Yazar:
Yaşar Kemal
Çizer:
Abidin Dino
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 12 dk.
Sayfa Sayısı:
254
Basım Tarihi:
1994
İlk Yayın Tarihi:
1943
Yayınevi:
Görsel Yayınlar
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Asıl adı Kemal Sadık Gökçeli.
Ağıtlar kitabını kıymetli yazarımız 1939-1942 yılları arasında derlemeye başlamış.
Ama nasıl derleme.. tıpkı bir saz aşığı gibi, diyar diyar gezerek, yerinden
AğıtlarKitap Simyacıları
Hepimiz hayatımızın bir yerinde Ağıtlara aşina olmuşuzdur, ya bir şiirde, ya da bir türküde....
Bazen 
Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun ifadesiyle,
Edebiyat bir uzun yürüyüş...Edebiyat kültür sosyoloji
Puan vermedi·275 syf.··
Beğendi
·2025 13. kitabı
·10 günde okudu
·Okunma: 16 Nisan 2025 15:44
Okuduğum ilk folklorik derleme.
Yaşar Kemal in ilk kitabı.
Köy köy dolaşıp derlenmiş ağıtlar.
Kitap güzel bir araştırma-inceleme kitabı olmuş.İlk başta "ağıtlar üstüne" girişinin yapılması kitabı anlamaya ve daha bilinçli başlamaya olanak sağlamış.Ağıtlardan önce de hikayelerinden kısa kısa bahsedilmesi o ağıdı benimsememizi ve duygularını daha iyi anlamamızı sağlamış.Ağıtlardan sonra bazı kelimelerin anlamlarının verilmesi de anlam kargaşasının önüne geçmiş.
Benim okuyacağım ve seveceğim tarzda bir kitap değildi.Bu yüzdendir ki kısa sürede bitirdim.Uzun süreye yaymaya kalksam muhtemelen yarım bırakırdım.Güzel bir derleme olmuş burda yazara bir lafım yok ama ben okurken sıkıldım.Belki hikayeleri daha uzun tutulabilirdi ağıtların.Ki bunu başlarda yapmış ve o kısımlar daha iyi olmuş zannımca.
Ayrıca bu kitap benim pdf tarzında okuduğum ilk kitaptı.Önerebileceğim bir kitap çünkü kendi alanında gerçekten kapsamlı yazılmış.Güzel araştırılmış,aktarılmış ve açıklanmış.
Yaşar Kemal’in ilk kitabı Ağıtlar.. 1939-1942 yılları arasında daha genç iken yaptığı çalışmalar, Yaşar Kemal’in geleceği bakımından fikir veriyor. Romanlarında kullandığı karakter ve olayların, ağıtlarda geçtiğini görüyoruz. Bir insanın genç yaşında ağıt derlemek için zaman harcaması, para sarfetmesi çok başka bir şey.. İyi ki okumuşum..
Özellikle Vay Anam Kurası Ağıdı…
Ağlayanım anam bacım - elin oğlu yas mı tutar...
Yaşar Kemal'in Çukurova bölgesinden ve Toroslar'dan derlediği pek çok ağıt derlemesi. Birçoğu pek tanıdık; belki bir türkü de belki bir uzun hava da duyduk. Sevilen birini kaybetme acısına en içten, en samimi cevaptır belki de ağıt yakma. Acının, tesellinin, terapinin en saf ve özden gelen kaygısız örneği. Ne kadar öyle olsa da yine de kimseler ağlamasın, özellikle de analar.
Ağıtlar
Yaşar Kemal'in ilk eseri. 1943'te ilk kez yayınlanmıştır. Anadolu'nun farklı coğrafi bölgelerinden derlediği ağıtlar kanımca mükemmel nitelikte. Okunması gereken yapıtlar arasında.
Yaşar Kemal’in Ağıtlar isimli eseri, Anadolu’nun sözlü kültüründen derlediği ağıtları bir araya getirdiği önemli bir folklor çalışmasıdır. Kitap, yalnızca ağıt metinlerinden oluşmaz; Ağıtların doğuşu, halk kültüründeki yeri, söyleyenlerin yaşamı ve ağıtların sosyal yapıyla ilişkisi üzerine yaptığı geniş açıklamaları da içerir. Eserde yer alan ağıtların çoğu, bireysel acıların kolektif bir hafızaya dönüşme biçimini göstermektedir. İnsanların ölüm, ayrılık, haksızlık, yoksulluk, savaş, töre ve doğa olayları karşısındaki duygularını türkülerle dile getirdiği bir kültürel miras ortaya konulmaktadır.Anadolu’muzun hüzünlü seslerini topladığı, hem edebi hem folklorik değere sahip bir derleme kitabıdır. Kitap, acının insanları ve toplumları nasıl bir araya getirdiğini, ağıtların bir kültürü yaşatan en eski sözlü geleneklerden biri olduğunu gösterir. Yaşar Kemal Çukurova da ağıtların içinde büyüdüğünü köy köy gezip bunları çocuk yaşta not aldığını söylemişti. Okumanızı öneririm.
Ölümün ardından yakılan acılı sözler·275 syf.·İnceleme
10/10
2026 7. kitabı
Ağıt Nedir? Ne Zaman, Nerede, Nasıl Söylenir?
Tarih bizlere sürekli ölümle ilgili insanların onunla uğraştığını göstermektedir. Her dinin kendi temelinde ölümden sonra hayat inancı vardır, farklı şekillerde inançlar olsa bile ölümden sonrasına inançlar yaygındır. Kemal Sadık Gökçeli namı diğer Yaşar Kemal Osmaniye, Maraş, Kayseri, Gaziantep ve özellikle Adana'daki köyleri ziyaret ederek oranın ağıtçı kadınlarından elde ettiği ağıtları hikayeleri ile (Çoğunlukla hikayeleri var bazıları için kaynak veya yeterli bilgi yoktur) bir eser yazmak ve bunu 1946'da TDK'ya bir kitap olarak basması için vermiştir. Lakin kitap olarak basmamışlardır, böyle olunca kopyaları alıp arkadaşı ile yayımlamıştır. Abidin Dino'nun çizimleri ile ağıtlar o yaşanılan durumların yansıtılmış ifadesi gibidir.
'Ölülerde ağıt söylemek, Anadolu halkının başlıca adetlerinden biridir.' Syf~58
Anadolu halkı (Çoğunlukla doğu) aniden kaybedilen sevdikleri için ağıtlar yakar. Kendi şivesi ve ağzı ile yaşadığı acısını, öfkesini, isyanını ağıt yakarak dile getirir. Ağıtlar destanlar gibi, olmuş bir olayın tekerlemeler ve şiirsel şekilde anlatımıdır. Çoğunlukla bunları (cinselleştirmek olmaz) kadınlar yapar. Ölenin arkasından ağıt yakarak yakınları bir nevi teselli eder.
İçinde 2 ciltlik Ağıtlar ve bu ağıtların mealini desteklemek için yazılmış açıklamalar mevcuttur. Eski Türkçe ile yazılmış olması benim için pek sorun teşkil etmedi. Çünkü bir ağıdı anlamak için hissetmek yeterlidir...
Ne kadar güzel gelenekler. Ağıtlar’ı okurken duygulanmamak ve gözyaşlarını tutabilmek biraz zor. Ağıtlar bana toplum olarak yaşamanın, acına başkalarını da ortak etmenin bence çok gerekli hatta günümüzde de sürdürülebilse dedirten bir gelenek olduğunu gösterdi. İnsanlar büyük acılar yaşarken etrafında acısını paylaşan, yaşayan insanlar görmesi ilginç bir şekilde yüreğinde ki yangını hafifletiyor. Çağdaş toplum da nerede ise herkesin bir psikoloğu var artık. Bu gelenekler devam ettirilebilseydi, insanlar kendilerini yalnızlaştırmasalardı, psikopatlaşma ve ruhsal bunalım vakaları bu kadar üst seviyede çoğalmaya bilirdi. Ağıtlar’ı okurken yüz yıl yüz elli yıl önce yaşanmış acıları yüreğinin ta derinliklerinde yaşıyorsun hiç tanımadığın insanlara kolayca gözyaşı dökebiliyorsun. Yaşar Kemal yitmekte olan bir geleneğin kalıntılarını araştırıp bulmuş ve belgelemiş. Bundan yüzyıllar sonra bu kitabı okuyan bizden sonraki kuşaklar kim bilir ne kadar yadırgayacak bu geleneği, hatta günümüzde bile aaa ölünün başında türkümü söylenir diye yadırgayanların azımsanmayacak sayıda olduğu da kesin. Yüreğine, emeğine sağlık büyük usta çünkü gerçekten büyük bir emek bu kadar ağıtın derlenmesi. Tabi o günkü koşullar düşünülünce bu kitabın oluşması günümüz şartlarıyla kıyaslanamaz bile.
Yazar Hakkında
Yaşar KemalYazar · 74 kitap
Yaşar Kemal (d. Kemal Sadık Gökçeli,] 1923; Gökçedam, Osmaniye), Kürt asıllı Türk romancı, senaryo ve öykü yazarı. Türk edebiyatının en önde gelen kalemlerinden biridir. İlk öykü kitabı Sarı Sıcak'ta da yer alan Bebek öyküsü ile ilk romanı İnce Memed, Cumhuriyet'te tefrika edildi. İnce Memed, yaklaşık kırk dile çevrilerek yayımlandı ve kitaplarının yurtdışındaki baskısı yüz kırktan fazladır.
Yaşar Kemal pek çok yapıtında Anadolu'nun efsane ve masallarından yararlanmıştır. PEN Yazarlar Derneği üyesidir. Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterilen ilk Türk yazardır.
Çocukluğu
Yaşar Kemal, Nigâr Hanım ile çiftçi Sadık Efendi'nin oğlu olarak aslen Van-Erciş yolu üzerinde ve Van Gölü'ne yakın Muradiye ilçesine bağlı Ernis (bugün Ünseli) köyünden olan bir aileden dünyaya geldi. Kendi anlatımına göre bir Türkmen köyünde tek Kürt ailenin çocuğu olarak doğup büyüyen Yaşar Kemal, evde sadece Kürtçe köyde ise Türkçe konuşurdu. Ailesi, Birinci Dünya Savaşı'ndan dolayı Adana'nın Osmaniye ilçesine bağlı Hemite (bugün Gökçedam) köyüne yerleşti. Beş yaşındayken, babasının camide öldürülüşüne tanık oldu. Orta okul döneminde çeşitli işlerde çalıştı. Kuzucuoğlu Pamuk Üretme Çiftliği'nde ırgat kâtipliği (1941), Adana Halkevi Ramazanoğlu kitaplığında memurluk (1942), Zirai Mücadele'de ırgatbaşlığı, daha sonra Kadirli'nin Bahçe köyünde öğretmen vekilliği (1941-42), pamuk tarlalarında, batozlarda ırgatlık, traktör sürücülüğü, çeltik tarlalarında kontrolörlük yaptı.
Sanat hayatı
1978 yılındaki yaptığı bir söyleşide sanat çalışmalarına ilkokula başlamadan önce şiirle işe koyulduğunu ve okula başladığında "yaşlı halk şairleriyle çakıştığını" anımsadığını belirtti. İlkokulun son sınıfındayken arkadaşı Aşık Mecit, çok iyi saz çalarken kendisi annesinden ötürü sazı "berbat" çalmaktaydı. Bunun nedenini şu sözlerle dile getirdi:
"Benim saz çalamamamın sebebi var, anam aşık olacağım da diyar diyar dolaşacağım diye saza, aşıklığa düşman olmuştu. Onun tek çocuğuydum ve gözünden ayırmıyordu beni. Okulda, düğünlerde bayramlarda beni hep Aşık Mecitle çakıştırırlardı. Aşık Mecitle Kadirlide bir kahvede bir gece sabaha kadar çakıştığımı şimdi iyice anımsıyorum."
Ortaokuldan ayrıldıktan sonra folklor derlemelerine başladı ve 1940-1941 yılları arasında Çukurovadan ile Toroslardan derlediği ağıtları içeren ilk kitabı olan Ağıtlar, Adana Halkevi tarafından 1943 yılında yayınladı. 1944 yılında ilk hikâyesi Pis Hikâye'yi yayınladı. Bunu, Kayseri'de askerlik yaparken yazmıştı. Bebek, Dükkâncı, Memet ile Memet öyküleri 1950'lerde yayımlandı.
Kemal Sadık Göğceli adı ile çeşitli yayımlarda yazarken Yaşar Kemal adını Cumhuriyet gazetesine girince kullanmaya başladı. 1952 yılında yayımlanan ilk öykü kitabı olan Sarı Sıcak'ta da yer alan Bebek öyküsü burada tefrika edildi.
1947'de İnce Memed'i yazdı fakat yarım bıraktı ve 1953-54’te bitirdi. Romanı yazma nedeni eşkiya olan ve dağda vurulan amcasının oğlunun vurulması olduğunu 1987 yılındaki bir söyleşisinde belirtti. Ayrıca aynı söyleşide, çocukluğunun eşkiyalığın içinde geçtiğini, dayısının "en büyük" eşkiyalardan biri olduğunu, o çevrede 1936'lara kadar beş yüze yakın eşkiya bulunduğunu ve bunlardan birinin de Kurtuluş Savaşı'nda Kadirli'yi ilk örgütleyenlerden olan Karamüftüoğlu ailesinden ünlü Remzi Bey olduğunu söyledi. Remzi Bey'in kendisine, ilk İnce Memed hikayesinde "Çakırdikeni" diye yer alan diken hikâyesini anlattı ve Yaşar Kemal'le "eşkıyalığın felsefesini" yaptı.
Yaşar Kemal'in dünyada ilk kez yayımlanan seri, Bebek öyküsüdür ve önce Fransızcaya, sonra İngilizceye, İtalyancaya, Rusçaya, Romenceye ve diğer dillere çevrildi.
Siyaset
17 yaşından bu yana sosyalist politikanın içindedir. 1961 Anayasası'ndan sonra kurulan Türkiye İşçi Partisi'ne 1962'de katıldı. Emekçi sınıfının tamamen yönetime gelmesini isteyen Kemal, TİP'te sekiz yıl çalıştı ve yöneticilerden biriydi. 1987'deki bir söyleşisinde Türkiye'de bir Marksist partiye ihtiyaç olduğunu belirtmiştir. Aynı söyleşideki "Nasıl bir sol modelden yanasınız?" sorusuna, şu cevabı vermiştir:
"Her ülke sosyalist modelini kendisi kurar. Sovyetlerin 70 yıldır yaşama geçmiş modelini kabul edemeyiz. Yüzde yüz bağımsızlıktır sosyalizm. Kişi bağımsızlığı, ülke bağımsızlığı, politik bağımsızlık, ekonomik bağımsızlık, özellikle de kültürel bağımsızlık... Sosyalizmin başka bir anlamı yok benim için. Bu çağa gelinceye kadar kültürler birbirlerini beslemişlerdir, yok etmemişlerdir. Oysa çağımızda, kültürler kültürleri yok etmek için, bilinçli olarak kullanılmışlardır, emperyalistler tarafından. Benim için dünya bin çiçekli bir kültür bahçesidir; bir çiçeğin bile yok olmasını, dünya için büyük bir kayıp sayarım."
TİP'ten ayrılan yazar, nedenini partinin niteliğini yitirmesine, bürokratların eline geçmesine ve emekçilerden kopmasına bağladı. Sovyetler Birliği çökmesinin, sosyalizmin de çökmesi değil, tam tersine dünya sosyalizminin zaferi olduğunu 1993'teki bir söyleşisinde dile getirmiştir.
Temalar
« Halka kim zulmediyorsa, etmişse, halkı kim eziyor, ezmişse, onu kim sömürmüş, sömürüyorsa, feodalite mi, burjuvazi mi... Halkın mutluluğunun önüne kim geçiyorsa ben sanatımla ve bütün hayatımla onun karşısındayım. [...] Ben etle kemik nasıl biribirinden ayrılmazsa, sanatımın halktan ayrılmamasını isterim. Bu çağda halktan kopmuş bir sanata inanmıyorum. »
Yaşar Kemal'im edebi çalışmalarında halka dönük bir düşünce hakim oldu ve bunu, bir yerde politik düşünce ile birleştirerek yürüttü. Yapıtlarıda halk şiirinde, epopelerde olduğu gibi insan değerlerinden kopmamaya çalıştı. Yaşar Kemal, siyasi görüşü ile sanatının paralel olduğunu, "halk ve doğa"ya inandığını, sanatının proletaryanın çıkarlarının emrinde olduğunu dile getirmiştir.
