Beyaz Savaş (Türk Amerikan İlişkilerinde Afyon Sorunu)

·
Okunma
·
Beğeni
·
118
Gösterim
Adı:
Beyaz Savaş
Alt başlık:
Türk Amerikan İlişkilerinde Afyon Sorunu
Baskı tarihi:
2018
Sayfa sayısı:
200
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786052065020
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Altınbaş Üniversitesi Yayınları
Baskılar:
Beyaz Savaş
Beyaz Savaş
Beyaz Savaş ABD, Türkiye'nin müttefiki. Bazılarına göre iki ülke arasında stratejik ittifak ilişkisi bulunuyor. Bunu stratejik ortaklık olarak adlandıranlar da var. Her ne hikmetse, Türkiye yakın tarihte en derin dış politika ve güvenlik sorunlarını bu stratejik müttefikiyle yaşamış. Bu sorunların çoğunu biliyoruz. Bazıları ise tarihin tozlu raflarında kalmış. Haşhaş Sorunu Türk-Amerikan ilişkilerinde bir döneme damgasını vurmuş ama sonradan unutulmuş konulardan biri. Beyaz Savaş, ABD'nin iç siyasi hesaplarının Türkiye ile ilişkileri nasıl zehirlediğini bütün yönleriyle gözler önüne seriyor. Anadolu'da binlerce yıldır tarımı yapılan haşhaşın Türkiye ile ABD arasında neden ve nasıl bir kriz konusuna dönüştüğünü okurken, Osmanlı'nın son yüzyılından, Atatürk döneminden ve 1970li yıllardan kesitlerle karşılaşacaksınız. ABD'nin Türkiye'ye yaklaşımında geçmişten bugüne pek de değişen bir şey olmadığını gördüğünüzde ise şaşıracaksınız.
194 syf.
·4 günde·Beğendi·10/10 puan
Ülkemizde yaşanan darbelerin altında hep siyasi nedenler aranır. Acaba olaylara biraz da farklı açıdan baktığımızda farklı sonuçlar da çıkabilir mi? Bunu düşünmekte fayda var. Siyasi sebepler olarak gözüken, gösterilen, ön plana çıkartılan, anlatılan olaylar, gerçek mi yoksa esas sebepleri gölgelemek için kullanılan araçlar mı? Bunu da araştırmak lazım. Ve buradan hareketle: Bir bitki bir savaş çıkartabilir mi?

Beyaz Savaş, Bülent Ecevit'in kitaba yazdığı önsözle başlar. Ecevit yazdığı önsözde, haşhaş yasağının sebeplerini anlatırken, acı da olsa Türkiye'de iktidarda bulunan hükümetlerin niçin bu yasak kararını aldığını ve kendilerinin iktidara geldikten sonra yasakların nasıl kaldırıldığını anlatıyor.

ABD yönetiminin yanlış ve gerçek dışı bilgilerle, Amerika'ya yasadışı yollarla giren afyondan Türkiye'yi sorumlu tutmasına karşın, Ecevit, kitabın önsözünde şunu belirttir: " Uyuşturucu olarak kullanılan afyon üretiminden asıl sorumlu ise Amerikan Yönetimi ve bu devletin istihbarat örgütü CIA idi. (s.11)" . Türk afyonu ve bunun üzerinden Türkiye'ye yapılan baskıları yine Ecevit şu şekilde anlatır: " Ülkemizde demokrasi işlerken baskılardan sonuç alamayan ABD, 12 Mart 1971 askeri müdahalesinden yararlanarak amacına ulaşmıştı. (s.12)" der.

Çağrı Erhan da kitaba yazdığı önsözde "Türk -Amerikan ilişkilerinin, belki de hiç araştırılmayan konularından birisi olan Afyon sorunu hakkında" çalışma yapma fikrini, rahmetli olan hocası Oral Sander'e borçlu olduğunu ifade ederek, hem hocasına bu sayede teşekkür eder hem de kitabı anlatır.

Çağrı Erhan'ın Beyaz Savaş (Türk -Amerikan İlişkilerinde Afyon Sorunu) adlı kitabı 1996 yılında Bilgi Yayınevi tarafından yayımlanmış ve şu an baskısı yok .(Altınbaş Üniversitesi yayınları arasında çıkmış: Beyaz Savaş Türk-Amerikan İlişkilerinde Afyon Sorunu)

1971 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla yasaklanan haşhaş ekimi yine bir Bakanlar Kurulu kararıyla 1974 yılında kaldırılır. Bu bile başlı başına incelenmesi gereken bir konu ve bu kitapta bu durumu ele alıyor. Niçin yasaklanmış ve niçin devlet denetiminde sınırlı şekilde serbest bırakılmış. Bu iki kararı veren de dönemin siyasileri. Peki, Devleti bu kararları almaya götüren sebepler nelerdir? Bu ve buna benzer soru ve cevaplar da kitabın içinde okuyucuyu bekliyor.

Haşhaş ekimi ve afyon üretiminin 'Anadolu' coğrafyasında binlerce yıldır var olması; bu topraklarda üretilen afyonun İngiltere ve Amerika'ya Osmanlının başlıca ihracat kalemi olmasını da bu kitaptan öğreniyoruz.

Kitap Türkiye ve dünya da afyon sorununa odaklanıyor. Ya da Osmanlı'dan günümüze afyon ve haşhaş konusu üzerinden bir tarih anlatımı yapıyor. 1970 - 1975 yılları arasında hem Türk -ABD ilişkilerini etkileyen hem de Türk siyasi hayatında çok önemli olayların yaşandığı bu zaman dilimi içinde afyonun durumu ve önemi anlatılıyor.

Kitabın içinde haşhaşın dikim alanları haricinde afyon ticareti, afyondan üretilen ağır ağrı kesiciler ve bunların topluma etkileri; devletlerin ilk dönemlerde serbestçe alım-satımına karşın, zaman içinde yasaklanmaya giden sürece değiniliyor. Ayrıca eroinin Alman Bayer firması tarafından piyasaya sürülmesi ve gazete ilanlarıyla ürünün tanıtılmasından da bahsediliyor.

Haşhaştan üretilen çeşitli uyuşturucuların devletler tarafından yasaklanması, sınırlandırılması ve denetim altına alınması üzerine uzun yıllar boyunca çeşitli konferanslar toplanmasından da bahsediliyor.

Kısaca, bu bitki tarihin çeşitli dönemlerinde savaş çıkartmıştı. Şu an haşhaş Türkiye gibi ülkelerde denetim altındayken, Amerikanın Orta Asya ve Uzak Doğu tabir edilen yerlerde bulunan dolaylı dikim alanlarında illegal bir şekilde afyon ve türevlerinin üretimi artarak devam etmekte. Kitabın konusu 1970'li yıllarda Türkiye'de Afyon yasağını incelemek. Ancak bunu yaparken de uyuşturucunun tarihine ve burada rol alan büyük oyunculara da bakılıyor.

Ezcümle: Tavsiye ederim. Bu kitap, 23-25/3/2019 tarihleri arasında okunup, 10/4/2019 tarihinde inceleme yazısı siteye eklenmiştir.
Bir alkaloid fabrikası kurulmasına ilişkin çalışmalar 1968 yılında başlatılmış, Türk ve Alman uzmanlarca yapılan fizibilite çalışmaları 1970 yılında tamamlanmıştır. 16 Eylül 1974’te Bakanlar Kurulunca Bolvadin'de kurulması kararlaştırılan fabrikanın temeli 20 Ağustos 1976'da atılabilmiştir. Fabrika 1981'de üretime başlamıştır
Varşova Paktı İstihbarat Örgütleri Zirvesinde Andropov, Batı dünyasını içeriden çökertmek için uyuşturucu madde ticaretinin yaygınlaştırılması konusunda bir karar alınmasını sağlamıştır. Bu kapsamda 1968'de Bulgaristan'a kurulan KINTEX adlı firma görünüşte ithalat ihracat işleriyle uğraşırken aslında Türkiye'den afyon getirilip. Avrupa ve A.B.D.’ye; yollanmasını örgütlemeye başlamıştır.
Afyonun yüzyıllardır üretildiği ve tüketildiği Burma-Tayland-Laos üçgeninde, 1950’lerden sonra Amerikan Merkezi Haberalma Örgütü (C.I.A.)'nün girişimleriyle eroin'üretimi ve kaçakçılığı yoğun biçimde yapılmaya başladı.
1840'dan sonra, İngiliz ve A.B.D. şirketlerinin Osmanlı Devleti'nden satın aldıkları afyon miktarı giderek arttı. Bunun temel nedeni, bu şirketlerin ucuz Türk afyonundan olağanüstü kârlar elde etmesiydi.
1834'ten sonra Amerikan gemilerinin Türk afyon taşımacılığındaki payı, İngiliz gemilerinin de yoğun olarak bu alana girmesiyle azaldı. Ancak, yine de Türk afyonunu satmak, Amerikalı tüccarlara beklediklerinden fazla bir kazanç sağlamıştı. Kazandıkları İspanyol Dolarlarıyla, Çin'den çay, ipek ve çeşitli elişleri alıp Amerika'da sattılar. Bu yolla da oldukça kar ettiler.
Çinlilere afyonun sigara gibi içilerek tüketilmesini ise, 16. ve 17. yüzyıllarda ülkeye Goa ve Daman'dan afyon taşıyan Portekizli, İspanyol ve Venedikli tüccarlar öğretmiştir. Bu dönemden itibaren Çin'de afyon kullananların sayısı milyonlarla ifade edilmeye başlanmış,
Bugün de yaklaşık .100 bin aile geçimlerini bu bitkinin üretiminden sağlamaktadır. Gelir düzeyleri düşük bu insanlar için yılda üç kez ekilebilen ve çok amaçlı olarak kullanılabilen haşhaş bitkisi büyük önem taşımaktadır.
Başta Richard Nixon olmak üzere, Amerikalı yöneticiler, ülkelerine giren eroinin asıl kaynağının, "kendilerinin yarattığı" Uzakdoğu'daki "Altın Üçgen" bölgesi olduğunu bilmekteydiler. Ancak, bu bölgedeki kaçakçılarla uzun süre hiç mücadeleye girmediler. Çünkü, "Altın Üçgen'de afyon ve eroin üretimi yapanlar üzerinde bölge devletlerinin hiçbir otoritesi yoktu.
A.B.D.'de afyon ve diğer uyuşturucu maddelerin doğurduğu sorunlara, çağdaş anlamda insani çerçevede yaklaşım ancak ülkedeki beyazlar arasında da bağımlılığın hızla yayılmasıyla ortaya çıkmıştır.
Haşhaş bitkisinin kendine özgü nitelikleri de, başka tarımsal bitkilerin tercih edilmesini güçleştirmiştir. Yılda üç kez ekilip biçilebilen haşhaş karşısında, buğday, pamuk, arpa, tütün, şekerpancarı gibi yılda sadece bir kez ekilebilen ürünler çiftçi tarafından tutulmamıştır
Bakanlar Kurulu. 29 Haziran 1971'de yayımladığı bir kararname ile, Türkiye'de haşhaş ekiminin ve afyon üretiminin yasaklandığını bildirdi.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Beyaz Savaş
Alt başlık:
Türk Amerikan İlişkilerinde Afyon Sorunu
Baskı tarihi:
2018
Sayfa sayısı:
200
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786052065020
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Altınbaş Üniversitesi Yayınları
Baskılar:
Beyaz Savaş
Beyaz Savaş
Beyaz Savaş ABD, Türkiye'nin müttefiki. Bazılarına göre iki ülke arasında stratejik ittifak ilişkisi bulunuyor. Bunu stratejik ortaklık olarak adlandıranlar da var. Her ne hikmetse, Türkiye yakın tarihte en derin dış politika ve güvenlik sorunlarını bu stratejik müttefikiyle yaşamış. Bu sorunların çoğunu biliyoruz. Bazıları ise tarihin tozlu raflarında kalmış. Haşhaş Sorunu Türk-Amerikan ilişkilerinde bir döneme damgasını vurmuş ama sonradan unutulmuş konulardan biri. Beyaz Savaş, ABD'nin iç siyasi hesaplarının Türkiye ile ilişkileri nasıl zehirlediğini bütün yönleriyle gözler önüne seriyor. Anadolu'da binlerce yıldır tarımı yapılan haşhaşın Türkiye ile ABD arasında neden ve nasıl bir kriz konusuna dönüştüğünü okurken, Osmanlı'nın son yüzyılından, Atatürk döneminden ve 1970li yıllardan kesitlerle karşılaşacaksınız. ABD'nin Türkiye'ye yaklaşımında geçmişten bugüne pek de değişen bir şey olmadığını gördüğünüzde ise şaşıracaksınız.

Kitabı okuyanlar 2 okur

  • Hilmi Çelik

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%0
8
%50 (1)
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0