1844 ElyazmalarıKarl Marx

·
Okunma
·
Beğeni
·
2.111
Gösterim
Adı:
1844 Elyazmaları
Yazar:
Baskı tarihi:
2011
Sayfa sayısı:
400
ISBN:
9757399310
Kitabın türü:
Çeviri:
Kenan Somer
Yayınevi:
Sol Yayınları
Marx'ın 1844 yılında Paris'te kaleme aldığı Elyazmaları kadar didiklenmiş, öylesine çeşitli yorumlara konu olmuş, öylesine tartışmalara yolaçmış bir metin, ender bulunur. Bu metinde ya Marx'ın düşüncesinin özü görülmek istenmiş, ya da olgunluk yapıtları ile çeliştiği için önemi yadsınmıştır. Polemikler daha kesin metin düzenlenmeden önce başlamıştır. Daha Landshut ve Mayer tarafından yayınlanır yayınlanmaz, henüz okuma yanlışlıkları ile dolu ve kısmi bir metin sözkonusu olduğu halde, Elyazmaları çeşitli yorumlara yolaçmıştır. O günden bugüne, başka yayınlar da yapıldı. Bununla birlikte, Moskova'daki Marksizm-Leninizm Enstitüsü, daha bu yıl bile [1962] okuma yanlışlıklarını düzeltiyordu ve eğer kesin metin düzenlendiyse, bu iş daha yeni oldu.

Gene de kamuoyu tarafından pek tanınmayan bu yapıt yöresinde tüm bir yayın etkinliği gelişmekten geri kalmadı. Ve bu metin yorumları, Marx'ın metni üzerine gerçekten eğilmekten çok, siyasal ya da ideolojik konumları savunma kaygısını taşıyordu. Bunlar arasında üç eğilim ayırdedilebilir. Tüm bir yorumlamalar dizisi, kabaca sosyal-demokrat başlığı altında toplanabilir. Burada, Landshut ve Mayer tarafından kendi önsözlerinde savunulmuş bulunan tezleri benimseyerek, Elyazmaları'nda tepeden tırnağa aktörel (éthique) bir düşüncenin dışavurumunu gören yorumlayıcılar sözkonusudur. Bu yorumlara göre Marx, bu metinde insanın kapitalist rejimdeki durumu karşısında duyduğu tiksintiyi, felsefi bir biçim altında dile getirmiştir. Düşüncesinin gerçek temeli, daha sonraki yapıtların bu sağtörel (moral) ülküyü iktisat ya da siyaset dilinde aslına azçok uygun bir biçimde dile getirmekten başka bir şey yapmadıkları bu başkaldırmanın ta kendisidir. Bu eğilimin erekleri açık. Bu eğilim, genç Marx'ın düşüncesini sorgulamaktan çok, onun devrimci sivriliğini köreltmeyi ve öğretinin özüne bağlı kalarak toplumu değiştirme işinde ondan yararlanan marksist-leninistlerin saygınlığını azaltmayı gözetiyor.
E.Botigelli, Sunuş'tan
Marx'ın 1844 El yazmaları, görüşlerine dair ilk taslaklarıdır. Taslaklar şeklinde kendi yaptığı araştırma ve çalışmalardır. İlk derlemenin ardından iki adet Fransızcaya tercüme edilmiş nüshası hazırlanmıştır. Okuduğumuz El Yazmaları bu Fransızca metinden elde edilmiştir. Bildiğim kadarı ile orjinal yazmalar "Marx-Lenin Kurumu'nun " elindedir.

Eseri Birikim Yayınevinin neşrettiği versiyondan okudum. Bu arada sol yayınlarının neşrettiği basımla'da karşılaştırma imkanım oldu. Sol yayınevi, eserin ilk 80 sayfaya yakın kısmında genel olarak Marx ve kuramları hakkında bilgi vermiştir. Orjinal El Yazmaları'nın verilmesinin ardından da son bölümde; , Auguste Coru'nun Ekonomi Politik ve Felsefe Elyazmaları ve Marx ve Engels'in 1848 Devrimine Kadarki İdeolojik Evrimleri'de kitaba eklenmiş, bunun yanısıra Engels'in Ekonomi Politigin Bir Eleştiri Denemesi'de esere eklenmiştir. Bu açıdan içerik olarak Sol Yayınlarının derlediği versiyon daha kapsamlı ve hacimlidir. Sol yayınları adına eserin çevrimi Kenan Somer tarafından yapılırken, Birikim Yayınevi adına çeviriyi Murat Belge üstlenmiştir.

Marx'ın bu eseri; ileride Das Capital'de çok detaylı olarak izah edeceği felsefesinin üzerine incelemelerden oluşur. Yaptığı çalışmaların prototipi de diyebiliriz. Kitapta, Hegel'in kuramlarına itiraz ve anti-tez sunulurken, Ludwig Feuerbach' e ait görüşlere övgüler ve olumlu yorumlarla desteklenmiş tekrarlarla örneklemeler yapılmıştır. Engels ve Epikür'den sonra Marx'ı en çok etkileyebilmiş fiozof sanırım Ludwig Feuerbach'dir. Marx, Ludwig Feuerbach'in yöntemlerinin doğruluğunu -kendi deyimi ile büyük başarısını- eserinde şu üç madde ile açıklar;

1- Felsefenin, düşünceye çevrilmiş ve düşünerek açıklanmış dinden başka bir şey olmadığını ve dolayısıyla insan özünün yabancılaşmasının varoluşunun bir başka şekli ve tarzı olarak mahkum edilmesi gerekliliğini kanıtlaması;
2- "İnsanla insanın" toplumsal ilişkisini, Feuerbach'da kuramının temel ilkesi yaptığına göre, gerçek maddeciliğin ve gerçek bilimin oluşması;
3- Saltık olumlu, kendini destekleyen olumlu, olduğunu ve olumlu şekilde kendinde temellendiğini iddia eden olumsuzlamanın olumsuzlaşmasına karşı çıkması.

Eserde kapital sistemin Proleterya üzerindeki tahakkümü ve işçiler üzerinde uygun olmayan hayat şartları ifade edilirken konuyu fizyolojik olarak detaylı bir şekilde incelemiş olan Bernardino Ramazzini'yede yer verilmesini dilerdim. Bunu da belirtmek isterim.

1844 El Yazmalarına Feuerbach'in eserinin okunması akabinde girmeyi planlamış ve gerçekleştirmiştim, El Yazmaları'nın okunması neticesinde aldığım kararda büyük isabet kaydettiğimi gördüm. İncelemesini yaptığım bu esere aynı yöntemle yani Feuerbach'in okunması neticesinde geçilmesini de diğer okurlar tavsiye eder, keyifli okumalar dilerim.
Ne kadar az yer, içer, kitap okursan; tiyatroya, dansa, meyhaneye ne kadar az gidersen; ne kadar az düşünür, sever, kuram yaratır, şarkı söyler, resim ve eskrim yaparsan, o kadar fazla sermaye biriktirirsin. Hazinen öyle büyür ki ne böcekler ne de toprak onu yok edemez. Ne kadar az kendin olursan, o kadar çoğa sahip olursun; kendi hayatını daha az yaşadıkça, yabancılaşmış hayatını uzaklaşmış varlığını o kadar çok yaşarsın.
Herkes başkasının üzerinde dışsal bir egemenlik kurup kendi bencil gereksemelerini doyurmaya bakar.
Sevgi yalnız bir insana bağlılık değildir. Bir tutumdur. Kişinin yalnız bir sevgi nesnesine değil, bütünüyle dünyaya bağlılığını gösteren bir kişilik yapısıdır. Kişi yalnız bir tek kimseyi seviyor, başka her şeye karşı ilgisiz kalıyorsa sevgisi sevgi değil, genişletilmiş bencilliktir.
Daha geniş bir manevi özgürlük içinde gelişebilmek için, insanlar bedeni gereksemelerine köle olmaktan kurtulmalı­dırlar, bedenlerinin kölesi olmamalıdırlar. Dolayısıyla, her şeyden önce, manevi yaratıcı etkinlik ve manevi zevk alma için ayıracak zamanları olmalıdır.
Karl Marx
Sayfa 27 - Birikim
“Emek tarafından üretilen nesne, onun ürünü, artık üreticisinden bağımsız bir güç olarak, emeğe karşı yabancı bir varlık olarak dikilir… işçi kendisini işte daha fazla harcadıkça, kendine rağmen yarattığı nesneler dünyası daha güçlü hale gelir, o kendi iç dünyasında daha da yoksullaşır ve daha az kendisine ait olur” (s.122).

“Ancak yabancılaşma sadece sonuçta değil, üretim sürecinde, üretici etkinliğin kendi içinde de ortaya çıkar… Eğer emeğin ürünü yabancılaşmaysa, üretimin kendisi etkin yabancılaşma olmak zorundadır… Emeğin nesnesinin yabancılaşması, çalışma etkinliğinin kendisindeki yabancılaşmayı adeta özetler” (s.124)

“iş, işçiye dışsaldır. …onun doğasının bir parçası değildir; o, sonuçta yaptığı işte kendisini gerçekleştiremez; ancak kendisini inkâr eder. … Bu nedenle işçi, yalnızca boş zamanı süresince kendisini yuvasında hisseder, işte ise yuvasız hisseder” (s.124-125).

“işte (işçi) kendisine değil, başka bir kişiye aittir” (s.125).

“Bu, işçinin kendisinin etkinliğiyle kendisine ait olmayan yabancı bir şey olarak, etkinlikle ıstırap çekme (edilgenlik) olarak kuvvetle güçsüzlük olarak, yaratımla kuvvetten düşme olarak, işçinin kişisel fiziksel ve zihinsel enerjisi kendi kişisel yaşantısıyla…kendisine karşı yöneltilmiş, kendisinden bağımsız ve kendisine ait olmayan bir etkinlik olarak ilişkisidir” (s.126).

“insan başka insanlardan yabancılaşır. insan, kendisiyle zıtlaştığında başka insanlarla da zıtlaşır. insanın kendi işiyle, kendi işinin ürünüyle ve kendisiyle ilişki için geçerli olan başka insanlarla ilişkisi için de geçerlidir. … Her insan başkalarından yabancılaşır… başkalarının her biri benzer şekilde insan yaşamından yabancılaşır” (s.129)

Kitabın basım bilgileri

Adı:
1844 Elyazmaları
Yazar:
Baskı tarihi:
2011
Sayfa sayısı:
400
ISBN:
9757399310
Kitabın türü:
Çeviri:
Kenan Somer
Yayınevi:
Sol Yayınları
Marx'ın 1844 yılında Paris'te kaleme aldığı Elyazmaları kadar didiklenmiş, öylesine çeşitli yorumlara konu olmuş, öylesine tartışmalara yolaçmış bir metin, ender bulunur. Bu metinde ya Marx'ın düşüncesinin özü görülmek istenmiş, ya da olgunluk yapıtları ile çeliştiği için önemi yadsınmıştır. Polemikler daha kesin metin düzenlenmeden önce başlamıştır. Daha Landshut ve Mayer tarafından yayınlanır yayınlanmaz, henüz okuma yanlışlıkları ile dolu ve kısmi bir metin sözkonusu olduğu halde, Elyazmaları çeşitli yorumlara yolaçmıştır. O günden bugüne, başka yayınlar da yapıldı. Bununla birlikte, Moskova'daki Marksizm-Leninizm Enstitüsü, daha bu yıl bile [1962] okuma yanlışlıklarını düzeltiyordu ve eğer kesin metin düzenlendiyse, bu iş daha yeni oldu.

Gene de kamuoyu tarafından pek tanınmayan bu yapıt yöresinde tüm bir yayın etkinliği gelişmekten geri kalmadı. Ve bu metin yorumları, Marx'ın metni üzerine gerçekten eğilmekten çok, siyasal ya da ideolojik konumları savunma kaygısını taşıyordu. Bunlar arasında üç eğilim ayırdedilebilir. Tüm bir yorumlamalar dizisi, kabaca sosyal-demokrat başlığı altında toplanabilir. Burada, Landshut ve Mayer tarafından kendi önsözlerinde savunulmuş bulunan tezleri benimseyerek, Elyazmaları'nda tepeden tırnağa aktörel (éthique) bir düşüncenin dışavurumunu gören yorumlayıcılar sözkonusudur. Bu yorumlara göre Marx, bu metinde insanın kapitalist rejimdeki durumu karşısında duyduğu tiksintiyi, felsefi bir biçim altında dile getirmiştir. Düşüncesinin gerçek temeli, daha sonraki yapıtların bu sağtörel (moral) ülküyü iktisat ya da siyaset dilinde aslına azçok uygun bir biçimde dile getirmekten başka bir şey yapmadıkları bu başkaldırmanın ta kendisidir. Bu eğilimin erekleri açık. Bu eğilim, genç Marx'ın düşüncesini sorgulamaktan çok, onun devrimci sivriliğini köreltmeyi ve öğretinin özüne bağlı kalarak toplumu değiştirme işinde ondan yararlanan marksist-leninistlerin saygınlığını azaltmayı gözetiyor.
E.Botigelli, Sunuş'tan

Kitabı okuyanlar 72 okur

  • Nobody
  • Emir
  • Göktürk.
  • Ayça
  • Eylûl
  • Dengbej
  • Galip
  • Ahmet
  • Sonat Akova
  • Hasan Yıldırım

Yaş gruplarına göre okuyanlar

0-13 Yaş
%2.7
14-17 Yaş
%5.4
18-24 Yaş
%37.8
25-34 Yaş
%32.4
35-44 Yaş
%16.2
45-54 Yaş
%5.4
55-64 Yaş
%0
65+ Yaş
%0

Cinsiyetlerine göre okuyanlar

Kadın
%25
Erkek
%75

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%27.3 (6)
9
%45.5 (10)
8
%13.6 (3)
7
%4.5 (1)
6
%4.5 (1)
5
%4.5 (1)
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0