50 Soruda Evren

8,0/10  (5 Oy) · 
6 okunma  · 
4 beğeni  · 
114 gösterim
Ülkemizin az sayıdaki nitelikli popüler bilim yazarlarından Çağlar Sunay, “50 Soruda” dizisinin onuncu kitabı olan 50 Soruda Evren’de, bilimin geçmişindeki yüzlerce yılın birikimiyle günümüze dek ulaştığı tüm bilgileri süzerek, oldukça yalın bir evren portresi çıkarıyor. Yazarın Güneş Sistemi’nin üyelerinden, Evren’in yapıtaşı gökadalara, onların düzenlenişinden, karanlık madde ve karanlık enerjiye kadar birçok temel konuyu neredeyse hiçbir formüle başvurmadan, olabildiğince basit anlatırken ele aldığı kimi sorular şöyle:
Evren nedir? Uzay ne kadar boştur? Güneş nasıl oluştu? Güneş’in sonu nasıl olacak? Gezegenler nasıl oluştu? Ay Dünya’dan mı koptu? Güneş Sistemi’ni oluşturan gezegenlerin özellikleri neler? Evren’de başka yaşam var mı? Karadelik nedir? Dünyamıza en yakın yıldızlar hangisidir? Yıldız kayması nedir? Dünya’ya yaşamı tehdit edecek büyük bir göktaşı çarpma olasılığı nedir? Uzayı araştırmak için bugüne kadar insanlık kaç uzay aracı gönderebildi? Evren’in yapısı nasıldır? Evren ne kadar büyüktür? Evren kaç yaşındadır? Evren’de uzaklıklar nasıl ölçülür? Karanlık madde nedir? Karanlık enerji nedir? Evren’in içeriği nedir? Evren’in sonu nasıl gelecek?
  • Baskı Tarihi:
    Ekim 2011
  • Sayfa Sayısı:
    250
  • ISBN:
    9786055888213
  • Yayınevi:
    Bilim ve Gelecek Yayınları
  • Kitabın Türü:

Kitaptan 6 Alıntı

Eski Yunanlar gökyüzünde yıldızlardan farklı hareket eden ışıklı yedi gökcismi saptamışlar ve adlarını da kendi mitolojilerinden vermişlerdi: Selene (Ay), Helios (Güneş), Hermes (Merkür), Afrodit (Venüs), Ares (Mars), Zeus (Jüpiter) ve Kronos (Satürn). Bunlara genel olarak “gezgin” anlamına gelen planet diyorlardı. Dünya, o dönemin inanışına göre Evren’in merkezi olduğundan, bir “gezgin” olarak kabul edilmiyordu.

50 Soruda Evren, Çağlar Sunay50 Soruda Evren, Çağlar Sunay

Ağaçtan yere düşen bir elmayla Ay’ı Dünya’nın çevresindeki yörüngede tutan kuvvetin aslında aynı olduğu düşüncesinden yola çıkan Newton, Evren’deki temel kuvvetlerden biri olan kütleçekim kuvvetini açıklayan ünlü yasayı bulmuştur.

50 Soruda Evren, Çağlar Sunay50 Soruda Evren, Çağlar Sunay

“Atmosferin nerede bittiği, uzayın nerede başladığı” belirsizliğiyle birlikte, bilim insanları arasında karman hattı diye bilinen ve uzayın başladığı sınır olarak kabul edilen bir yükseklik de vardır. Bu yükseklik 100 km’dir. Yani uzay Yer’den yalnızca 100 km ötededir. Ünlü gökbilimci Carl Sagan’ın dediği gibi, eğer otomobilinizi yere dik konuma getirip havada ilerleyebilseniz, yaklaşık bir saat sonra uzaya varabilirsiniz. Uzay aslında çok yakındır.
Uluslararası Uzay İstasyonu yerden 350 km yukarıda, Hubble Uzay Teleskopu 560 km yukarıda ve ilk yerli Dünya gözlem uydumuz RASAT da 700 km yukarıda dönmektedir.

50 Soruda Evren, Çağlar Sunay50 Soruda Evren, Çağlar Sunay

Güneş’ten gelen yüksek enerjili parçacıklar kutup bölgelerinde aurora (“kuzey ışıkları” ya da “güney ışıkları”) denen etkileyici ışık gösterilerinin ortaya çıkmasına neden olur. Çok şiddetli patlamalardan sonra oluşan bu auroralar, alçak enlemlerden bile görülebilir. Ne var ki Dünya’ya gelen bu parçacıkların görsel etkisinden başka etkileri de olur. Bunlar, yörüngedeki uyduların işleyişini bozabilir, iletişim ağlarını çökertebilir, hatta elektrik şebekelerine bile zarar verebilir.

50 Soruda Evren, Çağlar Sunay50 Soruda Evren, Çağlar Sunay

Yıldızlardan gelen ışıkları inceleyerek, içlerindeki elementleri saptamaya yarayan spektroskopun 1859’da keşfinden kısa bir süre sonra, Güneş’in de aslında bir yıldız olduğu ya da geceleri gökyüzünü dolduran bütün o nokta büyüklüğündeki ışıkların gerçekte birer Güneş olduğu anlaşıldı.

50 Soruda Evren, Çağlar Sunay50 Soruda Evren, Çağlar Sunay

Küçük kütleli bir yıldız olması, Güneş’i uzun ömürlü yapar. Yıldızların büyüklükleriyle ömürleri ters orantılıdır. Büyük yıldızlar az, küçük yıldızlarsa çok yaşar. Yaklaşık 4,56 milyar yaşında olan Güneş’in daha 5-6 milyar yıllık ömrü vardır.

50 Soruda Evren, Çağlar Sunay50 Soruda Evren, Çağlar Sunay