• - Geleneklerine sahip çıkmış toplumları görünce imrenirim ve içimi tarifsiz bir hüzün kaplar.
    Japonlar Japon gibi yaşama sanatının en güzel örneğini verirler.
    Paris'te bir kitapçı dükkanına girersiniz. Geçen yüzyıldan beri aynı aile işletmektedir. St. Germain'de yemek yediğiniz lokantada, Fransız İhtilali beyannamesinin yazılmış olduğunu bilirsiniz. Cafe Deux Magot'da Verlaine, Rimbaud kahve içmiştir.
    Bir başkasında her masa, orada oturmuş olan ünlünün anısına çakılmış olan plaketleri taşır. Lenin'den Yahya Kemal üstada kadar...
    Geleneklerimizin çoğunu yitirdik. Gün geçtikçe hafızasız bir topluma dönüşüyoruz.
    Oysa kurumları, gelenekleri korumak, topluma, dolayısıyla insana bir güven duygusu ve yerleşiklik bilinci kazandırır. Çok sıradan görünen bir mekan, anılarla değer kazanır ve anlam bulur.
    Biz ise yerli olmak ve geleneksel değerlere sahip çıkmak ayıpmış gibi kimliğimizden kurtulmaya çalışırız.
    Ve böylece Batılı olacağımızı sanırız.
    Oysa Batı, tek boyutluluk ve tek bir üniforma değil ki! Bu gün ikisi de Avrupalı sayılan Finlandiyalı ve Portekizli arasında hiçbir benzerlik yoktur. Ne yemekleri, ne müzikleri, ne görünüşleri ne de kültürleri birbirine benzer. Ama iki ülke de Avrupa düşüncesinin temelini oluşturan ilkeleri benimsemiştir.
    Türkiye'nin Batılı olması, kendi kültürünü korumasıyla mümkün olacaktır.
    Dünyada başarıya ulaşmış "taklit ülke" yoktur.
    Kendimiz olmaktan, yerli olmaktan ödümüz kopuyor. Caz dinlediğimiz zaman kendimizi yücelmiş hissediyoruz, blues dinlediğimiz zaman da öyle, ama türküler bizi utandırıyor. Bob Dylan ile Aşık Veysel'in aynı sözleri söylediğini anlayamıyoruz.
    Sorun öykünme olunca iki büyük sistem arasında gidip geliyoruz. Doğu ile Batı, gelenek ile çağdaşlık... Toplum müziğiyle, giyimiyle, mutfağıyla, diliyle önce ikiye, sonra onların türevleri olan yüzlerce parçaya ayrılıyor.
    Doğu'ya öykünmek ile Batı'ya öykünmek arasında nitelik olarak fark yoktur. Temel sorun, özgün bir kültür yaratıp yaratamamış olmamızdır. Doğu taklitçileri arabesk ise Batı taklitçileri de Eurobesk'tir.
    Türk toplumunun Tanrı Janus gibi iki yüzü var. Biri Batı'ya, biri Doğu'ya dönük. Biz hem ikisiyiz hem de hiçbiri. Bu iki güçlü yüz arasında kendi yüzümüz gittikçe silikleşiyor.
    İlkel kültürlerin çok gelişmiş kültürlerle buluşması kolaydır. Çünkü söz konusu olan, iki ayrı sistem değil, bir düzey farkıdır. İki uzlaşmaz, gelişmiş sistemi bir araya getirmek ise, neredeyse olanaksızdır. İşte Türkiye bu "olanaksız" ı başarmaya çalışıyor.
    Yüzlerce yıllık Doğu toplumu olarak, Batılı bir kimliğe geçebilmek... Bu çabanın yarattığı kargaşa kulağımızda gümbürderken, yitirdiğimiz ya da bir türlü bulamadığımız şey "Türkiye'nin Kimliği" oluyor.
    Eğer bir toplumun ilişkilerini o toplumun temel kültürü belirliyorsa, bizi tanımlayan temel kültür nedir? Daha doğrusu Türkiye'yi anlatacak temel tanımlama hangisidir? Ortadoğulu mu? Avrupalı mı? Akdenizli mi? İlişkilerimiz Müslüman geleneklerine mi dayanıyor? Yerimiz Avrupa Birliği mi, Ortadoğu paktları ya da Akdeniz antlaşmaları mı? Yoksa Balkan paktı ve Karadeniz ilişkileri mi? Bir türlü ne olduğumuza karar vermekte zorlanıyor. Hiçbir kategori içinde yer alamıyoruz.
    Çok kültürlü, çok gelenekli mozaik yaratmamız mümkün. Ama bunun da bir bileşkesi, bir ortak tanımı ve bilinen deyimiyle, bir "ulusal kültür" paydası gerekiyor.
    Türk toplumu, bu konuları fazla düşünmediği için, dönemin siyasi tercihlerini sezerek etkileniyor ve değişen ibre kaymalarıyla, kendini hem Doğulu hem Batılı hissediyor.
    Mustafa Kemal'in büyük projesi, Osmanlı'nın kuruluşundaki 13. yüzyıl felsefesini tekrar canlandırmak ve özellikle Yavuz Selim'den sonra Araplaşmış olan Osmanlı uygarlığını yeniden Anadolulu kılmaktır.
    Büyük bir asker olduğu kadar, önemli bir kültür adamı olan bu dahinin ele aldığı kültür dönüşümü ve "Türkiye Cumhuriyeti'' nin temeli kültürdür" sözü, bizim Rönesansımız, yani yeniden doğuşumuz olarak algılanmalı.
    Mustafa Kemal ne Batı taklitçisidir ne de Doğu mistiği. O, Türkiye Cumhuriyeti'ni kendi toplumsal özü, yani Anadolu kültürü üzerinde yeniden inşa etmeye çalışmış bir devrimcidir.
    Eğer cumhuriyet, Mustafa Kemal'in kültür mirasını sürdürseydi, bugün gelip dayandığımız noktaya, yani arabesk ve göbek dansı müptezelliğine sürüklenmezdik. Çok gençler hariç herkesin hatırlayacağı gibi, eskiden bu ülkede halk şakır şakır göbek atmazdı. Anadolu ve Rumeli halk dansları arasında göbek yoktur; bizim geleneğimiz değildir bu. Arabesk de (adı üstünde) bize ait değildir. Çok zengin olan halk müziğimizin hiçbir tınısı arabeske benzemez. Bu yüzden arabesk müzik akımını da, Türkiye'nin Araplaştırılması çabalarının bir izdüşümü olarak görmek yanlış olmaz herhalde.
    Politika, medya, günlük yaşam, eğlence ve insan ilişkileri arabeskleşti. Bir yanda siyasi çabalar, bir yanda uluslararası finans kuruluşları, öte yanda Amerika'nın yeşil kuşak teorisinde Türkiye'ye uygun gördüğü "Ilımlı İslam" modeli, arabesk akımıyla birleşerek bizi kendi benliğimizden, kendi kültür dünyamızdan, müzik ve eğlence biçimimizden uzaklaştırdı. Bizi biz olmaktan çıkardı. Yüzlerce yıl içinde edindiğimiz değerler sistemimizi parçaladı.
    Ama ne yazık ki bunun yaşamsal önemde olduğunu kavrayacak, Mustafa Kemal çapında kültür adamları yönetmiyor bizi. Ve Türkiye'deki esas önemli kaybı beş on milyar değil, değerler sistemi ve kültür kaybı olduğunu anlayanların sayısı çok az." Bize biraz gelenek ve insani değer gönderin!" diyebileceğimiz bir IMF de bulunmuyor.
  • 448 syf.
    ·9 günde·Beğendi·9/10
    Başlanğıcda, görəsən, bu dəfə necə bir hekayə ilə təəccübləndirəcək məni deyə düşünsəm də, yenə qələminin, təhkiyyəsinin ustalığı ilə sehrlədi məni Markez. Hər dəfə olduğu kimi. Florentina Arisa, Fermina Dasanın məhəbbət hekayəsi kimi başlayan əsər, Doktor Xuvenal Urbinanın səhnəyə çıxması ilə məhəbbət üçbucağı fonunda davam edir. Cavabsız qalan məhəbətinin ağrılarına dözməyə çalışan Florentino Arisanın zaman içində dəyişməsi, itirilmiş eşqinin əzabını başqa qadınlarda unutmağa çalışan şəhvət düşkünü bir tüfeyliyə çevrilməsini görürük. Bu, zaman- zaman acıma duyğusu, bəzənsə ikrah doğurur. Ancaq Florentino Arisa həqiqətən dəhşətli əzablar çəkir, hətta o dərəcə ki, bəzən eşqin əlamətləriylə vəbanın əlamətlərini bir-birinə bənzədib həyəcan təbili çalırlar. Bütün həyatı boyunca sevdiyi və başqa qadınlarda unutmağa çalışdığı ağrısını məktublara tökən, eşq şeirləri oxumaqla ovunan Florentino ümidini itirmir, bir gün mütləq öz sevgisinə qovuşacağına inanır. Hətta ömrünün son çağlarında olsa belə. Bu baxımdan Florentinanı V.Hüqonun Mariusuna bənzətdim bir az, lakin bir fərqlə, Marius daha saf, təmiz və ideal bir qəhrəman idi. Fermina Dasa Markezin bu günə qədər oxuduğum qadın obrazları içərisində ən idealı idi, məncə. Sədaqət rəmzi deyərdim, hətta! İlk gənclik çağında verdiyi ani bir qərar onun da həyatını dəyişdirir. Qismətinə həm sevgi, həm maraqlı günlər, həm də əzab düşür. Yenə də öz nəcibliyini, saflığını qoruya bilir sona qədər. Xuvenal Urbino Avropada təhsil almış, savadlı, həmin dövrün cəmiyyət qanunlarıyla yaşayan gənc bir həkimdir. Vətənə döndükdən sonra şəhərdə ətrafında gördüyü cəhalətlə, bütün xəstəliklərin, o cümlədən vəbanın qaynağı olan natəmizliklə, batil inanclarla, qeyri sanitar qaydalarla mübarizə aparır. Bu, ona çox da ucuz başa gəlmir, xüsusilə vəba günlərində. Çünki mühafizəkar insanların beyninə kök salmış batil inancları, cahil düşüncələri yox etmək heç də asan deyil. Müəyyən qüsurlarına rəğmən, doktor da hafizəmdə müsbət obraz olaraq qaldı.
    Göründüyü kimi, Markez sadəcə eşq hekayəsi yaratmayıb, insanın həyatına müsbət və ya mənfi cəhətdən köklü təsir göstərən məhəbbət hekayəsi fonunda XIX əsr Kolumbiyasına, bütünlükdə tarixə işıq tutub. Dövrün insanlarını, yaşayışını, məişətini, inanclarını, sevgilərini, insani münasibətlərini, təbiəti və həmin dövrdə geniş vüsət almış dağıdıcı, məhvedici gücüylə təkrarlanan vətəndaş müharibələrini də işıqlandırır. Bu müharibələrin insanlara göstərdiyi təsiri sərib gözlər önünə. Əsəri bitirdikdən sonra bir az araşdırma aparım dedim, 2 seriyalı filminin olduğunu öyrəndim və izlədim. Əsərlə birə-bir eyni çəkilib demək olar ki. Ancaq əsər daha anlaqlı, maraqlı və axıcıdı. Əsəri oxumadan filmi izləsəydim, yəqin ki, çox az şey anlayardım. Odur ki, öncə əsər, sonra film ənənəsinə sadiq qalmaq daha yaxşı olar oxuyucular üçün də.

    Əsəri oxuduqca, Markez dilinin sehrinə qapılmamaq mümkün deyil. İnanıram ki, bəzi nüansları çıxmaq şərtilə bütün kitab qurdlarının, xüsusilə, Markezsevərlərin zövq alaraq oxuyacağı əsərdə olacaq. Oxuyanlar bilir, oxumayanlar isə oxumağa tələssin. ))
  • 104 syf.
    ·1 günde·9/10
    10 tane öyküden oluşan bu kitabı çevirisi güzel olsaydı sevebilirdim. Babil kitaplığı serisini oluşturan Borges kesinlikle mükemmel bir seçim yapmış. Yazarın hayatı çok garip. Mesela bir dönem faşizme karşıyken başka bir dönem faşizm yanlısı olmuş. Bir dönem dinden uzakken başka bir dönem Katolik olmuş. Kitabın ilk iki öykünün konusunu; Borges'in Kum Kitabı'ndaki iki öyküye benzettim. Galiba Borges, Papini'den etkilenmiş. Bence iyi ki de etkilenmiş.
    Bu kitapta en sevdiğim öyküler;
    Zihinsel Bir Ölüm
    Ruh Dilencisi
    Başkasının Yerine Canına Kıymak
    Kaçan Ayna
    Ödenmeyen Gün
    Kitaptaki öykülerin sonu genellikle ölüm ile bitiyor. Aslında karamsar duyguların kitabı ama insanı karamsarlığa sürüklemiyor. Bir kitap karamsar olup da nasıl karamsarlığa sürüklemez? Hemen söyleyeyim; bizlerin sonunu getiremediğimiz karamsar duyguların, sonu getirilmiş kurgusunu okumak en azından beni karamsarlıktan uzak tuttu.
    Papini'nin diğer eserlerini de mutlaka okuyacağım.
  • 411 syf.
    ·10/10
    Çok sevdiğim Remarque'ın okuduğum bir muhteşem kitabı daha. Bu kitapta insan doğasını yansıtan çok şey var. İyi ya da kötü. Çok ilginç; geçmiş yıllardaki gerçeklerle şimdikiler arasında ne kadar benzerlik var; örneğin mültecilere karşı olan tutumlar gibi...Bunca yıl geçti fakat hiçbir şey değişmedi.
    Bu kitabı 20 yaş üstü okurlara okumalarını tavsiye ederim, çünkü duygusal yükü çok yoğun ve tamamen insanı içine kapatır. Hayatın bazı gerçeklerini yansıtır, örneğin; bacağını kaybeden çocuğun düşündüğü ilk şey, annesi ile kendisinin hayatını iyileştirecek olan siğorta parası olması ya da uzun yıllar hayat kadını olarak çalışan birisinin, tüm birikimleri ile birlikte hayatının arzusunu gerçekleştirmek için hayalinin peşinden gidip; muhafazakâr hayat sürmesi, rahatlık vermeyen intikam duygusu hissi...
    Bu kitabı okurken sıkılırsanız, kitabı bırakıp 1-2 sene sonra okuyun. Çünkü bu kitabın etkisi hayatıma adeta bir adrenalin enjeksiyonu gibi oldu. Çılgınlıklar yapmak, derinden nefes almak, hayattan zevk almam gerektiğini hatırlattı.
  • Kara-Kura'ya benzer bir yaratık Harput'ta karşımıza çıkan ve Erlik'in taifesinden olan Könnöslerle ilişkisi olabileceği ileri sürülen Kamos'tur. Bunun da birtakım hastalıklar veren faaliyetleri yanında, insanı boğarak öldürdüğüne inanılır. Uykuyla uyanıklık arasında olan kişi o geldiği zaman geldiğini hissetmekle birlikte kurtulmak için herhangi bir harekette bulunamaz. Bazen iri yarı bir insanken bazen de iki karış boyundadır. Zaman zaman da kara bir kediye benzer. Doğu Karadeniz'de, Harput'ta Kamos'a ya da Kara-kura'ya atfedilen, insanın üzerine çullanıp onu nefessiz bırakma (veya boğma) özelliğine sahip kötü varlık daha çok Kara Koncolos olarak bilinir.
  • Güneşte oturursunuz. Yaz güneşine göre rengi koyulaşmış güneş ışığı üzerinize vurur. Artık güneşten kaçmıyorsunuz. Sırtınızı ya da yüzünüzü güneşe verip oturuyorsunuz. Dalları sallayan hafif bir rüzgâr var. Yaz mevsiminin ıssızlaşmış caddeleri, kalabalıklaşmaya başlar. Güneyden, adalardan, Karadeniz kıyılarındaki köylerden dönen kazancı yerinde insanlar ortaya çıkar. Güneş yanığı tenleri matlaşmıştır. Kışı nerelerde geçireceklerini düşünmeye başlarlar. İşte sonbahardır bu. Gecekondu mahallelerinin gittikçe büyüdüğü, İstanbul kentinin bütün çevresine yayıldığı, vadileri, tepeleri doldurduğu, köy toplumunun alttan alta hızla yayıldığı kentte, gittikçe azalan, kentin ortasında oturan, geniş bulvarlı birkaç mahalleye sığınmış insanlardır bunlar. Ama çoğunlukla tek katlı, eskiden kurulmuş olanları bir Anadolu kenti gibi büyümüş, yaygınlaşmış yapılarıyla, yüzbinlerce insanı barındıran bu çamurlu, tozlu, toprak yollu, kanalizasyonsuz, yolsuz mahallelerde ilk solcu örgüt merkezleri de açılmıştır. Oralarda yaşayan genç insanlar arasında, hızla okuyan, her gün kentin ortasına gelip çalışan, merkezdeki bir avuç aydınla ilişki kuran, bir yığın genç solcu vardır. Çevrede büyüyen uğultu kentin ortasına doğru yayılmaktadır.
    Demir Özlü
    Sayfa 93 - Derinlik Yayınları, 1979, ON İKİ
  • Karadeniz'i güzelim akarsularını, çiçeklerini kurutup metropollerdeki kafelerin kenarlarına yapay akarsular, çiçekler yaptık. Neşet Ertaş'ın kurban olduğu Zahide'yi unutup popüler kültürün anlamsızlıklarını üzerine yapay duygular kurduk. Eski kitapların konusundaki sonsuzsuzluğu burun tıkayıp, yeni kitapların çilek kokusunda yapay edebiyatı bulduk. Sosyal medyada, insanın istediği kişiliğe büründüpü yapay akla dadandık. Estetik ile yapay vücudu, kıyafetler ile yapay sınıfı keşfettik. Meyvenin, sebzenin, paranın hep yapayını ürettik. Şimdi bütün bu yapaylıkların dünyasında, yapay olmayan insanı lütfen kimse düşlemesin.