Havacılık ve uzay mühendisliği alanında çalışmış olan Macar-Amerikalı bir matematikçi, havacılık mühendisi ve fizikçidir. Süpersonik ve hipersonik hava akışını karakterize eden aerodinamikteki önemli ilerlemelerden sorumludur. Uzayın insan tanımlı sınırına, çalışmalarına ithafen "Kármán Hattı" adı verilmiştir. Kármán, 20. yüzyılın önde gelen aerodinamik kuramcılarından biri olarak kabul edilmektedir. Theodore von Kármán, tartışmasız yirminci yüzyılın en büyük beyinlerinden biriydi. 11 Mayıs 1881'de Macaristan'ın Budapeşte kentinde doğdu ve erken yaşta matematik ve fen bilimlerine yatkınlık gösterdi. 1908'de Almanya'daki Göttingen Üniversitesi'nden mühendislik alanında doktora derecesi aldı. Aynı yılın Mart ayında ilk kez bir uçak gördü ve uçan makinelerin fizik prensiplerine ilgi duydu. Böylece aerodinamiğe olan ömür boyu sürecek ilgisi başladı. Von Kármán çeşitli akademik görevlerde bulundu, I. Dünya Savaşı sırasında Avusturya-Macaristan Ordusu'nda görev yaptı, özel sektörde araştırma yaptı ve çeşitli ülkelerde kapsamlı dersler vererek dünya çapında ün kazandı. Robert A. Millikan tarafından Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü (Caltech) mühendislerine rüzgar tüneli tasarımı konusunda danışmanlık yapmak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne davet edildi. Rüzgar tüneli 1928'de tamamlandıktan sonra von Kármán, Caltech'in yeni kurulan Guggenheim Havacılık Laboratuvarı'na (GALCIT) katılmak üzere orada kaldı. 1930'da GALCIT Direktörü oldu. Batı Yakası'ndaki birçok uçak şirketinin, Caltech mühendisleri, bilim insanları ve öğrencilerinin de yardımıyla rüzgar tünelini model testleri için kullanmasıyla bölüm önem kazandı. Roket deneyleri, 1935 yılında Caltech'te lisansüstü öğrencisi Frank J. Malina ile başladı. Von Kármán'ın teşvikiyle Malina ve küçük bir grup adam, katı ve sıvı yakıtlar geliştirdi. Çalışmaları, ABD Hava Kuvvetleri'nin dikkatini çekti ve roket motorlarının araştırılması ve test edilmesi için bir dizi hibe kazandı. 1942'de von Kármán ve beş bilim insanı, jet motorları inşa etmek için sözleşmeler almak üzere Aerojet Engineering Corporation'ı kurdu. 1944'te, Alman bilim insanlarının askeri amaçlı roketler geliştirdiğine dair haberlerin ardından, ABD Ordu Mühimmatı, Amerikan muadili silahlar üretmek için Caltech ile bir sözleşme imzaladı. Proje, von Kármán'ın JPL'nin ilk Direktörü olmasıyla Jet Tahrik Laboratuvarı olarak tanındı. Von Kármán, zamanının çoğunu Washington, DC ve yurt dışında, diğer bilim insanlarını ziyaret ederek ve Amerika Birleşik Devletleri hükümetine hava gücünün gelecekteki askeri uygulamaları konusunda danışmanlık yaparak geçirdi. 1949'da Caltech ve JPL'den istifa ederek Pentagon'da çalışmaya başladı ve 1954'e kadar Hava Kuvvetleri Bilimsel Danışma Kurulu'na başkanlık etti. Kurul, savaş sonrası askeri sistemler teorisini "Where We Stand" (1945'te süpersonik uçuşu, kıtalararası balistik füzeleri, nükleer savaş başlıklarını ve SAM füzelerini öngörmüştü) ve von Kármán'ın "Bilim: Hava Üstünlüğünün Anahtarı" adlı kitabının girişini yaptığı 12 ciltlik "Toward New Horizons" (Yeni Ufuklara Doğru) adlı kitapta özetledi. Mart 1952'de NATO Havacılık Araştırma ve Geliştirme Danışma Grubu'nun (AGARD) başkanı oldu. 1954'te Uzay Mühendisi Başarı Ödülü'nü, 1960'ta ise sıvı yakıtlı roket çalışmalarından dolayı Goddard Anma Madalyası'nı aldı. 1963 yılında Başkan John F. Kennedy ona ilk Ulusal Bilim Madalyası'nı takdim etti. Von Kármán, 82. doğum gününden dört gün önce uykusunda geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.

Kitaplar

Aerodynamics

0

İleri