Cehenneme Övgü (Gündelik Hayatta Totalitarizm)

·
Okunma
·
Beğeni
·
7.843
Gösterim
Adı:
Cehenneme Övgü
Alt başlık:
Gündelik Hayatta Totalitarizm
Baskı tarihi:
Eylül 2015
Sayfa sayısı:
277
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789754707069
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İletişim Yayınları
Totalitarizmin kendi kendini yeniden üretmesi, yalnızca baskıcı güçlerin değil, bireylerin de sınırlı bir özgürlüğe razı olmasıyla gerçekleşir. Yaratıcılığını zorlayarak özgürlüğünü zenginleştirme çabasına girmeyen birey, var olanla yaşamayı seçer. Bu noktada düzen, bireyin onayıyla ayakta kalıyordur artık. "Seçme Özgürlüğü" düzenin sunduğu çeşitlilik oranında vardır:" Ya şu ya da bu"dur. Gündüz Vassaf ise böylesi bir "seçme özgürlüğü" nün tutsaklaştırıcı yanlarına dikkat çekerek "ya hep ya da hiç"i önerir...Ve totalitarizmi ayakta tutan kimi kavramların ne denli kof olduğunu gösterir: Gündüze karşı geceden, cennete karşı cehennemden, konuşmaya karşı sessizlikten,akla karşı delilikten, anlaşmaya karşı anlaşmazlıktan yana olur. Kahramanlığa karşı çıkar, "hain"leri savunur...

"Cehenneme Övgü, gönüllü köleliliğimizin dayanaklarını ve onu yeniden üreten 'çağdaş demokratik' aygıtları önümüze seren, totalitarizmin rafine biçimlerine dikkat çeken, asla üstünden atlanıp geçilmeyecek bir kitap. Her şeyi yeniden ele almayı öneriyor. Akıcı, yalın ve üstelik gündelik bir söylemle..." 
-Necati Sönmez, Özgür Gündem-

"Gündüz Vassaf, eserinde alışagelmiş, güncel yaşamımızın kaçanılmaz parçası olmuş, her an hepimizin kabullendiği kavramları amansız bir biçimde sorguluyor..."
-Zeynep Oral, Milliyet-

"Gündüz Vassaf'ı okurken hem heyecan duyuyor hem de yazdıklarına tepki duyuyoruz. Kıpırdayan duyularımız ile aklımız arasındaki mesafesel ilişki koparılıyor: Özgürcesine havalanıyor, bir boşlukta yere düşmeden evvel duyulan heyecanı, terleyerek taşıyoruz.
-Ali Akay, Varlık-

"Belkide bu dönemle başedebilmemiz, kültür tarihinin birçok geçmiş başarısına birden başvurmamızla olanaklı olacak. Vassaf'ın kitabı da bu başvuru için el altında tutmamız gereken bir kitap."
-Oruç Aruoba, Cumhuriyet Kitap-

"Şeytanın avukatlığı konusunda son derece içten olan bir yazardan, zaman zaman neredeyse edebi tatlar da taşıyan çarpıcı denemeler. Bu kitabı çok sevebilirsiniz ya da sinir olabilirsiniz; ama kayıtsız kalmayın."
-Murat Aykut, Aktüel-
"Biz gerçeğin kendisiyiz. Bırakın oyunlarını oynasınlar. İktidarların en büyük korkusu muhalefet değil, ciddiye alınmamaktır."

Gündüz Vassaf’ın okuduğum ilk kitabı olan Cehenneme Övgü hakkında naçizane birkaç şey söylemek istiyorum.

Aslında bu kitabı yaşıyoruz, yani Gündüz Vassaf seni, beni, bizi ve içinde yaşadığımız toplumu anlatıyor. Şu an yaşadığımız toplumda gündelik hayattaki çoğu şeyin bize küçük nüanslarla, nakış gibi işlenerek empoze edildiğini o kadar çarpıcı dille anlatıyor ki; kitabı okurken “Aaa bu da mı totalitarizmin bir sonucu? “, “Ben bu olaya hiç bu yönden bakmamıştım, ne kadar da doğru!” gibi içten tepkiler vermemize ve kitabın neredeyse her satırının altını çizmekten kalemimizin bitmesine bile sebep oluyor.

1980’lerde yazılmış 20 tane denemeden oluşan kitabımız totaliterliği pek çok başlık altında irdeliyor. Aşk, ölüm, kahramanlık, delilik, hainlik, özgürlük gibi konularda her kesimden insanın sinir uçlarına dokunup, tabu haline gelmiş düşüncelerimizin ortasına bir balyoz gibi indiriyor kelimelerini. Ne kadarı doğru ne kadarı yanlış değerlendirmek, kitabı okuyunca sizin takdirinize kalmış ama bunu yaparken görüşünü farklı açılardan inceleyip, onları destekleyen bilimsel, sanatsal, tarihsel v.b kaynaklarla harmanlaması yönüyle kendi görüşümüzü sorgulamamamızı sağlıyor ve toplum totalitarizmini tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.

Dili sivri, gayet akıcı, net bir üslupla yazılmış olup kitabın herhangi bir sayfasını açıp okumaya başladıktan sonra bile sizi içine alan bir etkiye sahip.

Toplum felsefesi konusunda başlangıç niteliğinde, kendimizi yenileyip geliştirmek isterken her satırında bize bir şeyler katan, araştırmaya iten, dopdolu bir başucu kitabı. Ertelemeden bir adet edinin.

Son olarak kitaptan en beğendiğim bölüm olan “Yaşasın Anlaşmazlık”ı incelemeye ekliyorum. Okuyup incelersiniz kitap düzeni hakkında daha iyi fikir sahibi olabilirsiniz. Şimdiden herkese iyi okumalar, kitapla kalın :) https://sessiziz.wordpress.com/...yasasin-anlasmazlik/

"Zamanın inim inim inleyen köleleri olmamak için sarhoş olun durmamacasına! Şarapla, şiirle ya da erdemle, nasıl isterseniz."
Kitabın ön kapağında yazan "Günlük Hayatta Totalitarizm" başlığıyla ilgimi çeken ve iyiki okumuşum dediğim kitaplardan biri oldu.

Öncelikle totalitarizmin ne olduğunu açıklamak isterim: "Totalitarizm, bireysel özgürlüklerin tamamen kısıtlandığı, devlete itaatin şart olduğu, tüm yetkilerin merkezileştirildiği bir yönetim şekli."

Kitapta hayatımızın her alanında -hatta bütün evrende- görülen totaliterlik anlatılmış.Aşk, arkadaşlıklar, aile, özgürlük, din,siyaset ve hatta barınma...Kitap, seçtiğimiz ya da seçtiğimizi sandığımız şeylerin aslında bize sunulan şıklardan birini seçmek olduğunu, her şeyin önceden belirlenip farkında olmadan bize dayatıldığını sebep ve sonuçlarıyla birlikte bize anlatıyor.

Kitabın dili gayet açık, anlaşılır ve akıcı. Gündüz Vassaf, kitapta çokça örneklere, alıntılara yer vermiş ve bu da kitabın daha ilgi çekici olmasını sağlıyor. Evet kitapta katılmadığım, bana göre yanlış olan görüşler ve bölümler de vardı fakat ben kitabı genel olarak severek okudum.

Kitaptan en en sevdiğim cümleyi sizinle paylaşıp incelememi bitirmek istiyorum:
"Özgürlük, güç merkezleri tarafından sunulan şıklardan birini özgürce seçmekle sınırlı."

Okumanızı öneririm. Keyifli okumalar diliyorum.
  • Kürk Mantolu Madonna
    8.9/10 (15.279 Oy)19.041 beğeni43.311 okunma3.013 alıntı182.678 gösterim
  • Dönüşüm
    8.2/10 (8.537 Oy)8.821 beğeni28.656 okunma840 alıntı139.435 gösterim
  • Satranç
    8.7/10 (9.264 Oy)9.230 beğeni25.568 okunma1.790 alıntı118.477 gösterim
  • Hayvan Çiftliği
    8.9/10 (7.440 Oy)8.017 beğeni22.743 okunma826 alıntı89.567 gösterim
  • 1984
    8.9/10 (6.002 Oy)6.348 beğeni16.776 okunma2.893 alıntı85.929 gösterim
  • Küçük Prens
    9.0/10 (10.697 Oy)13.397 beğeni34.479 okunma3.386 alıntı145.837 gösterim
  • Simyacı
    8.6/10 (7.880 Oy)8.835 beğeni26.290 okunma2.645 alıntı114.514 gösterim
  • Yabancı
    8.3/10 (4.412 Oy)3.911 beğeni12.949 okunma1.191 alıntı52.862 gösterim
  • Fareler ve İnsanlar
    8.6/10 (5.647 Oy)5.753 beğeni19.633 okunma835 alıntı100.987 gösterim
  • Suç ve Ceza
    9.1/10 (6.459 Oy)7.863 beğeni21.352 okunma3.977 alıntı129.120 gösterim
Bu kitabı üçüncü kez okudum. İlkgençlik yılları için çok zihin açıcı bir eser olduğunu söyleyebilirim. Çok boyutlu, fazlaca konuya değinen önemli bir kitap. Bence kendine "okur yazar" diyen herkesin okuması gereken, sizi başka şeyleri araştırmaya da yönlendirecek bir giriş niteliğinde.
Ödül sistemini genel anlamda oldum olası sevmemişimdir. Kendimi sinefil olarak bile nitelendirebilecek iken oscar törenlerinden cüzzamlı gibi kaçarım, çok kurgusal ve amaçlıdır. Ödül (hatta adaylar bile) iyi olandan çok sistemi parlatanın olur, gücün haklılığına güzelleme yapılır genelde. Yapım şirketlerinin PR çalışması ölçü olarak daha belirleyicidir. Aynı toplum mühendisliğinin bir parçası olarak bazı nobel edebiyat ödülleri gibidir. Güçlünün "sahte" haklılığına kanıt yapılan "gerçek" harçtır, çimentodur. Artık egemenin sözel organıdır, ağzıdır o ödüller. Bu kitapta ödül sisteminin anti versiyonu gibidir.

Genelin normalleştirdiği kavramların sorgulanması gerektiğini, sizin çoğu seçiminizin adınıza çok önceden yapıldığını, sadece önünüze konan kısıtlı (ve zararsız) alternatiflerden seçim yapıyor olduğunuz yanılsamasına düşmemeniz gerektiğini anlatır. Gerçeklerle (doğrularla değil kasıt) yüzleşmenin keyifsiz mutluluğunu yaşatır. Monte edildiğiniz sistemden ne kadar koparılamaz durumda iseniz o kadar rahatsız olacağınız ve başarısız bulacağınız bir kitapla karşı karşıyasınız.

Gündüze karşı geceyi savunur, cennete karşı cehennemi anlatır. Uslu ama sahte çocuklar haline getirilmeye izin vermeyin der. Sorgulayan, yaramaz ama gerçek çocuklar olun der. Kısaca yaratılan sahte cennetlere inat "Cehenneme Övgü"dür.
Bizlere kabul ettirilmeye çalışılan düşünceleri sorgulamayı sağlayan söylemler var . Bu kitap düşüncelerime inanılmaz coşku kattı. Totalitarizmi sorguluyor ve kişi olarak gerçekten özgür müyüz diye düşünüyoruz ( ! ) Kitaptan alıntı bir cümle :
'' İSTEDİĞİM GİBİ OLMAK İSTEMİYORUM ''
Gündelik hayatta, her alanda totalitarizmin varlığını çarpıcı bir şekilde yüzümüze vuruyor Gündüz Vassaf. Devlet Yönetimi ve Kurumların işleyişi açısından totaliterlik ve totaliter eğilimlerimizle ilgili önemli tespitler sunuyor. Totaliterlik pek çok başlık altında irdeleniyor ve her bölüm dikkate değer açıklamalar içeriyor.

Sevgiyi vererek veya kısıtlayarak, insanları denetleme çabasında olduğumuz gerçeği ile yüzleşmek, satır aralarındaki tokatların en acıtanıydı.

Bilgilendirici ve etkileyici bulduğum, okunmasını önerebileceğim bir eser.
Totaliter: demokratik hakların ve özgürlüklerin tümüyle baskı altında tutulduğu, siyasal erkin bir elde toplandığı, teröre, baskıya ve zulme dayalı (devlet yönetimi).
Totalitarizm: Bütüncüllük.

Aslında şunu en başta belirtmeliyim: İnceleme yazmayı becerebilenlerden değilim. Fakat bu kitabı bir kişiye de olsa okutmaya yarayacaksa, bir kişi de olsa görüp merak edecekse amacıma ulaşmış olacağım.

"Bir de hangi sayfasından başlarsan başla, okuyabileceğin romanlar vardır. İlk okumadan sonra eline alırsın ve herhangi bir sayfasını açıp okumaya başlarsın. Sonra da istediğin yerde bırakırsın. Eğer o okuduğun birkaç sayfa sana bir şeyler düşündürdüyse roman iyidir." (Hakan Günday, Piç)

Cehenneme Övgü bir roman değil evet ama yine ve yeniden her hangi bir sayfayı açtığınızda en sonuna kadar okuma isteği uyandıran bir kitap. Ben Gündüz Vassaf'ın bu eseriyle tanışalı 24 saat bile olmadı. Bir forum sitesinde sadece şu alıntıyı gördüğüm için okumaya karar vermiştim: "Yaşam, gecenin konusudur." Bu üç kelimelik alıntı yüreğimden bir yerleri ele geçirmiş ve ısrarla bu kitabı bir an önce okumam gerektiğini söylüyordu, ki önümde en kısa sürede bitirmem gereken iki kitap olmasına rağmen.

Daha ilk sayfada karşıma "GECEYE ÖVGÜ" bölümü çıktı. "Gece, düzen güçleri uykudadır." cümlesiyle başlıyor bu bölüm. Okudukça kendi içimde dile getiremediğim ne varsa Vassaf gözüme gözüme sokuyor. Her cümleden sonra bir süre tavana bakıp düşünüyorum. "Yaşam, gecenin konusudur. " cümlesiyle ilk bölümü bitirdiğimde neden bu kitabın içimde bir yerleri yakaladığı açıklık kazanıyor.

Daha ilk bölümün etkisini üzerimden atmamışken "ÖZGÜRLÜK CEHENNEMDİR" bölümüne geldim ve beni nelerin beklediğini tahmin bile edemeden okumaya devam ettim. Okuduğum her cümlenin altını çizmekten, aslında pdf olarak okuduğum için not düşmekten, kolum ağrıdı ve bu incelemeyi yazmaya karar verdim.

Gereğinden fazla uzadığının farkındayım. Yavaştan bitiriyorum. Eğer buraya kadar okuduysan incelemeyi, bir an önce bu kitabı pdf olarak indir ve okumaya başla. Dil olarak bir cümle de bile "acaba burada ne demek istiyor?" demeyeceksin. Gece, Özgürlük, Sanat, Seçimler, Kahramanlar ve hatta Cinsiyetler üzerine söyleyecekleri var Vassaf'ın.

Son olarak "Kahramanlar" bölümünde içten içe rahatsız olduğum cümleleri oldu elbet. Ama şu da var ki, haklı olduğunu biliyordum yazarın. Bu bölüme geldiğinizde ne demek istediğimi zaten anlayacaksınız.

Okuduğum onlarca kitap içinde Kafka'nın o meşhur aforizmasını kendi adıma söyleyebileceğim ender kitaplardan biri oldu kısaca:
"Eğer okuduğumuz bir kitap bizi kafamıza vurulan bir darbe gibi sarsmıyorsa, niye okumaya zahmet edelim ki?"

Sevgi ve kitapla yaşayın.
Daha önce yazarın hiçbir kitabını okumamıştım. Sanırım biraz önyargılıydım. Bundan 2-3 sene önce benden yaşça büyük bir arkadaşımla sohbet ederken düşüncelerin Gündüz Vassaf'ın düşüncelerine benziyor. Gündüz Vassaf okuyorsun heralde demişti. Ama haklı çıktı, okurken acaba bunları ben mi yazdım diye düşündüm :) Neyse ki yazar tarih atmış denemelerine, ben dünyada bile değilmişim.
Okudukça ufkunuzun açıldığını hissettiren bir kitaptı. Farkındalık edindiren ve düşünmeye sevk eden bir etkisi var. Gündüzü değil geceyi, konuşmayı değil susmayı, aklı değil deliliği, kahramanı değil haini ve cenneti değil cehennemi anlatan hatta öven ve kendisine hak verdiren bir eser. Totalitarizm kavramıyla tanışmamı, gündelik hayata sinmişliğini görmemi sağladı. Bakmayı değil görmeyi, farklı açılardan düşünmeyi öğretebilecek bir eser. Çok sevdim.
Benim zihin kütüphanemde "en"lerim arasında olan bir kitap ve siddetli bir tavsiye konusu olabilecek bir çalışma yazarın dili her zamanki gibi akıcı ve bu bitmemesi için dua etmenizi sağlıyor. Özgürlük uyuşmazlığın fonksiyonudur,hiç bir zaman uyuşmak zorunda kalmama sürecidir özgürlük ve sağlaması anlasma peşinde koşmamakla sağlanır sözü özgürlüğün var olan anlamına bambaşka bir boyut katmıştır. Bu kitapta özgürlük gibi bir çok olguya işaret eden yazar bilinç dünyamıza merhaba dememizi sağlamıştır. Kitabın kendisi bir inceleme olduğu için kitap incelemesi inceldiği yerden kopacak raddeye geliyor. Ayni anda bir çok farklı noktaya değiniyor ve bir çok farklılığı doğru bildiğimiz yanlışlar serisi olarak gözler önüne seriyor. Toplumu anlamak isteyenlere nacizane bir öneride bulunduğum bir kitap, toplumsal düşünceye giriş kitabı olarak okutulması benim en büyük arzumdur. Kim bilir bu göreve aday biri olarak motivasyon sağlamama yardım etti yazar. Toplum totalitarizminin en çıplak şekilde gözler önüne serilmesi insanı düşündüren cinsten doğrusu.
Birkaç yıl öncesinde okumuş olmama rağmen etkisi üzerimde halen devam eden kitaplardan biri diyebilirim cehenneme övgü için. Gündelik yaşantımızda farketmedigimiz rutin totalitarizmleri çok iyi çözümlüyor. Alışkanlık haline getirdiğimiz için farketmediğimiz bir baskı düzeninin dişlileri olarak yaşıyoruz modern hayatta. Kültür endüstrisi üretiyor ve bizde tüketiyoruz. Durup durup tekrar bakılması, hatırlanması ve üzerinde düşünülmesi gereken bir kitap.
Kitabı ilk yarısında elimden düşüremedim. Her cümlesiyle beni etkiledi. Fakat 2. yarısında çok düşünüp her şeyden anlam çıkarılmaya çalışılıyor hissi verdi. Yine de günümüzde gözden kaçırdığımız birçok şeyi farketmemizi sağlayacak bir kitap.
''Yeryüzünde yaşayabileceğimiz bir sürü yer olduğu halde o kadar sıkışıp kaldık ki, ne zaman yürüyüp ne zaman duracağımızı gösteren ışıklara muhtacız.”
''Birbirimizi anlayamayacağımız korkusuyla, sözcükleri gereğinden çok fazla kullanıyoruz. Konuşmamanın , iletişim kurmayı reddetme anlamına çekilmesinden, kabalık olarak görülmesinden korkuyoruz. Ayrıca çok fazla konuşuyoruz. Sessizlik bizi ürkütüyor. Sessizliği denetleyemiyoruz. Oysa sessizlikte, sezinlediğimiz ama tanımadığımız dürtülerin, özgürlüğün ve gelişigüzelliğin son noktası saklıdır.''
"Tarih boyunca neredeyse akla gelebilecek her konuda bölünüp taraf olduk birbirimize karşı. …ve tarih boyunca bu süregelen kapışmalar sonucu bugün her zamankinden daha çok insan öldürülüyor, her zamankinden daha çok insan intihar ediyor, her zamankinden daha çok insan aç.
Tek becerebildiğimiz, yarattığımız cehennemde daha çok yaşasın diye insan ömrünü uzatabilmiş olmamız. "
Ve " seni seviyorum" tümcesindeki totaliter sahiplenme, tüm aşk deneyimlerini standartlaştırıyor.
Böylece, hangi gömleği ya da eteği seçeceğimizi düşünmekten, yaşamın kendisini düşünmeye pek zaman bulamayız.
Gündüz Vassaf
Sayfa 138 - İletişim

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Cehenneme Övgü
Alt başlık:
Gündelik Hayatta Totalitarizm
Baskı tarihi:
Eylül 2015
Sayfa sayısı:
277
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789754707069
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İletişim Yayınları
Totalitarizmin kendi kendini yeniden üretmesi, yalnızca baskıcı güçlerin değil, bireylerin de sınırlı bir özgürlüğe razı olmasıyla gerçekleşir. Yaratıcılığını zorlayarak özgürlüğünü zenginleştirme çabasına girmeyen birey, var olanla yaşamayı seçer. Bu noktada düzen, bireyin onayıyla ayakta kalıyordur artık. "Seçme Özgürlüğü" düzenin sunduğu çeşitlilik oranında vardır:" Ya şu ya da bu"dur. Gündüz Vassaf ise böylesi bir "seçme özgürlüğü" nün tutsaklaştırıcı yanlarına dikkat çekerek "ya hep ya da hiç"i önerir...Ve totalitarizmi ayakta tutan kimi kavramların ne denli kof olduğunu gösterir: Gündüze karşı geceden, cennete karşı cehennemden, konuşmaya karşı sessizlikten,akla karşı delilikten, anlaşmaya karşı anlaşmazlıktan yana olur. Kahramanlığa karşı çıkar, "hain"leri savunur...

"Cehenneme Övgü, gönüllü köleliliğimizin dayanaklarını ve onu yeniden üreten 'çağdaş demokratik' aygıtları önümüze seren, totalitarizmin rafine biçimlerine dikkat çeken, asla üstünden atlanıp geçilmeyecek bir kitap. Her şeyi yeniden ele almayı öneriyor. Akıcı, yalın ve üstelik gündelik bir söylemle..." 
-Necati Sönmez, Özgür Gündem-

"Gündüz Vassaf, eserinde alışagelmiş, güncel yaşamımızın kaçanılmaz parçası olmuş, her an hepimizin kabullendiği kavramları amansız bir biçimde sorguluyor..."
-Zeynep Oral, Milliyet-

"Gündüz Vassaf'ı okurken hem heyecan duyuyor hem de yazdıklarına tepki duyuyoruz. Kıpırdayan duyularımız ile aklımız arasındaki mesafesel ilişki koparılıyor: Özgürcesine havalanıyor, bir boşlukta yere düşmeden evvel duyulan heyecanı, terleyerek taşıyoruz.
-Ali Akay, Varlık-

"Belkide bu dönemle başedebilmemiz, kültür tarihinin birçok geçmiş başarısına birden başvurmamızla olanaklı olacak. Vassaf'ın kitabı da bu başvuru için el altında tutmamız gereken bir kitap."
-Oruç Aruoba, Cumhuriyet Kitap-

"Şeytanın avukatlığı konusunda son derece içten olan bir yazardan, zaman zaman neredeyse edebi tatlar da taşıyan çarpıcı denemeler. Bu kitabı çok sevebilirsiniz ya da sinir olabilirsiniz; ama kayıtsız kalmayın."
-Murat Aykut, Aktüel-

Kitabı okuyanlar 733 okur

  • Bakley heşk
  • Fatih
  • ayrılıkçeşmesidurağı
  • fascination mind
  • Ege Türker
  • Emine
  • tarikbey
  • Sıla Şekerli
  • Kerem Güzel
  • Gürkan Dağ

Yaş gruplarına göre okuyanlar

0-13 Yaş
%3
14-17 Yaş
%0
18-24 Yaş
%19.4
25-34 Yaş
%39.7
35-44 Yaş
%30.2
45-54 Yaş
%5.6
55-64 Yaş
%1.3
65+ Yaş
%0.9

Cinsiyetlerine göre okuyanlar

Kadın
%55.4
Erkek
%44.6

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%36.7 (105)
9
%31.5 (90)
8
%17.5 (50)
7
%10.5 (30)
6
%1.7 (5)
5
%0.3 (1)
4
%1 (3)
3
%0
2
%0
1
%0.7 (2)

Kitabın sıralamaları