi tanıştılar vs tabi ailem yine ikna olmamıştı bu süre içinde. Eşim sırf beni aileme karşı mahcup duruma düşürmemek için bak seni sevseydi kaçmazdı dedirtmemek için yakalama kararı bile çıkmadan gidip teslim oldu benim eşim.
    Sonra teslim olduğu gün tutuklandı, ailem o gün şikayetini geri aldı ama nafile. Artık çoktan olan olmuştu, eşim içerdeydi bense her gün darmadağın her günüm zehirdi.
    Mahkeme günü geldi çattı eşime 16 sene ceza verdiler o da bende neye uğradığımıza şaşırdık. Dünyamız karardı oysa ne hayallerimiz vardı bizim şimdi yıkılan. Eşim içeri gireli 3 sene bitti 4 e girdik 2016da cezaevinde resmi nikahımızı kıydık.
    Oysa ne kadar isterdim eşimin beni beyazlar içinde görmesini. Her genç kızın hayalindeki gibi fazla olanı istemedim hiç, sadece o olsun istedim yanımda. Mutlu olalım istedim, masum saf bir sevginin bedelinin bu kadar ağır olması dayanılmaz halde.
    Ben her gün eriyorum, içim kan ağlıyor, dayanamıyorum bu acıya. Eşim benim en büyük destekçim, bu durumda bile hala o destek moral verir. Bizim tek suçumuz zamansız sevmek, bunun bedeli bu kadar ağır olmamalıydı…
    Yasa geri çekildiği zaman dünya başımıza yıkıldı. Bütün hayallerimiz suya düştü.
    Tek umudumuz o yasaydı. Bizim bunca acı çekmemize sebep olan, karşı çıkan kadınlara soruyorum “Sizde kadınsınız sizde bi annesiniz nasıl vicdanınız el verdi.  neden bizim haklarımızı da savunmuyorsunuz, madem kadın hakları diyorsunuz da?”
    Yasaya karşı çıkarak ne kadar büyük vebal aldığınızı bilin. Yasaya karşı çıkarak 9000 çocuk babasız büyüsün, anneleri tek başına hayat mücadelesi versin, eşleri içerde çürüsün dediniz siz ! Mutlu musunuz?


    Ben Şükriye Evli ve 4 çocuk annesiyim. Ben 25 eşim 31 yaşında. 2007 yılında tanıştım eşimle.
    Eşimi tanıdıkça onu çok sevmeye başladım ve beni mutlu ettiğini ve de onun beni çok sevdiğini hissettim. 1 sene görüştük, ben 15 eşim 20 yaşındaydı. Ailem vermedi ben de eşime kendi isteğimle kaçtım, ailem karakola gidip şikayetçi oldular fakat benim eşime olan sevgimi anlayınca sonra geri çektiler şikayeti.
    Eksiksiz bir şekilde eşimin ailesi üzerine düşen her şeyi yaptılar; kına gecesi, düğünümü ve artık o bembeyaz gelinliği giymiştim ve artık sevdiğim adamın yanından hiç ayrılmayacaktım çok mutluydum.
    Yaşım tutunca hemen 17 yaşımda resmi nikahımızı kıydık. Bir yuva kurduk, 4 tane evladımız oldu.Kendi çabamızda geçinip gidiyorduk ama huzurumuz vardı, en önemlisi mutluyduk….
    Tabi o haksız ceza gelene kadar eşim “Tecavüzcülerle” bir tutuluyor, istismar sucundan ceza evine girdi peki neden??
    Bana sahip çıkıp yari yolda bırakmadığı için mi! Bu suç mu biz birbirimizi çok sevdik. Sevmek sevilmek suç mudur?
    Eşim 3 sene 3 aydır cezaevinde ve daha 5 sene cezası var.Bizim yuvamızı başımıza yıktılar, 4 evladımı babasız bıraktılar. Çocuklarım baba hasreti çekerken eşim gerçek tecavüzcülerle aynı havayı soluyor.
    Benim eşim aile babası 4 çocuğumun babası ve nikahlı eşim bunları hak etmedi. Ayda sadece 1 defa cezaevine gidebiliyorum. Canım o kadar çok acıyor ki eşimi o kadar çok özlüyorum ki…
    Benim çocuklarım babasızlığı hak etmedi, benim evlatlarımın suçu ne?
    Yetim gibi büyüyorlar. Ben simdi bu çocuklarıma nasıl bakayım?
    Annelik olan görevimi mi yapayım yoksa babalık görevi olan çalışıp eve ekmek mi getireyim? Kimse bilmez bizim çaresizliğimizi, yaşamayan anlayamaz…
    Eşime çok aşığım ve ondan asla vazgeçmeyeceğim, o benim bu dünyadaki tek yegâne sevdamdır. Tek isteğim birilerinin artık bizim sesimizi duyması. Suçsuz  eşimin tecavüzcülerden ayrılmasını, evine ait olduğu yere, çocuklarının yanına yuvasına gelmesini istiyorum…


    Ben Nagehan  Evli ve 2 çocuk annesiyim. Ben 25 eşim 28 yaşında. Hayat hikayesi derler ya hani bizimki öyle bir şey işte. Bir bayram sabahı güneş gibi doğdu karanlık günlerime. Gözlerinde öyle bir gülümseme vardı ki bir gülüşü ile bütün dertleri acıları unutturan tek adamdı. Biz 8 ay görüştük rüya gibi, dünya sadece bizim etrafımızda dönercesine.
    Onunla olduğum zamanlar nefes aldığım yaşamaktan tat aldığım anlarımdı. Her gün  saatlerce birlikte el ele gezerdik sessizce. Bir gün geldi artık sevgimiz her şeyin önüne geçti ellerini uzattı bana bir ömür, “ Ellerimden tutar misin bayram şekerim” dedi tarih  01.07.2008 gösteriyordu, saat tam gece 12 de biz birbirimizin ellerini  bir daha ölüm ayırana dek bırakmayacağımıza söz verdik.
    Ben 15 eşim 18 yaşındaydı. Belki sizlere göre çocuktuk ama biz hiç çocuk olmadık biz hayatı omuzlarımıza 8 yaşında yükledik. Bizim yüreğimiz dedelerimiz ninelerimiz gibi destansı sevgi ile sarılmıştı.
    Telli duvaklı gelin olmuştum sevdiğim adama, bulutların üstünde gezen kuş misali uçuyordum. sonra öğrendik hamileyim bir oğlum olacak. küçük elleri ile aylar sonra ellerimizi sımsıkı tutan bir can sevgimizin meyvesi dünya geldi.
    Mutlu giden bir yuva vardı 7 ay sonra eşim asker oldu oğlum kucağımda 7 aylıktı ve o sıra ayrılığın verdiği üzüntüyle hastanelik olduk oğlumun kimliği olmadı için biz mahkeme kararı ile kimlik çıkardık nerden bilecektik ki yıllarca oğlum babasız kalacağız, şimdi oğlum 9 yaşında birde 5 yaşında baba aşığı bir kızım var.
    Eşim 2 yıldır ceza evinde rüya gibi giden yuvamız bir anda demir Parmaklıklar la tel örgülerle çevrildi. Bizim sevgimizin bedeli 10 yılmış .
    Ölümüne sevmenin sahip çıkmanın bedeli bu işte tecavüzcü damgası altında 10 yıl 10 ay .
    Ömrümüzün yarısı peki bu ceza sadece eşime mi Hayır bana en çok ta çocuklarımıza bizim sevdamızın bedelini onlar çekiyor.
    Bayram geliyor bu bayramda öncekiler gibi çocuklarımla 45 dakika eşimle hasret gidereceğiz.  Ne kadar acı ki 1 haftalık özlemini 45 dakika ya sığdır diyorlar sığar mı?
    Hadi bizi geçtim baba ne demekti. Meyvesi olamayan çınar ağacı. Bir çocuk babasız büyür mü? büyüyor işte. Bizim çocuklarımız anasız da babasız da büyüyor sırf yuva kurdu diye baba sevgisi özlemi hasreti ile küçücük kalpleri acı çekiyor.
    Bizi koruyormuş ya hani bu cezalar hani nerde benim canımın yarısı ceza evinde. Ben temizlik yaparak çocuklarıma, eşime bakıyorum, kimsesiz ne acılar çekerek, yine de  gam yemiyorum çalışmaktan. Canımı yakan ise sevgimizin adını tecavüzcü koymaları; bu sevgi var ya, su misali temiz ve berrak, kimsenin gücü yetmez kirletmeye..
    Eşim cezaevindeydi bu yasa gündeme geldiğinde mutlu mutlu konuşmuştuk “Az kaldı yanımda olacaksın” demiştim, ona hazırlıklar yaptım, sevdiği yemekleri yaptım.
    Çocuklarım evde babam gelecek diye sevinçten havaya uçuyordu.. Oğlum dedi ki
    “Anne babamla parka gidelim, arkadaşlarım babamın yanımda olduğunu görsün” dedi. Bu nasıl bişey düşünün. İşte siz beni geçin, çocuklarımın hayallerini başına yıktınız, bi çocuğun dünyasını kararttınız. Başına gelmeyen bilmezmiş. Herkes kadın olmuş, erkek olmuş, ama insan olamamış. Düşene destek çıkan değil, çelme atan bı toplum olmuşuz, benim ailemin, çocuklarımın vebali boynunuzda, onu bilip ona göre yaşayın.


    Ben Hasibe Evli ve bir çocuk annesiyim. Ben 25 eşim 29 yaşında. Ben ortaokuldaydım o lisede. Aynı mahallede her gün gördüğüm ama artık onu görünce yerine sığmayan kalbimdeki farklılığı hissettim. O liseye gidiyordu nerdeyse her gün beraber gidip geliyorduk okula.
    Görüşmeye başladık. Ailem fark etti. Biz söz yüzüğü takalım dedik ama ailem istemedi yaşın küçük dediler. Bir süre gizli saklı görüştük olmadı.Ailem duydu ama ben ondan ayrı kalamadım.Ben orta okulu o liseyi bitirdi.
    Ben 14 Eşim 18 yaşındaydık. Benimde onunda  ailesi istemedi bizde kaçtık. Çok değil 5 saat sonra geri geldik Kasım ayında nişan yüzüklerimiz takıldı.28 Aralık 2008 günü tüm ailemiz yanımızda düğünümüzü yaptık.
    Kısa bir süre sonra aile hekimine gitmiştik elimdeki kına parmağımdaki yüzük yüzünden doktor evlendiğimizi anladı ve şikayet etti bizi.
    Mayıs ayında ilk mahkemeye çıktık, eşim bir gece nezarette kaldı. Bende karnımda bebeğim karakol önünde… Sabah mahkeme ertelendi.19 Haziran 2009 da canımızı oğlumuzu kucağımıza aldık. Oğlum 23 günlüktü 2.mahkeme günü geldi.
    Kucağımızda oğlumuzu elimize kimliğini alıp gittik.Ama sonuç kaçınılmaz 8 yıl 4 ay dünya başımıza yıkıldı.Karar temyize gitti eşim serbest…
    Kocam askere gidip geldi.30 aralık 2010 resmi nikahımızı kiydik.Ecza deposunda ise başladı.Evimizi yuvamızı kurduk.Ben bir hastalığa yakalandım ayağımda kapanmayan bir yara 3 ayda bir ameliyat olup sonrasında 1 ay ayağa kalkamıyordum.
    Eşim hem elim hem ayağım her şeyimdi.2015- 25 Haziran polisler kapımız kıracak gibi çalıyorlar…
    Oğlumuz büyüdü 1.sınıfı bitirmişti.Biz ağlarken oğlumun gözleri önünde babasını kelepçeleyip götürdüler.Niye? Tecavüzcü diye annesiyle erken evlendi diye…
    Aradan 33 ay geçti.Hala ayağımda yara yalnız gittiğim hastaneler, ameliyatlar. Hem oğlumu okutup hem sağlık  savaşı verip dişimden tırnağımdan biriktirip TBMM yollarına döktük.
    Sonuç:  Büyüttüğüm oğlum her baba oğul gördüğünde her veli toplantısında ağlayan oğlum… Babasına ayda bir 35 dakika sarılarak baba kokusuna ,eşim evlat kokusuna ,ben hayat arkadaşıma doymaya çalıştık…Bu cezayı ben mi?Oğlum mu? Eşim mi? En çok Hangimiz çektik… Neyin cezasıydı bu sevmenin mi? Yuva kurmanın mı? Mutlu olmanın mı?…
    O yasanın çıkacağı günün sabahı oğlumla kahvaltı yaparken heyecanla haber izliyorduk 8 yaşındaydı oğlum anlıyordu her şeyi YASA KOMİSYONA GERİ ÇEKİLDİ cümleyi duyduğu anda lokması ağzında gözünde damlamaya hazır yaşlar…
    Bu acıya kıl payı kadar bile sebep olanlar “Can yakanların canının yanacağı günü beklesin”
    Hakkımı, oğlumun hakkını, öbür dünyaya bırakmasın, bu dünyada gözüm görsün, onların da aynı yerden canı yansın, evladının üzüntüsünü izleyip ellerinden bir şey gelmesin. Bu en büyük ceza görecekler. Hakkım helal değil OĞLUMUN HAKKI HELAL DEĞİL iki elimiz de bu dünyada öbür dünyada onların yakasında…


    Ben Özlem Evli ve 3 çocuk annesiyim. Ben 27 eşim 36 yaşında. Ben babamı  1,5 yaşında iken kaybettim. Annem bize hem anne hem baba oldu. Eşimle tanışınca onu çok sevdim ve annemle tanıştırdım o da çok sevdi, sevdiğim kişiyi. Sonrasında kahvaltılarımızı birlikte yapar olduk, yemeklerimizi birlikte yer olduk, ailemizin bir ferdi olmuştu, artık sonrasında artık adını koyalım, ailen gelsin söz  takalım dediler.
    Babam olmadığı  için  dayılarıma annem söyledi, büyük olarak dayımlar da olumlu baktı araştıralım bir soralım soruşturalım dediler. Kimseden  değil, direk eşimin ailesine  gidip  sormuşlardı kardeşini, ama o kişi ağabey olmayı bırak insan olmayı  bile hak etmeyen  bir kişilikmiş, kendi öz kardeşi için bir sürü  olumsuz  olumsuz bir şeyler atıp tutmuştu .
    Sonrasında dayım durumu bize anlatıp olmayacağını söyledi ve beni okuldan alıp kendi evine götürdü  kendi evinde bana hapis hayatı yaşattı… Kapıyı hep kilitliyordu, dışarı  çıkmama izin dahi vermiyordu. Odada kilitli kaldım, sadece lavabo ihtiyacı olduğunda çıkabiliyordum odadan…
    Sonra bir gün yan komşunun telefon dan gizlice annemi aradım, bunu duyan dayım beni çok kötü dövdü ve ben o dayağı yediğim dakika saniye dedim ki ben  size adım attıkça siz beni anlamıyorsunuz, ben kaçacağım  hepinizden kurtulacağım …
    Sabah annem geldi, yüzümün gözümün dağıldığını görünce beni hemen kendi evimize getirdi, ama bitmişlerdi benim için çünkü beni anlamamışlardı.
    Eşime mektup yazdım çalıştığı lokantaya götürdüm esim beni gördüğünde çok mutlu olmuştu, çok sevinmişti o bana o akşam öyle bir sarılmıştı ki o akşam anlamıştım beni asla bırakmayacağını…
    Sonrasında eşim ile konuşarak anlaşarak kaçtık ve benim en mutlu günlerim eşimin  yanında başladı. 14 yaşındaydım o zaman eşim 23. Ben çok şey öğrendim ondan. 16 yaşında  Yaprak büyük  kızım oldu, 20 yaşında  Yağmur ikinci kızım oldu 22 yaşında iken de Övgüm oldu, şu anda  üç tane güzeller güzeli meleklerim var benim;  11, 7 ve 5 yaşlarında…
    Ben eşimle 13 yıldır birlikteyim onu  çok seviyorum, o bizim yanımızdayken her şey çok farklıydı, şimdi ise yarımız … Hiç bir şekilde  tamam olamıyoruz…Küçük kızım her akşam “anne babam bu akşamda mi bizim ile uyumayacak?” diye soruyor … Cevap veremiyorum kapı çaldığında “babişko diye koşuyorlar” ama baba yok karşılarında …Hep bir hayal kırıklığı.
    Bir şey isterken çekimserler “anne alabilir misin, verebilir misin?”diyorlar. Babaları yanımızdayken bir dediklerini iki etmezdi.
    Şimdi ise borç harç yaparak geçimimi sağlamak zorunda kalıyorum, eşim yanımda iken poşet taşımama kıyamazdı, şimdi gidip ev temizliği hali merdiven siliyorum ki kızlarıma babaları gelene kadar iyi bakabilir miyim, ihtiyaçlarını alabilir miyim diye…
    Bize bunları yaşatanlara kanunun geri çekilmesine sebep olanlar
    Yasa çıkacak diye içimizde kuşlar uçuştu, çiçekler açtı. Üzerimizdeki kara bulutlar gidecek derken hevesimizi kursağımızda bırakanların mahşerde evlatlarımın iki eli yakalarında olacak!


    Ben Şirin Evli ve 3 çocuk annesiyim. Ben 24 eşim 30 yaşında. 2008 yılında eşimle kaçarak evlendik.. Çünkü ailem vermedi. Ben babasız, dedemin gölgesinde annem ve babaannemin duasında büyüdüm.. Ama beni sevdiğime vermediler, belki verselerdi nişanlı durup bu hale düşmezdim.
    Tek bildiğim eşimi canımdan çok sevdiğim, çünkü sahiplenme duygusunu, sevme kıskanma duygusunu ben onda tattım.. Eşim ilkim ve sonum oldu kaçtım.
    18 yaşına kadar imam nikahı ile durduk bu süreçte düğünüm oldu, oğlum Berk Can dünyaya geldi anne oldum.. 18 yaşından bir gün alınca nikahımızı kıydık kimseye zararımız yoktu kendi halimizde geçinip gidiyorduk. Bu süre içinde ikinci çocuğumuz Ecrin Naz da oldu..
    İşimizde gücümüz de mutlu yuvamızda yaşıyorduk, üstünden de tam 6 sene geçmişti…, ama bir gece kapı çaldı.. keşke o kapı hiç çalmasaydı.. bir kapı çalmasının ölüm gibi geleceğini bilemezdim.. polisler içeri girip esimi aldılar ama benim canim dan can gitti..
    Çırpınıyorum kimse takmadı bile beni.. Hamileydim 3aylik.. 3. Evladıma..  Elçin Su’ ya..  Esimin çaresiz bakışı.. Benim göz yaşlarım…
    O günden sonra çocuklarımın her gün babam gelir diye kapıda bekleyişi.. Karnımdaki yavrumu bir başıma dünyaya getirme düşüncesi.. dayanamıyordum…
    Kendim babasız büyüdüm babasızlığın ne olduğunu biliyorum. Evde amcaları çocuklarına gelirken benimkiler odaya girip ağlıyor.
    “Babam ne zaman gelecek anne” derken her gün bitkin halimle masal uydurmaktan bıktım.. tükendim.. kan kusup kızılcık şerbeti diye bir kelime var tam da bunu yaşadım..
    Üçüncü çocuğumun doğumu oldu ama evde babasının fotoğrafını seviyor.. Ayda bir defa 40 dakika açık görüşte babasının yüzüne bakmıyor bile.. Çünkü benim evladım baba sevgisi ne bilmiyor.. sadece fotoğrafta biliyor babasını..
    Oğlum 5 yaşındaydı babasını aldıklarında.. Şimdi ilk okul 3. Sınıfa gidiyor ama sürekli okulda arkadaşlarına karşı babasını müdafaa etmekle kendini sorumlu tutuyor.  İnsanlar babasına suçlu gözüyle bakmasın diye “Babam hırsız değil, kötü suçu yok, annem bana hamile kaldığı için ceza evinde, yani benim yüzümden” diyor. Her ay rehberlik eğitimi alıyor.
    Bu cezayı ben çekiyorum, eşim çekiyor. Hadi biz suç isledik suçumuz çok ağır çünkü sevdik, yuva kurduk, aile olduk, bunun bedelini de evlatlarımıza da ödetiyorlar..
    Bir de çıkıyorlar, aile bütünlüğünden adaletten bahsediyorlar, simdi soruyorum benim bu çocuklarımın boynunu bükük bırakıp, babasız büyümelerinin hesabını kimler verecek…
    Bizim tek istediğimiz yuvamız bozulmasın aile bütünlüğümüzün korunsun. çocuklarımız babalarına kavuşsun.. Benim çektiklerimi çocuklarım çekmesin duyun artık bizi..
    Biz küçük gelin değiliz, birbirlerini çok seven eşler ve anne babalarız. Bize kıydınız evlatlarımıza acıyın… Sevmenin bedeli bu kadar ağır olmamalı.
    Tam bu dert bitecek derken 2016 bize yasa çıkacakken hem cinsimiz olan kadınlar bize karsı çıkarken, bizi diri diri mezara koyduklarını bilmiyorlar mıydi?
    Kadın haklarını savundular ama bizim gibi mağdur 3800 aileyi de mezara koydular.. Yasayı saptırdılar ve yasa geri çekildi.. Bunun uğruna bir tane bizim gibi mağdur arkadaşımız intihar etti. Canından oldu. evlatları babasızdı üstüne birde annesiz kaldı..
    Bizim hakkimizi niye savunmadılar? Bizi niye pislik sapık tecavüzcülerden ayırmadılar. bizim ve çocuklarımızın suçu ne? Bize bunu yasattılar.
    Dilerim Rabbimden benim ve benim gibi olan arkadaşlarımın çektiğimiz çilenin daha beterini çeksin Allah’tan bulsunlar. Bizim canlarımızın yandığı kadar canları acır ve yanar, belki eyvah derler ama kimsenin yanına kar kalmasın..
    Ah ediyorum vebâl ediyorum.. Ne diyim düşmanıma bile yaşatmasın yaşadığımı derken simdi Allah bize bunu yapanlara iki mislini yaşatsın ki anlasın bu uğraşların boşa olmadığını anlasınlar. Bizi tükettiler çünkü…


    Ben Neriman Evli ve bir çocuk annesiyim. Ben 21 eşim 25 yaşında. Sevmenin ağırlığını daha o yaşta hissettim omuzlarımda… Sevmekle beraber hayatın yükünü de sırtlanmış oldum. Nerden bilebilirdim ki kurduğum toz pembe hayaller, yerini siyah bulutlarla kaplı hüzün gözyaşlarına bırakacak.
    14 yaşındaydım ilk aşkım, kalp ağrımı sevdiğimde. O da 18. Öyle güzel sevdi ki… Hep iyi ki dedirtti. Ailem öğrenci diye onay vermediler. Biz yine de görüşmeye devam ettik. Olmadı engeller, baskılar… Benimle var mısın dedi ? Nasıl olmazdım ki … Tuttum elinden o günden beri de hiç bırakmadım.
    Her şey güzel olacak derken polisler geldi aldı. Ailemin hiç bir şeyden haberi yok okuldan kaçtığımı sanıyorlar. Şikayetçi oldular, dava aşaması boyunca 15 ay yattı.  Ailem 2. mahkemede şikayeti geri aldı. Her hakim karşısına çıktığımda seviyorum dedim. Ben de istedim dedim, o beni zorlamadı dedim, dinlemediler. Üstüne bir de tecavüzcü dediler 8 sene 4 ay ceza verdiler.
    Sevmenin mağduru olup ceza aldık. Her şey yoluna giriyor dedik… ÂLLAH’IN emri ile gelip istediler. Telimle duvağımla babamın evinden gelin çıktım.
    Minik  bir yuvam, kurulu bir düzenim oldu. 9 aylık evliydik içimde büyüyen minik eller, minik ayaklar, minicik bir kalbin olduğunu öğrendik .. Artık 3 kişi olma hayalini kuruyorduk.  7. ayıma girdiğimde gidip alışverişini yaptık bir oğlumuz olacaktı. İsmi Eymen olsun dedik.
    1 hafta sonrası yasa tasarısı gündeme gelip çekildi. “Gideceğim ben ama üzülme ben yoksam Eymen var” dedi. Keşke gitmeseydi.
    Hastane’ye gittiğimde elimden tutacak bana güç verecek bir el yoktu. Oğlumu yalnız aldım kucağıma. 7 günlük bebekti babasının kucağına verdiğimde. Hapishanede kokladı ilk yavrusunu. Gözyaşlarını kokusuna bıraktı.  Tutup alamadım elinden.Şimdi oğlum 1 buçuk yaşında. Her geçen gün büyüdü, o büyüdükçe ben öldüm… Yaşarken ölmek nedir bilir misiniz? Ben biliyorum defalarca öldüm.
    Oturabildi, emekledi, yürüdü… Sonra da baba dedi. Baba. Peki nerde bu baba ? Neymiş günahı evladından ayrı? Sadece 40 dakikalık görüşte görüyor.
    Çok sevmiş annesini, sahip çıkmış, korumuş kollamış…
    Peki annesi ne yapıyor? Babasını aratmamak için dişini tırnağına takmış. Gözyaşlarını silmiş gülmüş.
    İçimdeki çığlık büyüyor… Duyun, görün artık.
    Siz görmedikçe, duymadıkça,  ben çığlıklarımda boğuluyorum .. Gün be gün tükeniyorum .. Tek başıma yetemiyorum. Az değil yaşadıklarım, kısacık ömre ne acılar ne ayrılıklar sığdırdık… Ama yeter artık bitsin bu hasret, bu acı. Duyun artık çığlıklarımı!
    Bize bunları yaşatanlarda, yasasının geri çekilmesine sebep olanlarda hiç mi Allah korkusu yok acaba?
    Biliyor musunuz ki ben neler çekiyorum!
    Ben bir anneyim, babasız bir çocuk büyütüyorum ve buna sebep olan sizler gününüzü gün ediyorsunuz dimi ! Sizin için tüm sorunlar bitti. Nasıl olsa yasa geri çekildi ! Bu çocukların babasız büyümesinde etkisi olan herkese Rabbim daha beterini yaşatsın ! ELBET BİRGÜN HERKES YAŞATTIĞINI YAŞAR !


    Evlilik yasasından mağdur bütün kadınları ortak sözü:
    Biz kadınlar tecavüze uğramadık, zorla evlendirilmedik!
    Kendi hür irademizle, kalbimizle tertemiz sevip evlendik!
    Kızlar tecavüze uğramasın! Hiçbir genç kız zorla evlendirilmesin! Ama bizi onlarla da aynı kefeye koymayın. Yeter artık sesimizi duyun!



    Not: Dört bin kadın sadece kocaları hapse girdiği için başvuranlar.  Daha niceleri var on sekiz yaş altında evlenen. Kocası yakalanmasın diye korkusundan hastalandığında hastaneye gidemeyen, evinde doğuran, çocuğunu nüfusa yazdırmayan… Evlenmenin korkusu içinde yaşayan aileler…
    Sema Maraşlı  http://www.cocukaile.net
    Tek suçları erken evlenmek olduğu için birbirlerinden ayrı düşmek zorunda kalan bir ailenin tutuklanma gününden küçük bir kesit.  Suçsuz yere cezaevinde gerçek tecavüzcülerle aynı koğuşta kalmak zorunda olan, sevdiklerine hasret, gözyaşlarını tutmakta zorlanan gencecik bir baba, babasına doyamayan bir çocuk, eşini seven bir kadın ve evladına hasret yaşlı, hasta bir baba. Felç hastası baba, görüş günlerinde hastane kapılarında yatıyor. Güzel ahlaklı, evinin direğe evladı suçsuz yere hapiste. Evladına yaklaşmak istiyor fakat torununa kıyamayıp kendi hakkından feragat ediyor. Bu babanın ahı bile yakar bu ailelerin cezaevinde olmasına sebep olanları. Dualarımız ve gayretlerimiz bu ailelerin birbirlerine kavuşması için. Erken evlendiği için hapis cezası alan ve birbirlerinden ayrı düşen bu ailelere yapılan büyük bir zulümdür. Zulme rıza da zulümdür.
  • 164 syf.
    ·1 günde·Beğendi·10/10
    Öncelikle; yaşadığım bu hayatta bana eşlik etmiş olan, zamansız kaybettiğim dostum Derviş'e ardından da buradaki bütün yalnız ruhlara ithafen...

    Yıllar sonra bir şekilde ulaştığım, tekrar okuduğum ve bana yaşanmış o duyguları tekrar yaşatan bu kitabın ardından, kendisinin de bunu istediğini bilerek; "Her insan kendinden kaçar kaçar kaçar, kendinden ne kadar da uzaklaştığını düşünse bile, en son ulaşacağı yer yine kendisidir."

    https://www.youtube.com/watch?v=7GXGxO9xTgI

    Benim ismim Ömer, bazılarınız beni burada yazdıklarım ile tanıyor. Okuduğum kitaplardan, yaptığım alıntılardan...
    Bazılarınız ise gerçek hayatta tanıyor. Eski dostum ise beni "gerçekten" tanıyanlardan birisi ve bu da onun hatırasıdır.

    Yıllar yılı yalnız yaşamış, "bir ruhu bulunduğunu yıllar sonra fark eden" , "doğumdan ölüme kadar uzanan tek bir yolda" yalnız başına yürüyen, bu dünyada dolaşan sessiz bir ruh olan dostuma, onun da o bütün sessiz haykırışlarının içerisinde, "kendi içerisine saklanması"nın ardında, "konuşmaya muhtaç olan" dostuma.

    O da bunların okunmasını, ruhunun yalnız olmadığını ve de hüznünün paylaşıldığını bilmek isterdi. Bu yüzden hatırasını sizlere aktarıyorum. Sabahattin Ali, Raif Efendi ve Derviş gibi nicelerinin hikayesi bu...

    Bir şubat akşamı, hiç bilmediğim bir şehrin hiç bilmediğim bir ilçesinde, dostumu ziyarete gittim. Halletmem gereken birkaç iş ve uğramam gereken birkaç yer olmasına rağmen, kendisiyle buluşmak ve güzel bir gece geçirmek niyetindeydim. Otobüs öğle vakitlerinde gara vardı ve yanımda getirdiğim birkaç parça eşyayı ve de kitapları küçük bir sırt çantasına doldurmuştum. Sırtladığım gibi çantayı, usul usul indim otobüsten. Ilık bir kış güneşi ortalığı ısıtıyordu.

    Kendisine geleceğim vakti haber vermemiştim ve elimi cebime attım. Telefonda numarasını çevirdikten sonra birkaç saniye içerisinde telefonunu açtı. Kendisi işteydi ve bulunduğu iş yerine gitmemi istedi. Bulurum diyerek kapattım telefonu. Her bir ruhun kaybolduğunu bilemezdim.
    Hiç bilmediğim bir şehrin hiç bilmediğim bir sokağında onu aramaya başladım. Kendisini yarım saat bir saat içerisinde bulmuştum. Aslında onu, yıllar önce kaybettiğimin farkına yıllar sonra varacaktım.

    Sessizdi odasına girdiğim zaman, masasının üzerine yığılmış defterler ve kitapların arasında dalıp gitmişti. Hoş bir gülümsemeyi yüzüme takınmamın ardından koşarak sarıldım.
    Birkaç saat daha işi olduğunu söyledi kısa bir sohbetin ardından, ben de beklemeye başladım.
    İşlerini bitirmesi sonrasında da beraber yemek yemeye çıktık. Oradan da evine geçtik.

    Kendisini burada nasıl anlatacağımı bilemiyorum. Aslında onun nasıl baktığını, nasıl göründüğünü ya da nasıl yürüdüğünü anlatmama gerek var mı onu da bilmiyorum. Her insan zaten hayatında bir kere bile olsa onunla karşılaşmış olamaz mı zaten...

    Kendisini her zamanki gibi sessiz bulmuştum. Öyle yanı başımda otururken, uçsuz bucaksız denizlerde kaybolmaya gidiyormuş gibi hissediyordum hep. Sanki hiç ulaşamadığı bir denizin hiç ulaşamadığı bir kıyısına varmak istiyor gibiydi.

    Küçük yaşından beri kitap okurdu, neden okumaya başladığını sormamıştım ama onun da bir ruhu olduğunu ve yalnızlığını kitaplarla unuttuğunu biliyordum. Soğuk ve üşüten havanın dağılması için kitaplardan bahsetmek istedim. Birkaç isim birkaç alıntı söyledim.
    Kimler geçmiş bu dünyadan dedim,kimler...

    Soğuktu, sanki yanımda değilmiş gibi, uzaklara bakıyordu.
    Dünyaya yalnız başına gelmiş ve yalnız başına göçeceğini biliyor gibiydi.
    Suskunluğunun içerisinde sanki yıllar vardı. Sanki "Şu koskocaman dünyada onun kadar yapayalnız dolaşan bir insan daha" yoktu.

    Sanki bütün kederi bütün sessizliği içten içe bir şeyler anlatıyordu.
    Duymak istiyordum, neden bu kadar sessiz olduğunu, hiç açılmayan ağzından duymak istiyordum.

    -Birazcık gülsene be adam! dedim.
    Yüzüne hafif bir tebessüm yayıldı. Ardından da dönerek gözlerime baktı ve şöyle dedi:
    -"Dünyada bana hiçbir şey, tabiattan melül bir insanın zorla gülmeye çalışması kadar acı gelmemiştir."

    -Güzel sözmüş,kim söyledi acaba dedim.
    -Sabahattin Ali dedi. ve tekrar güldü.

    Cevap vermedim, ikimiz de derin bir sessizliğe daldığımız sırada fısıltı ile böldü sessizliğimizi;
    -Biliyor musun onun kitaplarını tekrar okuyamıyorum.

    Ne dediğini anlamamıştım ama üzücü durumlar canımı sıkardı. Ben zaten üzüntülerin de adamı değildim ki be!
    Konuyu değiştirmeye çalıştım ve gecemiz de bu şekilde bitmiş oldu.

    Ne çok isterdim oysaki o gecenin son bulmayışını, ve onunla sonsuza kadar konuşabilmeyi...

    Sabah olduğu zaman beni gara kadar bırakmak istedi. Eski dostum ile eski zamanlardaki gibi yürümek hoşuma gideceğinden gülerek, "Olmaz mı ya!" dedim.

    Otobüse binerken kolumdan tuttu,
    -Sana sadece sana...
    -Ne demek istiyorsun be adam! dememe kalmadan elime küçük bir kitap tutuşturdu. Donakalmıştım.
    -Benim için oku, benim için...

    Sessiz bir kabulleniş vardı gözlerimde, kitabı aldıktan sonra otobüsün içine doğru yürüdüm. Kitabın kapağına bakmamıştım ama okumak için can atıyordum.
    Koltuğa oturduktan sonra otobüs hareket etmeye başladı. Ben de Derviş'in bana hangi kitabı verdiğini merak ederek kitaba baktım.

    Kürk Mantolu Madonna, Sabahattin Ali...

    Dün konuştuğumuz yazardı ve kitabı okumaya başladım.
    Okudum okudum okudum.
    Yol boyunca okudum.

    Kitabı sevmiştim. İlk defa karşılaştığım bir yazardan ilk defa karşılaştığım bir hikayeyi okumuştum. Güzeldi.

    Kitabın son sayfasına iliştirilmiş küçük bir yazı vardı. Alelacele kitaba kazınmış gibi duran bu yazıda "Beni Bul!" yazıyordu.

    Derviş'i aradım, bunu kimin yazdığını sorduğum zaman öğreneceksin dedi. Öğreneceksin...

    Kendisini zorlamaya gelemezdim hiçbir zaman. Zaten de inatçı bir tarafı vardı. Tamam deyip kapattım. Haftalar sonra evime mektup yollamış.

    Açıp okumaya başladım. İşte dostumun hikayesi de burada başlamış ve burada sonlanmış.

    26 Aralık 2015
    Yaşadığım bütün bu hayatı sessizlik içerisinde yaşarken, onun birden bire karşıma çıkmasını beklemiyordum.
    "Benim de bir ruhum olduğunu göstermesini" de...

    Ne kadar da trajikomik, "... içim derin bir hüzünle doluyor!" bu satırları yazarken.
    "... benim hiç kimseden bir şey beklediğim yoktu. " yıllar sonra ise sadece senden istiyorum bunu Ömer.
    Beni anlamanı istiyorum. Beni bulmanı...

    İnsanlardan uzakta yaşadığım bu hayatta, tüm o kaçışlarımın ardında tüm insanlardan uzaklaşmamın ardında tek bir şey vardı; "Zaten muhitimden uzak duruşumun, vahşiliğimin bir sebebi de kitaplarda tanıştığım ve benimsediğim insanları muhitimde bulamayışım değil miydi?" Bulamıyordum Ömer,bulamıyordum.

    Koskoca bir dünya vardı ve ben yalnızdım Ömer.Tüm o duvarlarının, tüm insanların ve bütün kahkahaların ardında yalnızdım.

    26 Aralık 2015, o hiç unutmadığım gece vaktinde, telefonumdan gelen cılız bir sesle irkildim. Komik bir şekilde kafamı kazıttırmıştım. Neden bilmiyorum sorma da zaten, biliyorsun arada esiyorlardı bana.

    -Oo, üniversiteli abimiz! Doğru değil mi, geçen yıl mezun oldun?

    Hayatımın ortasında, yapayalnız başımayken, birden bire karşıma çıkmıştı. Mesajı kimin yazdığına baktım.
    Kısacık saçları vardı. Turuncuya çalan ve kırmızının en derin tonlarındaki saçları...
    Gülümsemesi ise koskoca bir gökyüzünün ortasında tek başına süzülen bir yıldız gibiydi, tüm hayatımı aydınlatacak.

    -Aynen :D
    -İsim olarak bilmiyordum da görüyordum hep :D

    Birazcık düşündüm, bu kızı nereden tanıyordum acaba? Sonradan aklıma geldi, lisedeyken katıldığım saçma sapan kulüplerden birisinde hiç umursamadığım bir kızdı. Her saniye karşılaştığımız, sokaklarda yan yana ve çarpışmadan geçtiğimiz insanlardan birisiydi sadece benim için...

    Hayatlarımız sanki hiç çarpışmayacak gibiydi. Bilemezdim...

    -Hasan hocanın görev yaptığı kulüp vardı. Ben başkan olurum diyen sen miydin acaba :D
    -Evet :D Aa sen de vardın hatırladım.

    İnsan hayatı nerede başlar diye sorarsak herkes doğum anını söyler değil mi? Aslında insanların hayatının nerede başladığını da nerede sonlanacağını da bilemeyiz. Tıpkı benim de hayatımın o an başlayacağını bilemediğim gibi...

    Gece vaktiydi ve durmadan konuştuk,konuştuk, konuştuk...
    Yıllar yılı beklemenin ardından ansızın birbirlerine kavuşmuş yalnız ruhlar gibiydik. Beklemiştik ve işte olmuştu, geçen onca yılın ardından birbirimize ulaşmıştık. Bir olmuştuk...

    Kulağına taktığı küpelerden bahsetti. Düşünsene be Ömer, gitmiş çengelli iğneleri kulaklarına takmış. Ne deli kız yahu!
    Neyse, ne diyordum. Hah işte biz o gece sabaha kadar konuştuk. Ertesi gün yine konuştuk. Sonraki gün yine, yine ve yine...

    Birbirimizi bulmuştuk çünkü.

    Bir gün "neden ben?" diye sordum. Yani dünyada o kadar insan varken neden ben?
    "Sanata ilgin var diğer erkeklerde olmayan bir şekilde..." demişti.
    Konu sonra da kitaplardan açılmıştı ve bana en sevdiği kitabı söylemişti. Kürk Mantolu Madonna...
    "Birkaç saat işim var, sonra konuşuruz." diyerek o an sohbetimizi bitirmiştim.

    Sürpriz yapacaktım aslında, internetten hızlıca kitabın pdfsini buldum ve okumaya başladım. 3 saat sonra ona mesaj attım.
    "Maria Puder'e çok benziyorsun..."
    Şaşırmıştı, bu kadar hızlı nasıl okuduğumu ve ona ne kadar çok değer verdiğimi anlayamamıştı. "Maria Puder..."

    Sanki yıllar yılı aradığım ve bir anda bulduğum hayat ışığımdı.
    Biliyor musun, sanki "İçimde, bir yolculukta tanışıp alıştığım, fakat pek çabuk ayrılmaya mecbur olduğum bir insana veda eder gibi bir his vardı."

    Bu dünyada bana onun kadar yakın başka birisi yoktu ama bir taraftan da onun kadar uzağı da...
    Gökyüzündeki bir yıldızdı sanki, oradaydı işte! Görüyordum ama dokunamıyordum.

    Bir gece sohbet ederken bana saçları uzun halini attı. İçimde, sol yanımda bulunan ufak bir et parçasının ilk defa attığını hissettim.
    Aşık olmaktan da öte bir şeydi bu. "Bir kalbim bulunduğunu ancak o zaman fark etmiştim."

    "Benimle evlenir misin? diye sordum. Çocuktum belki daha, üniversitedeydim ama onunla tüm dünyaya karşı çıkabileceğimi hissediyordum. Yeter ki el ele tutuşalım yeterdi.

    Bir anda sorduğum bu soruya şaşırıp kalmıştı. Saçma sapan konuşmaya başladık, nasıl evleneceğimiz hakkında.

    Sabaha kadar konuştuk ve güneşin yıpranmış yurt perdelerimin arasından sızmasıyla zamanın akıp geçtiğinin farkına vardık.
    "Hayatımda hiç bu kadar çok mutlu olmamıştım." demişti o gece için.

    Öğleden sonra kalkıp okula gittiğim zaman mutluydum. Tüm o mutsuzluklarımın ardından hayat bana sanki "Artık sen de mutlu ol." demişti. Ve ben de mutluydum işte.

    Ta ki O mesaj atana kadar...
    "Bana bir daha bu şekilde bakma tamam mı?"
    "Biz hep arkadaş olarak kalalım."

    Hayatımda onu bulmuştum. Nasıl bir his anlatamam ama bulmuştum işte be! Bir anda neden böyle söylüyordu. Oradayken ve yanı başımdayken ona dokunmama neden izin vermiyordu?

    İçten içe sakladığım o yabancılığımın tekrardan doğduğunu ve içimi kapladığını hissediyordum. Oracıkta bitmişti konuşmalarımız.

    Aradan bir ay geçmesinin ardından memlekete gitmiştim. Ablamların evinde otururken aklıma birden o geldi. Mesaj atma isteği ile doldum ve "ne kaybederim sanki!" diyerek mesaj attım.

    Tüm o kaçışların, uzaklaşmaların ve soğukluğun hiç olmayışı gibiydi konuşması. Bir gün bana bütün mutluluğu ve sevecenliği ile yaklaşırken, bir gün derin bir okyanus gibiydi içinde boğulacağım.

    -Ee, buluşalım bari bu kadar yakınken :) dedi.
    Üstüme kabanımı giyer giymez evden çıktım. Onu, tüm hayatımın tek parlayan yıldızını ilk defa görecektim. Ve ilk defa gözlerine bakacaktım. Sokakları ve köşeleri hızlı hızlı adımlarken o noktaya vardım. Kaldırımdaydı ve bana doğru yürüyordu. Adımlarım ile beraber kalbim de hızlanıyordu sanki...

    Ne yapacağımı ne söyleyeceğimi bilemiyordum. Ve işte o an! İşte karşımda durduğu o an, elimi uzattım.

    "Tokalaşmakta ne ya!" diyerek uzattığım elime vurdu. Donakalmıştım.
    Kollarını hızlıca açtı ve bedenime sardı. Sanki beni sarıp sarmaladı.

    Sarılmıştı bana, bütün o sıcaklığıyla... Sanki kalbinin atışını hissediyordum.
    Sanki bütün o vücudunun sıcaklığını ve bütün o kalbinin çırpınışlarını içimde hissediyordum.

    Donakalmıştım ve ellerimi bile kaldıramamıştım. Gülmeye çalıştım ve birbirimizden ayrıldık. Gel uzaklaşalım buradan dedi ve yürümeye başladık.

    Üzerime giydiğim kalın bir kaban ve kazınmış saçlarımı kapatan beremin arkasında, ağzımdan çıkan nefesin soğuk hava ile çarpışarak buharlaşmasını ve gökyüzünde kaybolmasını seyrederken, bana dönerek; "Sen de amma yakışıklıymışsın!" dedi.

    Hiç beklemiyordum bunu. Güldüm ve yürümeye devam ettik.
    Birkaç dakika sonra oturabileceğimiz bir bank bulduk. Soğuk kışın ortasında banka oturamazdık tabii. Ayakta dikilmeyi tercih ettim ama o hızlıca oturuverdi banka. Tüm o hayatın karşısında sanki tek başına dimdik duruyordu. Bütün umursamazlığı ve yüzüne yayılan o tatlı gülümsemesiyle...

    O oturuyordu ben ise yanı başında dikiliyordum. Telefonunu çıkardı ve bizim suskun iki insan olduğumuzu ve utancımızdan konuşamadığımızı bildiği için video açıp suskun ortamı dağıtmaya çalıştı. Cem Yılmaz'ın eskilerinden biriydi ve ikimiz de o günlerde çok gülüyorduk ona. Ayakta bekleyişime hafif bir sitem ile yana kaydı ve "Bak sana ısıttım burayı" diyerek çekildiği yeri işaret etti.

    Gülümseyerek oturdum ve videoyu izlemeye başladık. Omuzlarımız ve kollarımız birbirine değiyordu ama sanki tek vücut olmak isteyen iki insandık.

    Birazcık utandım ve ayağa kalktım. Gözleri ile beni takip etti ve karşısında kala kaldım. Telefonu hafifçe yana bırakırken gözlerimiz birbirine kenetlenmişti sanki.

    Tüm dünya sanki bir an durmuş ve bizi izliyordu. Sanki tüm gezegenler bizim etrafımızda dönüyordu.
    Zaman durmuştu.

    Ufacık bir kıpırtı, tek bir hareket yeterdi aslında birleşmemize. Ben ise utanıyordum.
    Kalkalım hadi üşürsün sen burada dedim. Üşüyordu gerçekten ve ben ona kıyamazdım.
    Tekrardan adım adım yürürken artık burada ayrılalım dedi.
    Sarılamıyordum, sevdiğimi söyleyemiyordum. Sadece ayakta öylece duruyordum.

    Tamam görüşürüz diyerek farklı yollara saptık. Koşa koşa eve vardım ve telefonu çıkardıktan sonra mesaj attım.

    Utanıyordum ama utancım telefonla mesajlaşırken daha da azalıyordu. Birbirine kavuşmaya çalışan iki denizdik sanki. Dalga dalga yakınlaşırken birbirimize dokunmaya utanıyorduk.

    "Seninleyken kalbim hiç atmadığı kadar hızlı attı." dedim.
    "Duygularımız karşılıklıymış." dedi.

    Şaşırmıştım. Tüm o okuduğum kitapların ardından bir insanın bir insanı gerçekten de sevebileceğini düşünmemiştim. Karşılık bulabileceğini ise hiç...

    Ve bir anda olmuştu işte! Birbirine açılan iki tane kalp vardı ve birbirini için atmak istiyorlardı.

    Ertesi gün tekrar buluşmak için sözleştik. Bin bir türlü heyecan ile buluşacağımız yere gidip bir banka oturdum. Onu bekliyordum ve birden arkamdan uzanıp beremi başımdan aşağıya, çeneme kadar çekti.
    Bu tarz el şakalarını sevmezdim ama gülümsedim. Ellerinin sıcaklığını hissetmem affetmem için yeterdi bile. Kahkaha atarak yanıma oturdu.
    O da benim gibi utanıyordu. Biz artık sevgili miydik yani?

    - "Bak şimdi benim bi' işim var. Şu karşıdaki ev dayımın ve onun için evindeki kaloriferleri kontrol etmem lazım. Sen burada bekle ben geleceğim." dedi.
    Tamam dememe kalmadan kalktı ve bana bakarak ters ters yürümeye başladı.
    -"Popoma bakma ha!" dedi. Güldük ikimiz de.

    Onun kadar samimi ve içten birisi yoktu. Ve ben gidişini seyrettim.
    Birkaç dakika sonra telefonum çaldı, arayan oydu.

    -"Ne yapıyorsun soğukta orada tek başına? Gelsene buraya hadi!" dedi.
    -"Tamam geleyim." dedim ve banktan kalktım.

    Çekiniyordum aslında, yani onu orada tek başına bulacaktım. Ve aramızda bir şeyler yaşanmasından korkuyordum. Herhangi bir isteğim olmadan sevmek istiyordum onu. Sadece sevmek..
    Başka erkekler gibi olmadan, içten duygularla sevmek.
    Merdivenlerden çıkarken her bir basamakta kafamda farklı farklı hikayeler kurguluyordum. Bir yandan da korkuyordum aslında, adımlarımı sessiz sessiz atıyordum.

    Tam tıklatacağım zaman kapıyı yavaşça açtı ve içeri girmemi söyledi. Etrafıma bakarak içeriye girdim ve kanepeye oturdum.
    "Kahve yapayım mı?" diye sordu ve dolapları karıştırmaya başladı.
    Dolaptan bulduğu iki bardağı masaya koyup suyu dökerken yardım amaçlı yerimden kalkarak yanına gittim.
    Bardakları alıp oturduğumuz yere götürdüm ve yanıma oturmasını bekledim.
    Usulca yanıma oturdu ve kahvelerimizi yudumladık. Ellerinde eldivenleri vardı ve onları tutmak istedim. Sessizliğin ortasında kalakalan iki kişiydik ve ellerimiz buluşmalıydı.

    Çekinerek ellerini tuttum. Ellerini ellerimden ayırdı ve ben ne yapıyor acaba bile düşünemeden eldivenlerini çıkardı ve ellerimi tekrar tuttu. İnsanın kalbine uzanan sıcaklığın ellerden geçtiğini o an hissettim.
    Kafasını omzuma koydu ve ben elleriyle oynamaya başladım. Yaratılan ne güzel ellerdi bunlar Tanrım!
    Saçlarımı neden kazıttığımı sordu. Hayatım sanki "ondan önce" ve "ondan sonra" diye ikiye ayrılıyordu.
    -"İnsanların beni sevmesini istemiyordum. "dedim "Çirkin olursam sevilmem."

    Hızlıca bana döndü ve gözlerime baktı.
    -"Sakın bir daha böyle düşünme!" "Ben hep yanındayım."

    Kafasını tekrar omzuma koyduğunda düşündüğüm tek bir şey vardı: Keşke o anda tüm dünya donsaydı. Keşke sonsuz zamanın orta yerinde biz, ikimiz öyle el ele tutuşurken zaman donsaydı.
    Sonsuzluk içerisinde birbirimizin olsaydık keşke...

    Kahvelerimizi içip evden çıktık. Yolları adımladık el ele, evine kadar bıraktım. Akşam bana mesaj attı, şöyle diyordu:
    "Seni seviyorum... Deli gibi değil, gayet aklı başında olarak seviyorum..."
    Gülümsedim, Kürk Mantolu Madonna'dan alıntı yapıyordu. Hayatlarımızın da bir kitaptan ibaret olduğunu anlamak istemezdim.

    Günler geçip gidiyordu, mutluyduk. Ailesiyle beraber köye gitti,1 hafta orada kalacaktı. Durmadan konuşuyorduk ama, kardeşiyle kar topu savaşı yaparken fotoğraf atıyordu. Kardan Adam yaparken de...

    Özlüyordum, evet "Tesadüf onu önüme çıkarmasaydı, gene aynı şekilde, fakat her şeyden habersiz, yaşayıp gidecektim." ama onunla beraber farklı bir hayatım olmuştu.
    "O bana,dünyada başka türlü bir hayatın da mevcut olduğunu, benim bir de ruhum bulunduğunu öğretti. "

    1 hafta sonra köyden döner dönmez buluşacaktık. İlk el ele tutuştuğumuzun evin karşısındaki bir bankta oturuyordum. Kafamı gömmüştüm ve içimde kötü bir his vardı. Kaybetmenin hissi...

    Yanıma geldi ve konuşmaya başladı. Hiçbir zaman benim olmayan bir gökyüzünün kaybolup gidişini seyrediyordum.

    "Sana çok fazla zaman harcıyorum." diyordu. Ben ise gülüyordum. Anlam veremiyor, yaşananları kabul etmek istemiyordum. Hayatıma bir anda gelip girdiği gibi bir anda da çıkıp gitmemeliydi.

    Ve bitmişti. Bir anda ve yoktu artık. "Hayat ancak bir kere oynanan bir kumardı, ben onu kaybetmiştim." Ben kaybetmiştim.

    Günler ve aylar geçmeye çalışıyordu yavaş yavaş. Ben ise onunla başkalaşan hayatımın onsuz nasıl devam edeceğini idrak edemiyordum.
    Kör bir adamdım ve bana gökkuşağını göstermişti. Şimdi nasıl dönebilirdim karanlıklarıma?
    Sevmeyi, sevilmeyi, mutlu olmayı tekrar nasıl yaşayabilirdim?
    Dünyanın renkli olduğunu ve nefes almanın da bir çeşit yaşamak olduğunu nasıl hatırlayabilirdim?

    Ben tek başıma kalmıştım.

    (Burada birkaç satır yazı var ama okuyamıyorum.)

    Aylar sonra bir gün tekrar mesaj atmıştı. Arkadaşımla beraber memlekete dönecektim ve garda yemek yiyorduk. Şaşırmıştım, kavrayamıyordum kelimeleri, düşünceleri.
    Parmağımdaki yüzüğü sormuştu, kıskanıyor muydu acaba beni?

    Memlekete vardığım zaman buluştuk. Arkadaşıyla beraber gelmişti yanıma. Sanki geçen bütün o aylardan sonra sıcaklığını ve samimiyetini hiç kaybetmemişti. Dizlerini dizlerime dokunduruyordu.

    Bütün acizliğim ve kararsızlığımla işte karşısındaydım. Neden o istediği anda yanında olup istediği anda onu sevmemi istiyordu?
    Her saniye sevebilecekken neden zamanın kafesine giriyordu kalbimiz?

    Evine bırakıyordum, koca şehrin küçük bir sokağında yan yana yürüyorduk. Hiç kimse yoktu sanki ve o an, işte o an!
    İkimizden birisi önce davranmadı,birbirimize bakmadık, göz göze gelmedik ya da anlaşma yapmadık.
    Sadece oldu.
    Ellerimiz bir anda birbirine kavuştu. O da önce davranmamıştı ben de.
    Sanki tüm dünya bizim el ele tutuşmamızı sağlamıştı. Elleri,avuçlarımın arasındaydı.

    Bazı zamanlar çılgınca davranırdı. "Beni sırtında taşır mısın?" diye sormuştu.

    Kaldırıma çıkartıp "Atla bakalım!" demiştim. Sırtıma atlamıştı ve o küçücük sokakta biz, ikimiz varken, öylece kahkahalarla yürümeye başlamıştık.
    Sırtımdaydı ve o kadar mutluyduk ki!

    Evine yaklaştığımız zaman benden durmamı istedi. Hiç beklemediğim bir anda hiç beklemediğim bir şekilde yanağımdan öptü. Beni kimse öpmemişti.

    Kaybolup gittiğini düşündüğümüz anda, hayat tekrardan ortaya çıkıyordu işte tüm ihtişamıyla...

    Evime döndüğüm zaman akşam olmuştu ve saatler geçmesine rağmen onu, tüm hayatımın merkezini, tekrardan görmek isteyerek sokağa çıkmıştım. Adımlar beni fark etmeden evinin önüne kadar götürmüştü.

    "Çıksana balkona!" diye mesaj atmıştım.
    Elinde su şisesi ile çıkıp gülümsemişti. Gülümsemesi, sanki dünyaya açılan bir kapıydı...

    Öyle bakakalmıştım güzelliğine. Hiçbir canlı bu kadar güzel olamazdı.
    Hiçbir tabloda göremediğim ve hiçbir ressamın çizemediği
    Hiçbir rengin ulaşmadığı ve hiçbir yıldızın parlayamadığı kadar ışıltıyla
    işte orada, oracıkta parlıyordu.
    Bütün o güzelliği ve gülüşüyle....

    Öyle gözlerine takılı kaldığım sıra şisedeki suyu başımdan aşağı dökmüştü. Yapmıştı yine yapacağını, gözlerine baka baka evimin yolunu tutmuştum.

    Günler geçip gidiyordu. Anlayamıyordum, "Nasıl oluyor da bir insan diğer bir insanı bu kadar çok mesut edebiliyor?" diye sorup duruyordum. Onun nefes alması beni mutlu ediyordu.
    Hangi insan bir başka insanın nefes alışıyla mutlu olurdu ki?

    Bir gece vakti öylece bitti. Ben artık yapamıyorum demişti.
    Buluşmadan, gözlerime bile bakmadan bitirmişti. Tek bir mesajla...

    "Bir insana bir insan herhalde yeterdi." Ben ona yetememiş miydim?

    Koskoca bir kuyunun içinde bulmuştum kendimi, nefes alamıyor hareket edemiyordum. Boğuluyordum, aldığım her nefes ciğerlerime saplanan birer bıçaktan ibaretti.

    "Ben hayatta yalnız başına yürüyebilecek bir insan değildim." ve "Dünyada tek bir insana inanmıştım." tek bir insana...
    Beni nasıl bırakıp gidebilirdi? O kadar mesut etmişken, nasıl!

    Koşarak çıkmıştım evimden. Ne gece olduğu umrumdaydı ne de üstümdeki giysiler. Onu görmek istiyordum, sadece bir kez olsun yüzüme bakıp gerçekten bitirmek istediğini söylesin yeterdi.
    Günlerce evinin önünde bekledim. "Çık balkona" dediğim her mesaja hemen çıkardım.
    "Çıkar mısın?" diye defalarca dememe rağmen hiç çıkmadı. Bir daha o güzel gülüşünü hiç göremedim.

    O balkona hiç çıkmadı.

    Bir anda hayatıma nasıl girdiyse, yine bir anda kaybolup gitmişti.
    "Irmak bana bir ruhum bulunduğunu öğretmişti..."
    İnsanların da birer kalbi olduğunu, ve o et parçasının atmaktan başka bir insanı da sevmeyi sağlayabileceğini göstermişti.
    Irmak bana yaşanacak bir dünyanın orada beklediğini ve gülmenin de en güzel başkaldırı olduğunu öğretmişti. Yaşanacak nice güzel gün olduğunu...
    "Ben de yaşayacağım... Ama nasıl yaşayacağım!.."
    Her hikaye son mu bulur Ömer, peki ya benim hikayem?
    "Tamamen yalnızım... Ama Berlin'de değil... Bütün dünyada yalnızım..."

    Ve yıllar sonra şu soruyu soruyorum:
    "Neden hala yaşıyorum?"

    Mektup burada bitiyor. Gözyaşlarıyla ıslattığım avuçlarımın içindeki bu mektubu bir kenara bırakıyorum.

    Derviş'e bir daha ulaşamadım. Nerede olduğunu ya da ne yaptığını bilmiyorum.
    Hikayesinin nasıl son bulduğunu da...

    Kitaplar arasında yaşayan insanlar tanıyorum. Mutluluğu kitaplarda arayan, yaşadığı dünyada mutluluk bulamayan insanlar,
    Yalnızlığı ile baş başa kalan ve her gece kafasını yastığa koyunca saatlerce düşünen durmadan düşünen insanlar,
    Yıllar önce yaşadığı küçük bir hatıra ile temenni bulan insanlar,
    Biliyorum, her hayat bir kere yaşanır ve her insan bir kere sever.

    Seveceğiniz insanları da sonsuza kadar sevin. Sevmek en güzel duygudur!
    ve sevmek insanlara verilen en güzel armağandır.

    Bütün mutsuzluklara, bütün üzüntülere ve bütün ölümlere rağmen, dünyadan geriye kalanlara bakın.
    Hala oralarda, gökyüzünün ücra bir köşesinde parıldamakta olan yıldızların olduğunu bilin.

    Ve sizlerin de o yıldızlardan birisi olduğunuzu...
    "Maria Puder, Raif Efendi, Derviş, Irmak ve niceleri..."
    Bu hikayeyi yaşayan insanların sadece bir kısmı onlar. Daha görülmemiş, keşfedilmemiş nice insan,nice yaşam var.

    Sevmeyi unutmayın. Kalbinizin taşlaştığını da hissediyorsanız, yanınızdan küçük bir şiir kitabını eksik tutmayın.

    Sevgilerle...
  • 148 syf.
    ·3 günde
    Değerli yazarımız Rasim Özdenören'in tek romanı olan Gül Yetiştiren Adam’ıyla maalesef ki geç tanıştım. Keşke daha önceden okusaydım bu nadide eseri.
    Bence bu incelemeyi okumadan direkt okuyun kitabı. Çünkü okuduktan sonra asla pişman olmayacağınızı düşünüyorum.
    Okumaya başladığımda biraz karışık geldi fakat sonraları içimi burkan ve bedenimi hüzün ve acı kaplayan bir eser oldu benim için. Kitapta tek bir dönemde yaşanan iki farklı hayat üzerinden çok güzel mesajlar verilmiş. Özellikle Gül Yetiştiren Adam karakteri ilk olay örgüsü olarak karşımıza çıkarken ikinci kısımda Batılılaşan gençler üzerinden ana temaya vurgu yapılıyor. Kitabın son kısmında ise bu iki olay ince bir çizgiyle birbirine temas ediyor.
    Birinci olay örgüsünde; Kurtuluş Savaşı’ndan sonra bir çok arkadaşını şehit vermiş olmanın verdiği hüzünle ve verdikleri mücadelenin bir hiç uğruna olduğunu gördükçe, “Kandırıldık, bizi kandırdılar!” diyen ve protesto olarak elli yıl boyunca evine kapanıp gül yetiştiren bir adamdan bahsediyor.
    Peygamberimiz güzel kokuyu ve gülü sevdiği için gül yetiştirmeyi tercih ediyor adam. Kitap okuyor, düşünüyor, Yaradan'ı anıyor, tespihle uğraşıyor... Şapka kanunu dolayısıyla sürgüne gönderilen, orada asılan arkadaşlarına üzülüyor, kendini eve kapatıp sadece gül yetiştirmekle kjorkaklık ettiğini öne sürüp kendine kızıyor...
    Ve kendine şu sözü ilke edinerek yaşamını sürdürüyor: “Bir kimse zalim bir padişaha adildir dese kafir olur.” Ve susuyordu, adil dememek için zalime.
    Her şey Gül Yetiştiren Adam’ın, torununun isteğini geri çevirmemesi üzerine başlıyor. Çocuk, dedesine dışarıya neden çıkmadığını soruyor ve “Birlikte camiye gidelim.” diyor. Adam o günün geldiğini anlıyor. Yüzleşme günü, yarım asır sonra, muhasebe... Bir sonraki gün sabah namazı için camiye gidiyorlar çok sevdiği torunuyla. Tam yarım asır sonra dört duvar arasından yabancısı olduğu dışarıya, sokağa çıkmıştır Gül Yetiştiren Adam. Pek şaşırtıcı bir tecrübe Gül Yetiştiren Adam için. Çünkü her şey değişmiştir ya da hiçbir şey bıraktığı gibi değildir. Her yerde biten oteller, bankalar, eğlence mekanları... Dehşetle bakıyordu her şeye. Tanımayarak, bilmek istemeyerek, öfkelenerek...
    Hiçbir şeyi tanımıyordu. Bütünüyle yabancısı olduğu bir şehirde olduğunu üzüntüyle kabul etti.
    Camiye vardıklarında adam, ayakkabıların üzerinde fötr şapkayı görünce dehşete düşüyor; çünkü vakt-i zamanında bu nesneyi başına almamak için savaşmıştı birileriyle, oysa o nesne şimdi kutsal mabedinin içinde, hem de baş tacı edilmiş vaziyette. Fötr şapkanın başındaki sarığın yerini almasındaysa, ölmeyi tercih eden kendisi değil miydi? Oysa yarım asır sonra ne olmuştu, “öteki” medeniyetin sembolü olan fötr şapka, “bizim” medeniyetin sembolü olan sarığın yerini almıştı. Hem de kutsal mabedimiz olan caminin içinde, cemaatten birinin başı üzerinde... Yıkılmıştı Gül Yetiştiren Adam bu manzarayı gördüğünde.
    Sokağa çıktığından beri hissettiği tüm bir hayal kırıklığı; Batılılaşmış bir şehir, toplum...
    Ve Gül Yetiştiren Adam anlıyor: “Eve kapanıp kalmakla, insan değiştirmek istediği bir dünyayı değiştiremez. Ama bunu anlamak için elli yılın geçmesi gerekiyormuş.”
    İkinci olay örgüsünde; kaybolmuş, kendi kültür ve medeniyetlerinden kopmuş, yozlaşmış yeni nesli; “Sitare, Yavuz, Çarli...” ve diğerlerini anlatıyor. Metropollerde sabahlara kadar sönmeyen ışıklar, bankalar ve otellerin hızla her caddeyi istila etmesinin ardından doğu ve batı arasında sıkışmış adeta prangalanmış olan zihinler... Modernitenin kıskacına sıkışmış insanların iç halleri... Harcıyorlar, oynuyorlar, geziyorlar fakat doyuma bir türlü ulaşamıyorlar, bir türlü mutmain olamıyorlar.
    İstanbul’da modern hayatın bireyi yalnızlaştıran atmosferinde, bir grup arkadaşın arasında, ihtiraslı ve güçlü karakteriyle Sitare,yedi yıl önce evlendiği yaşlı kocası Çarli’den istediği sevgi ve ilgiyi bulamaz. Bu sevgi arayışları onu yanlışa doğru sürükler. Arkadaş grubundan birinin kendine olan ilgisini kullanır ve aynı zamanda yine başka birine aşıktır. Karışık bir ilişki yumağı.
    Sözde arkadaş çevresiyle çoğu zaman birlikte yaşayan, içki ve kumar alemlerinden uzak durmayan, çarpık ilişkilerin olduğu bir hayat benimsemiştir her biri. Kalabalık içinde yalnızdırlar ve bunalım hayatlarının büyük bir kısmını kaplamaktadır.
    Oteller ve bankalar çoğalmış, kumar alabildiğine yasallaşıp yaygınlaşmıştı. Hatta kumar oynamak isteyenlerin istekleri tatmin olsun diye eczanelerin içerisine bile kumbara misali kumar makineleri konmuştu. “Bir eczaneye giriyorum. Aspirin. Sonra aspirini bedavaya getirebilir miyim düşüncesiyle makineye para atıyorum. Fakat makine o parayı da yutuyor. Çıkıyorum....” (s.28)
    Bu hikâye bir açıdan batıcılık sonucu dönemin birçok insanında gözlemlendiği üzere bedeni bu topraklarda, ruhu ve aklı batıda olanlarında hikâyesidir aynı zamanda…

    İnsanımıza mutluluk getireceği öngörülen batıcı yaşam biçimi bir taraftan başta İstanbul olmak üzere birçok büyük şehirde amansızca değişen sosyal yaşamı, mutsuzluğu getirmesine koşut olarak kumar ve içki gibi illetlerinde yasal kılıfa büründürülüp adeta sosyal olmanın bir göstergesi sayılmıştır.

    Kitabın kendisi salt bir hikâye olmanın yanında tarihi içeriğe sahip bir roman olması ve milletimizin hüzün dolu kaderini ifade etmesi açısından ötürü de bir hayli anlam kazanmaktadır.

    Hikâye baştan sona okunduğunda, Batı kültürünün baskısı sonucu çaresiz bırakılmışların, geçmişin ihtişamının ve yaşadığı günlerin, içerisinde bulundukları ortamın farklılığından kaynaklanan bocalayışlarını, gizliden gizliye sürdürdükleri protestolarını ve yapılıp edilenler karşısındaki gizli kabullenişlerini görmüş ve müşahede etmiş olacağız Allah'ın izniyle.

    NOT: Bu incelemeyi yaparken internetten ve 1000 kitaptan yararlandım. Yani ben sadece bir çok kişinin, sitenin yorumlarını tabiki kendimde bir şeyler katarak harmanladım.