Asafname

·
Okunma
·
Beğeni
·
28
Gösterim
Adı:
Asafname
Baskı tarihi:
2018
Sayfa sayısı:
136
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786052071236
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Büyüyenay Yayınları
Arka Kapak Yazısı (Tanıtım Bülteninden)


Lütfi Paşa (1488-1563) Osmanlı padişahlarından Yavuz ve Kanuni’ye hizmet etmiş ve Kanuni’nin kızkardeşi ile evlenmiş, sadece devlet adamı değil aynı zamanda karada ve denizde yapılan savaşlara katılmış bir ordu komutanıdır. Veziriazamlığı zamanında ilk yaptığı işlerden biri, Koca Sinan’ı mimarlığa tayin etmesidir. Başarılı bir yönetici olarak tarihe geçmesinin sebebi ise onun hem dünya ve hem de din ilimlerini bilip uygulayan bir kimse olmasıdır.


Paşa, çok zeki ve kurnaz bir kimse değil, fakat olayları iyi inceleyen, araştıran ve çözümleri için, acil ve önleyici çareler bulan, soğukkanlı bir vezirdir. Saray entrikalarına hiç karışmamıştır. Her zaman olayların üstünde ve dışında kalmıştır.


Paşa, 1541’de emekli olup çiftliğine çekildikten sonra, eserlerini vermeye başlamıştır. Asafnâme’de bu devirde verilen eserlerdendir. Bu ileri görüşlü devlet adamı, eserinde, teorik öğütlerde bulunmaz, uygulaması mümkün ve yapılabilecek olan şeyleri önerir. Cemiyetin bütün sorunlarına hakim bir devlet adamı olarak, olayları tam ve eksiksiz bir şekilde değerlendirir. Sebep ve neticeler arasında bağlar kurar. Toplum zincirinin bütün halkalarının yerini, önemini ve yokluğundan doğacak tehlikeleri belirtir ve bize sunar. Bunları yaparken, geçmişten örnekler alır ve onlardan dersler çıkarır.


Ali Emirî'nin naklettiğine göre Sehi Bey Tezkiresi’nde Paşa hakkında şu sözler geçer:


“Sultan Selim hazretlerinin himayesinde yetişmişti. Huzûr-ı şeriflerinde gayet makbul olanlardan biriydi. Şeriati uygulayan, adaletli, fazilet sahibi ve iyi hasletli, melek huylu, Yûsuf peygamber gibi güzel yüzlü, haya ve edebi kuşanmış, zekası ve ileri görüşlülüğü ile ilim elde ederek yüce mertebeler elde etmişti. İbadetlerine düşkün olan bu zat, ilim ve marifet sahiplerini seven hüner sahibi bir vezirdir... Lütfi Paşa, sadrazam olunca bütün bid’atleri ortadan kaldırdı. Memleket halkı huzur bulup kendisine hayır dualar ettiler. Her vechile övülmeye layık ahlâkı ve herkes tarafından beğenilmiş vasıfları benzersiz, nihayet derecede âlişân, cesur, devlet sahibi, tabiatı selim ve zihni müstakim olup uyanık yapısı ve zihninin sanatkarlığı cihetinden parlak ve gösterişli şiirleri ve süslü sözleri vardı.”
Kitap Asafname'nin ve yazarının kısa bir tanıtımı şeklinde. Lütfi Paşa'nın biyografisine ve kitabın hangi şartlarda ve neden yazıldığına dair güzel bir tanıtım yapılmış. Akabinde de kitaptan bazı bölümler paylaşılmış. Dili sadeleştirildiği için oldukça akıcı buldum. Bu kitabı okumak bana yakın dönemde Asafname'nin Latin harflerine aktarılmış uzun halini okumak için şevk verdi.
Paşaya göre, Osmanlı toplumunda, işe göre adam atamalıdır, adama göre iş değil. Toplumun silsile zincirinin başında, padişaha karşı sorumlu olan veziriazam gelir. Padişah da Allah'a karşı tek sorumludur. Paşa bu durumu bu küçük eserinde, çok güzel
bir şekilde belirtir. «Veziriazam herkesin sığmağı olan padişaha sık sık, padişahım ben yükü boynumdan giderdim, doğrusunu söyledim. Kıyamet gününde şimden geru cevabı sen ver, demelidir» diyerek bu zincirleme sorumluluk duygusunu belirtir.
Devlet adamlarının rüşvet alması büyük bir hastalık ve ilacı olmayan kötü bir derttir. Ve devletin yıkılmasına sebeptir. Ancak dostları için hediye getirmeyi alışkanlık haline getirmiş bulunanlardan, hali vakti yerinde olup, başkasına muhtaç olmayanlardan alınabilir. Yoksa rüşvetten, mutlak kaçınmak gerektir.
Sultan Süleyman Han -Allah O’nun kudretini daim kılsın- bu fakire veziriazamlık makamını verdiği zaman, bazı töre ve yasaları, Divan-ı Hümayunun kanunlarını evvelce gördüklerine aykırı olarak perişan halde bulduğumdan, veziriazamlık hizmetine
gelen kardeşlerime hediye olsun diye, veziriazamlık adabını ve veziriazamlığa gerekli olan önemli şeyleri toplayıp bu kitapçığı yazıp ona Asafnâme adını verdim. Ta ki veziriazamlığa getirilen kardeşlerim okudukça bu fakire dua edeler.
Merhum Sultan Selim zamanında bir gün çavuşla kâtip çekişirler, konu merhum Sultan Selim Han'a bildirildiğinde «Kâtibin önde gelmesi lazımdır. O saltanatın, devletin gizli işlerine bakar. Çavuş ise, açık olan, herkesçe bilinen şeylere hizmet eder» diye buyurmuşlardır.
İlk yaptığı işlerden biri, Koca Sinan'ı mimarlığa tayin etmesidir. İşleri tam bir düzene soktu, yapılan yersiz harcamaları kesti. 1539'da yapılan şehzadelere ait sünnet düğününü 15 günde sonuçlandırdı. Aslında bu düğünler, iki ay sürerdi.
Kendisi Yavuz Sultan Selim’i çok seven ve beğenen bir kişidir. Eserlerinde pek çok iyi örnekleri Yavuz'dan vermektedir. Paşa, çok zeki ve kurnaz bir kimse değil, fakat olayları iyi inceleyen, araştıran ve çözümleri için, acil ve önleyici önlem alan, soğukkanlı bir vezirdir. Saray entrikalarına hiç karışmamıştır. Her zaman olayların üstünde ve dışında
kalmıştır.
F. Köprülü’ye göre : «İşte bütün bu açıklamalardan sonra, Lütfi Paşa’nın bir devlet adamı sıfatıyla önemi büyük bir açıklıkla anlaşılıyor. O, Makbul İbrahim Paşa ve Rüstem Paşa gibi parlak bir zekâya sahip olmamakla beraber, keskin görüş sahibi, dürüst ve idarenin bozuk noktalarını düzeltmeye özenen, saray entrikalarına alet olmayacak kadar kendi başına davranan bir kişi idi. Onu diğer arkadaşlarından ve meslekdaşlarından ayıran başlıca özelliği, bu ahlaki iradesidir, imparatorluk tarihini inceleyenler, paşanın daha o zaman belirttiği bozuklukların XVI. asırda bile, ne korkunç sonuçlar verdiğini pekala bilebilirler.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Asafname
Baskı tarihi:
2018
Sayfa sayısı:
136
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786052071236
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Büyüyenay Yayınları
Arka Kapak Yazısı (Tanıtım Bülteninden)


Lütfi Paşa (1488-1563) Osmanlı padişahlarından Yavuz ve Kanuni’ye hizmet etmiş ve Kanuni’nin kızkardeşi ile evlenmiş, sadece devlet adamı değil aynı zamanda karada ve denizde yapılan savaşlara katılmış bir ordu komutanıdır. Veziriazamlığı zamanında ilk yaptığı işlerden biri, Koca Sinan’ı mimarlığa tayin etmesidir. Başarılı bir yönetici olarak tarihe geçmesinin sebebi ise onun hem dünya ve hem de din ilimlerini bilip uygulayan bir kimse olmasıdır.


Paşa, çok zeki ve kurnaz bir kimse değil, fakat olayları iyi inceleyen, araştıran ve çözümleri için, acil ve önleyici çareler bulan, soğukkanlı bir vezirdir. Saray entrikalarına hiç karışmamıştır. Her zaman olayların üstünde ve dışında kalmıştır.


Paşa, 1541’de emekli olup çiftliğine çekildikten sonra, eserlerini vermeye başlamıştır. Asafnâme’de bu devirde verilen eserlerdendir. Bu ileri görüşlü devlet adamı, eserinde, teorik öğütlerde bulunmaz, uygulaması mümkün ve yapılabilecek olan şeyleri önerir. Cemiyetin bütün sorunlarına hakim bir devlet adamı olarak, olayları tam ve eksiksiz bir şekilde değerlendirir. Sebep ve neticeler arasında bağlar kurar. Toplum zincirinin bütün halkalarının yerini, önemini ve yokluğundan doğacak tehlikeleri belirtir ve bize sunar. Bunları yaparken, geçmişten örnekler alır ve onlardan dersler çıkarır.


Ali Emirî'nin naklettiğine göre Sehi Bey Tezkiresi’nde Paşa hakkında şu sözler geçer:


“Sultan Selim hazretlerinin himayesinde yetişmişti. Huzûr-ı şeriflerinde gayet makbul olanlardan biriydi. Şeriati uygulayan, adaletli, fazilet sahibi ve iyi hasletli, melek huylu, Yûsuf peygamber gibi güzel yüzlü, haya ve edebi kuşanmış, zekası ve ileri görüşlülüğü ile ilim elde ederek yüce mertebeler elde etmişti. İbadetlerine düşkün olan bu zat, ilim ve marifet sahiplerini seven hüner sahibi bir vezirdir... Lütfi Paşa, sadrazam olunca bütün bid’atleri ortadan kaldırdı. Memleket halkı huzur bulup kendisine hayır dualar ettiler. Her vechile övülmeye layık ahlâkı ve herkes tarafından beğenilmiş vasıfları benzersiz, nihayet derecede âlişân, cesur, devlet sahibi, tabiatı selim ve zihni müstakim olup uyanık yapısı ve zihninin sanatkarlığı cihetinden parlak ve gösterişli şiirleri ve süslü sözleri vardı.”

Kitabı okuyanlar 1 okur

  • Yusuf İslam

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%0
8
%100 (1)
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0