Yazar:
Voltaire
Çevirmen:
Fehmi Baldaş
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 22 dk.
Sayfa Sayısı:
119
Basım Tarihi:
1990
İlk Yayın Tarihi:
1759
Yayınevi:
Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları
Orijinal Adı:
Candide, ou l`Optimisme
Orijinal Dil:
Fransızca
Orijinal Ülke:
Fransa
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
47 diğer baskı · Tümünü Göster
Candide
2.209 okunmaAlfa Yayıncılık · Temmuz 2020 · 170 s.
Candide
794 okunmaİthaki Yayınları · Mart 2018 · 200 s.
Candide ya da İyimserlik
436 okunmaCan Yayınları · Mart 2023 · 151 s.
Candide ya da İyimserlik
326 okunmaCem Yayınevi · 17 Temmuz 2020 · 224 s.
Candide
261 okunmaKarbon Kitaplar · Mart 2017 · 131 s.
Candide ya da İyimserlik
258 okunmaAdam Yayıncılık · 30 Nisan 2000 · 256 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Mümkün dünyaların en iyisine yolculukEdebiyat
OKUNMASI GEREKEN 1001KİTAPTAN
Mümkün dünyaların en iyisinde yaşadığımızı söyleyen filozof 
Gottfried Leibniz'in yolunda giden Pangloss, Candide'nin akıl hocasıdır. Hayat onları farklı sebeplerden dolayı diyardan diyara sürükler ve bu mümkün dünyaların en iyisinde başlarına gelmedik kötülük kalmaz. Candide başta yürekten inandığı bu fikri yaşadığı olaylardan sonra benimsemeyi bırakır. Çünkü yaşam iyiliklerin ve kötülüklerin birleşiminden meydana gelmektedir.
Yolculuk Osmanlı İstanbul'unda noktalanır ve Candide huzuru Istanbul'da bahçıvanlık yaparak bulur. Bu fikri de yine müslüman bir Osmanlıdan alır. İstanbul'da Osmanlı yonetimini ve islamî usulleri eleştirmekle birlikte yazarın Candide'ye huzuru yine orada buldurtması ironik bir durumdur.
Hayata romantik bir perdeden değil de realist bir gözle bakılması gerektiğini yolculuklarla bize anlatan Candide'yi sevdim ben. Sizlere de tavsiye ederim. Keyifli okumalar diliyorum hepinize.
İYİMSERLİK ve BAĞNAZLIK
Candide'in eğlenceli hikayesi 1956'da Leonhard Bernstein tarafından başarı ile Opera sahnesinde uyarlanmış. Hiç olmazsa izleyenlerin izlenimlerini okumayı çok isterdim.
Bir romanın karakterlerinden birinin adı dile sıfat olarak geçiyorsa büyük bir romandan bahsediyoruz demektir -bu romandaki Pangloss-vari sıfatı gibi. Doktor Pangloss'un sürekli tekrarladığı gibi: "mevcut dünya olası dünyaların en iyisidir" iddiası O'nun aslında kendisine hep kötü kartlar dağıtan bir dünyadaki aşırı iyimserliğinin ilk belirtisi. Genç ve safkan Candide ile arkadaşları Doktor Pangloss (akıl hocası), tiksindirici derecede maddiyatçı Cunégonde (Candide'in güzel gözdesi) ve Cacambo'nun (Candide'in hizmetçisi) maceralarını anlatan eğlenceli, keskin ve hiciv dolu bir kısa romanın felsefi boyutu ise sözünü ettiğimiz bu aşırı iyimserliktir.
Roman pikareks bir üslupla, okuyucuyu 1755 Lizbon depremi, korkunç kölelik koşulları ya da emperyalist savaşın ahmaklığı gibi 18 yüzyılın dehşet verici olaylarının galerisinde dolaştırır. Gottried Leipniz'in iyimser felsefesini hicveder. Grup farklı ülkelerde seyahat ederken, romandaki macera ve felaketler de "kamçı hızı"yla akar.
Fakat Candide 'i belleklere kazıyan tereddütsüzdür ki mizahı ve yazarı Voltaire'in bağnazlığı taşlamak için hiçbir fırsatı kaçırmamasıdır. Bu nedenle Özellikle bugünlerde okunması özellikle bugünlerde hoş olabilir.
VoltaireHayat
Okuyup kimseye tavsiye etmeye kıyamadığım bir kitap oldu. Heybemde dursun benimle olsun kimseler bilmesin. İyi ve iyilik üzerine. İyi ve iyiye dair... Voltaire için başyapıt , benim için de. Sizde okuyup saklayın ama içinizde, ama zihninizde...
Puan vermedi
Candide ya da iyimserlik | VOLTAIRE
Voltaire'in başyapıtı diyebileceğimiz bir kitapla karşınızdayım. Leibniz'in metafiziksel iyimserliğini eleştirme amacıyla yazılan bu kitap pikaresk romancılığın en güzel örneklerinden biridir. Saf temizliği ve iyiliğin temsili olan başkahramanımızın başından geçen olaylar birbiriyle bağlantılı bir şekilde 30 bölümde anlatılmış. Bölümlerin kısalığı, yazarın kullandığı dilin akıcılığı yanında olayların dur durak bilmeden ilerlemesi de kitabı bir çırpıda bitirmemizi sağlıyor. Temelde kötülük problemini ele alan bu eser dönemin yönetim, din, felsefe, eğitim alanlarını eleştiren eser bir hicvi roman. Bu sefer taş kime atılıyor diye çevirdiğimiz sayfalarda yazarın kendini de eleştirmekten geri durmadığını görüyoruz. Sevmeyi, düşünmeyi, yaşamayı bol bol irdeleyen bu eseri okurken kendinizi felsefe yaparken bulacağınıza eminim. Kitabı okuyacaklara tavsiyem bu hızlı akışı olabilidiğince molasız okumaları. Çünkü okurken sürekli kahramanın peşinden koşuyorsunuz ve yetişmek hiç kolay olmuyor.
Puan vermedi·119 syf.·
2021 3. kitabı
'' je voulus cent fois me tuer, mais j’aimais encore la vie. cette faiblesse ridicule est peut-être un de nos penchants les plus funestes : car y a-t-il rien de plus sot que de vouloir porter
continuellement un fardeau qu’on veut toujours jeter par terre; d’avoir son être en horreur, et de tenir à son être ; enfin de caresser le serpent qui nous dévore, jusqu’à ce qu’il nous ait mangé le cœur ?''
''yüzlerce kez kendimi öldürmek istedim, yine de hayatı seviyordum. bu gülünç zayıflık, en büyük felaketleri doğuran eğilimlerimizden biridir belki. yeryüzüne savurmak istediğimiz bir yükü, onun dehşet veren varoluşuna bürünerek ve yine onun varlığına tutunarak yaşamak... kalbimizi yiyip bitirene dek durmayan yılanın, bizi baştan sona deştiği halde başını okşamak... böylesi bir yükü sürekli taşımayı istemekten daha aptalca ne olabilir?''
çeviri kitapta mevcut değildir,
yaşlı kadının bu cümlelerini çok sevdiğim için, bir dokunuş da ben yapmak istedim.
Candide, iyimserlik üzerine..
Aydınlanma Çağı'nın önemli bir filozofu Voltaire'in hikayeleme ve felsefeyi bir arada harmanladığı bu eser, pikaresk tür romandır ve Liebniz' in "Yaşadığımız dünya dünyaların en iyisidir." kuramına karşıt olarak yazılmıştır.
Candide, adında bir gencin öyküsünü anlatır. Bu genç, Almanya'dan Hollanda'ya, Portekiz'e, Amerika'ya, İngiltere'ye, Fransa'ya, İtalya'ya ve nihayet Türkiye'ye kadar gayri ihtiyarî bir geziye atılır ve türlü felaketlerin, tuhaf olayların ortasına düşer. Gittiği hiçbir yerde mutluluğu, iyiliği bulamayan Candide, hayat onu en son İstanbul'a sürükleyince burada gerçek hayatın ne olduğunu öğrenir.
Felsefî olarak doyurulan bu eser, bize asıl iyiliğin gerçek mutluluğun hakiki yaşamanın ne olduğunu güzel bir şekilde telkin ediyor.
Toplumun üst tabakalarındansa alt tabakaların daha güzel bir yaşantısının olabileceğini vurguluyor.
Okumanız tavsiye olunur.
Candide, Vestfalya'da bir baronun şatosunda el bebek gül bebek yaşayan, saf bir genç adamdır. Öğretmeni Pangloss'un etkisiyle Leibniz'in iyimser felsefesini benimsemiş, mümkün olan dünyaların en iyisinde yaşadığına inanmaktadır. Bir gün Candide, baronun kızı Cunégonde ile başbaşa yakalanınca şatodan kovulur. Ardından bir ülkeden diğerine savrulur ve uzun yolculuğunda dünyanın acı gerçekleriyle yüzleşir. Hem Candide'in başına gelmedik felaket kalmaz, hem de karşılaştığı herkesin hayatının binbir türlü musibetle dolu olduğunu görür. Böylece Leibniz'in iyimser felsefesini sorgulamaya başlar.
VOLTAIRE VE ESERLERİ ÜZERİNE
”Uzun yaşamı boyunca aklın her silahını kullanarak bitmek bilmez bir heves, tutkulu bir adanmışlık, hepsinden de öte korkunç alay etme yeteneğiyle uğruna savaş verdiği ideal kazanımları; hoşgörüyü,
6/10
2025 43. kitabı
Kitabımızın yazari Voltaire, aydınlanma çağının en önemli filozoflarindan sayılıyor.
Kendisi iktidarı, çoğunluğu, ikiyüzlü din anlayışını eleştirmekten çekinmeyen, kalemi sivri biri. Bizim
Spoiler içerir
Voltaire tarafından kaleme alınmış önemli bir felsefi romandır. Voltaire, on yedinci yüzyıl rasyonalist (akılcı) filozofu Gottfried Wilhelm Leibniz'in temel felsefe düşüncelerini
Yazar Hakkında
VoltaireYazar · 37 kitap
François Marie Arouet (21 Kasım 1694 - 30 Mayıs 1778), Voltaire takma adıyla tanınan Fransız yazar ve filozof. Fransız Devrimi ve Aydınlanma hareketine büyük katkısı olmuştur.
Din ve ifade özgürlüklerinin yanı sıra, insan hakları konusundaki düşünceleri ve felsefi yazıları ile ünlenmiştir. Eserlerinde Kilise dogmaları ve döneminin Fransız müesseselerini yoğun olarak hicvetmiştir. Zamanın en etkili isimlerinden biri olarak tanınır.
Voltaire Paris'te, 1694'te doğmuştur. Sekiz yıl boyunca sanat eğitiminin başladığı Collège Louis-le-Grand'da okumuştur. Fakat orada "Latince ve aptallıklar" dışında bir şey öğrenmediğini iddia etmiştir.
Mezun olduktan sonra Voltaire edebiyatta kariyer yapmaya başladı. Babası ise oğlunun hukuk eğitimi almasını istiyordu. Bu nedenle Voltaire, Paris'te bir avukatın asistanı olarak çalışıyormuş gibi gözüküp, zamanının büyük bir kısmını hicivsel şiirler yazmaya adamıştır. Babası bunu öğrendiğinde Voltaire'i yine hukuk okumaya göndermiştir; yine de Voltaire yazmayı sürdürmüştür. Sivri dili ile aristokratik ailelerin beğenisini toplamıştır. Kral XV. Louis'nin naibi, Orléans Dükü, II. Philippe'i konu alan bir yazısı nedeniyle Bastille'de hapsedilmiştir. Oradayken çıkış yaptığı piyesi Oedipe'yi kaleme almış ve Voltaire ismini almıştır. Oedipe'nin başarısı Voltaire'i etkili bir isim yapmakla beraber onu Fransız Aydınlanmasına dahil etmiştir.
İngiltere'ye sürgün
Voltaire'in hazır cevaplılığı ve sivri dili başına bela olmayı sürdürdü. Genç bir asilzadeyi gücendirmesi onun mahkeme dahi olmadan sürgün edilmesine yol açtı. Voltaire'in İngiltere'ye sürgünü, İngiltere'deki düşünsel durum ve yaşadıkları düşüncelerini büyük oranda etkilemiştir. İngiliz monarşisinden ve ülkenin din ve ifade özgürlüğüne verdiği değerden etkilenen genç yazar, ülkenin yazar ve düşünürlerinden de etkilenmiştir, Shakespeare gibi. Gençlik yıllarından Shakespeare'i Fransız yazarlarına bir örnek olarak görse de, daha sonraları kendini ondan daha büyük bir yazar olarak görmüştür.
3 yıllık sürgünden sonra Paris'e dönmüş ve fikirlerini İngiliz hükümetini konu alan kurgusal bir metinde toplayarak bastırmıştır; Lettres philosophiques sur les Anglais ("İngiliz(ler) hakkında felsefi mektuplar"). İngiliz monarşisini daha gelişmiş ve insan haklarına daha saygılı görmesi nedeniyle yazınları Fransa'da büyük bir tartışmaya yol açmış ve sonunda öyle bir noktaya gelinmiştir ki evrakın kopyaları yakılmış Voltaire ise Paris'i terk etmeye zorlanmıştır.
Château de Cirey ve sonrası
Bundan sonra sınırdaki Château de Cirey'e yerleşen Voltaire burada Marquise (Markiz) du Châtelet, Gabrielle Émilie le Tonnelier de Breteuil ile de bir ilişkiye başladı. Voltaire ile Marquise 21.000'den fazla kitap toplamışlardır. Kuşkusuz Voltaire'in 15 yıl süren bu ilişkisi entelektüel gelişimine yardımcı olmuştur. Yazmaya devam eden Voltaire Mérope gibi oyunları ve bazı kısa öyküleri yayımlamıştır. İngiltere'de geçirdiği zamanda onu en çok etkileyen şeylerden birisi Isaac Newton'un çalışmalarıdır. Eser ve düşüncelerinde bunun etkileri görülebilir.
Marquise'in ölümünden sonra Voltaire Berlin'e, yakın arkadaşı ve hayranı olan Büyük Friedrich'e gitmiştir. Kral zaten onu daha önce ısrarla saraya davet etmişti. Her ne kadar ilk zamanlarda buradaki yaşamı iyi gitse de, zamanla çeşitli zorluklarla karşılaşmaya başlamıştır. Sivri dili ile burada da haksız bulduğu durumları eleştirmiştir. Sonunda kızdırdığı Friedrich, Voltaire'in tüm evrakının kopyalarını yakmış, Voltaire'i de tutuklatmıştır. Voltaire Paris'e doğru yola çıkmış fakat XV. Louis onun kente girmesini yasaklayınca, Cenevre'ye gitmiştir. Her ne kadar iyi karşılansa da tiyatral performansları yasaklayan Cenevre yasaları Voltaire'in Candide, ou l'Optimisme ("Candide, veya İyimserlik") isimli eserini yazmasına ve kenti terk etmesine neden olmuştur. Bu eser Gottfried Leibniz'in felsefesinin hicvidir. Bugün Voltaire'in en tanınmış eseri Candide'dir. Ferney'de malikâne almış ve 1778'deki ölümüne kadar burada yaşamıştır.
Çalışmaları
Çok üretken bir yazar olan Voltaire neredeyse tüm edebi şekillerde eser vermiştir. Başlıca eserleri şunlardır:
Oedipe (1718)
Zaire (1732)
Lettres philosophiques sur les Anglais (1733)
Le Mondain (1736)
Sept Discours en Vers sur l'Homme (1738)
Zadig (1747)
Micromegas (1752)
Candide (1759)
Dictionnaire philosophique (1764)
Épître à l'Auteur du Livre des Trois Imposteurs (1770)
Oyunlar
Voltaire, tamamlanamamışlar dahil, 50-60 arası oyun kaleme almıştır. Bunlardan bazıları:
Ecossaise
Eriphile
Mahomet
Mérope
Nanine
Zaire
Şiir
Voltaire'in ilk basılan çalışması şiirdir. İki uzun şiir kaleme almıştır: Henriade ve Pucelle. Bunların yanında birçok kısa şiir de yazmış ve genellikle kısa şiirleri bu iki uzun şiirinden daha fazla beğeni toplamıştır.
Mektup
2. Katerina ile yapmış olduğu 26 mektuplaşması vardır. Bu mektuplardan 30 Ekim 1768 tarihlisinde Volter (Voltaire) "İmparator Majesteleri, Türkleri öldürerek beni hayata döndürüyor. [...] Yani haklıydım, ben Muhammed'den daha peygamberim: Ben şarkı söylediğimde Tanrı ve yengili birlikleriniz duymuştu." [...]
Felsefe
Voltaire'in en tanınmış ve büyük felsefi eseri Dictionnaire philosophique yani "Felsefe Sözlüğü"dür. Dönemin Fransız siyasi müesseselerine yoğun eleştiri içeren yazınlar içeren sözlük, aynı zamanda o dönemlerde popülerleşmiş düşünceler ve Voltaire'in rakip ve düşmanları hakkında da yazınlar içerir. Bunun dışında eserde din eleştirisi de bulunmaktadır.
Diğer çalışmaları
Voltaire bunların dışında tarihi ve düzyazı eserler kaleme almıştır. Düzyazı eserlerine şunlar örnek verilebilir: L'Homme aux quarante ecus, Zadig, dini ve felsefi optimizme saldıran ünlü Candide. Ayrıca yaşamı boyunca yaklaşık 20.000'den fazla mektup yazmıştır ve bu mektuplar gerek kişiliği gerekse düşünce tarzı açısından büyük önem taşır. 1740 yılında basılan Anti-Machiavel isimli eseri Prusya kralı II. Friedrich için Niccolò Machiavelli'nin Prens adlı başyapıtına yanıt olarak kaleme almıştır.
Düşüncesi
Her ne kadar ömrü boyunca yurttaşlık hakları ve din özgürlüğü gibi kavramları savunmuş olsa ve var olan Fransız rejimini eleştirse de Voltaire demokrasiden yana değildi. Onun gözünde en iyi yönetim biçimi 'aydın' bir monarşi veya 'aydınlanmacı mutlakiyet'ti. Nitekim hayatının sonuna kadar "aydınlanmış bir monark'ın yönetimini ideal bir yönetim tarzı olarak savundu."
Bunun dışında sınıfların varlığını da bir zorunluluk olarak görmüş ve ne teorik ne de pratik açıdan bunu eleştirmiştir. Din açısından ise Voltaire'in tutumları biraz karışıktır. Philosophes'den olan Voltaire genelde, diğerleri gibi, bir deist olarak tanımlanmıştır. Fakat çeşitli söylemleri nedeniyle ateist olduğu da düşünülmüştür. Ünlü felsefi eseri Felsefe Sözlüğü'nde (Dictionnaire philosophique) Voltaire ateizmi ve ateistleri eleştirir. Ortaya koyduğu dini fikir ve söylemler deist çerçevededir. Bazı araştırmacılara göre Voltaire'in deist çizgide kalmasının, kişisel nedenler bir yana, fikri nedeni onun yönetim biçimi konusundaki fikirleridir. Voltaire'e göre din halkın uygun biçimde yönetimi için neredeyse şarttır. Nitekim Voltaire'in tanınmış aforizmalarından birisi Si Dieu n'existait pas, il faudrait l'inventer yani "Eğer tanrı var olmasaydı, onu icat etmek gerekirdi" onun dini fikirlerini anlamak açısından önemlidir. Bunların dışında Voltaire, var olan dinî inanç ve yapıyı eleştirmiştir. Her açıdan Voltaire'in dini dogmatizme karşı olduğu aşikardır. Özellikle dini bağnazlığa sert biçimde karşı çıkmış, Hristiyanlığı ve Musevileri yermiştir. Bu tutumları da yine "Felsefe Sözlüğü"nde görülebilir.
Voltaire'in düşünce tarihi açısından önemli biri sayılır. Zaten tarihsel planda çok büyük önem taşıyan Fransız Devrimi'nin de babası sayılmıştır.
2020 yılındaki George Floyd eylemleri sırasında; servetinin bir kısmını sömürge ticaretine borçlu olduğu iddia edilen Voltaire'in Paris'te bulunan heykeline protestocular tarafından kırmızı boya döküldü.
Masonluğu
Voltaire, ölümünden kısa bir süre önce 4 Nisan 1778 tarihinde, Paris'te bulunan Dokuz Kız Kardeş Locası'nda (Les Neuf Sœurs Locası) Masonluğa alınmıştır. Yaşamı boyunca Masonlarla yakın temas içinde bulunan ve Fransız aydınlanma düşüncesini birlikte oluşturdukları Masonların geç davetine icabet etmiş, tekris töreni büyük bir ihtişam içinde gerçekleşmiştir. Benjamin Franklin gibi birçok isim, ABD'den sadece Voltaire'in tekrisinde bulunmak için Paris'e gelmiştir. Kendisine gösterilen bir saygı ve ihtimamın örneği olarak, Voltaire'e farklı bir tekris prosedürü uygulanmış, mabet kapısına gerilen siyah bir örtünün arkasından gerçekleştirilmiştir. Gözleri bağlanmamış ve Masonların kabulü esnasında uygulanan testler yaptırılmamıştır. Her üç derece de aynı gün içerisinde kendisine tevcih edilmiş, tekrisin ardından Loca başkanı tarafından yanına davet edilmiş ve orada oturmuştur.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Voltaire
