Yazar:
Kemal Bilbaşar
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
282
Basım Tarihi:
1978
İlk Yayın Tarihi:
1966
Yayınevi:
Tekin Yayınevi
ISBN:
9789754781687
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·282 syf.·
2020 82. kitabı
Kim bilir kaçıncı durağıyım bu kitabın. 1965’ten bu yana okunan, 1972 8. basımını bir arkadaşına “Dostlukla...” notu ile armağan edilmiş bir kitap var elimde. Kitabın ilk sahibi yazarın ölümüyle
Cemo sadece Cemo değilEdebiyat
Keyifli bir şekilde doğu şivesiyle anlatılan, aslında Cemo özelinde birçok yapıyı anlatan kitap. Cemo özelinde o dönemki köy yaşantılarını, yeni yeni var olan hükümet-hür insan ilişkisini, devlete güveni ve güvensizliği, ağalık denilen yapıya İlk başkaldırışlarını, güvene ihaneti, bir kadının kimliğini ve daha birçok şeyi ayrı ayrı fark edebileceğiniz -bence- müthiş bir eser.
Puan vermedi
Cumhuriyet'in ilk yılları. Doğu Anadolu'nun yaman coğrafyasında, aman vermez havasında, binbir oyunuyla insanı coşturan, yoran doğasında yaşayan bir söylence Cemo. Kömür gözleri ocak alevi gibi yanan, kara saçları gök ışıltıları taşıyan, çatıldığında hançere dönüşen kaşlarıyla yürek yakan Cemo. Başı eğdirilemeyen, Nuh dedi mi Peygamber demeyen Cemo, insanlarına da, hayatına da dişiyle tırnağıyla sahip çıkan yiğit bir kadın. Doğu Anadolu'da bir masal gibi geçen hayatıyla edebiyatımızın simge isimlerinden biri. Kemal Bilbaşar'ın ağalık düzenindeki insanları, aşiret törelerini, inançlarını, yaşama biçimlerini olanca gerçekliğiyle yansıtan bir dille yazdığı Cemo, unutulmaz roman kahramanları arasında yer almış biri. Bir direnişin romanı. İlk yayınlandığı 1966'dan beri sevilerek okunan bu romanın ikinci bölümü olan Memo ile birlikte şimdi Can Yayınları'nda.
* Cemo *
#kemalbilbaşar
O kadar dili akıcı ve duru ki sanki o mekanlarda hissiyatı verdi o zamanlara götürdü beni bir solukta okudum. Cumhuriyetinin,ilk yıllarında doğuda ve ülkenin köylerinde yaşanan ağa ve şeyh baskısını, sistemdekilerin de buna boyun eğişlerini göz kapayışlarını anlatan harika bir eser.
Törenin adı batsın. Mal yabana gitmesin, deyi anası gibi sevdiği, saydığı kadını, bıyığı yeni terlemiş ere avrat eden töreye töre mi derim ben? Dedesi yaşında, sakalı göbeğinde bir ere, on sekizinde kızı avrat eden töre yere batsın.
Hünerli kişi ne birine kul olur, ne birini kendine kul eder.
Herkes gibi sen de parana değil, yiğitliğine güven.
Ayrılığın günü haftası fark etmez. Acısı, aynı acıdır.
Cesur bir kez ölür, korkak olan her saat ecel teri döker.
Şunu da hiç hatırdan çıkarmayın ki, iyilik parayla pulla satın alınmaz.
Kemal Bilbaşar’ın Cemo romanı,Cumhuriyet’in ilk yıllarında Doğu Anadolu’nun sert coğrafyasında sıkışmış bir toplumun vicdan kaydıdır.Yazar, bireysel kaderle toplumsal yapıyı ustalıkla iç içe geçirerek, feodal düzenin insan ruhunda açtığı yaraları görünür kılar.
Beni en çok etkileyen kuşkusuz romanın merkezindeki Cemo oldu. Cemo,Türk edebiyatında nadir rastlanan ölçüde güçlü bir kadın figürüdür. O, edilgen bir “acı çeken kadın” değil; başkaldıran, direnen ve kendi kaderini savunan bir karakterdir.
Romanın anlatımı ise destansı bir ton taşır. Halk anlatılarından beslenen dil, yer yer masalsı bir hava yaratırken, gerçekliğin sertliğinden asla kopmaz. Özellikle doğa betimlemeleri, Doğu Anadolu’yu yalnızca bir mekân değil, romanın yaşayan bir karakteri hâline getirir.
Kemal Bilbaşar’ın tok ve yer yer sert bir anlatımı var, kitap zaten o yörenin şivesi ile yazılmış.Son iki kitaptır romanlarda kullanılan dil, o dünyanın ruhuyla uyum içinde. Bu da kitabı daha gerçekçi kılıyor. Hatta öyle bir gerçekçilik ki okurken çoğu yeri Cemo değil “Beho”diye okudum. Doğu Anadolu’ya alıştırma turları diyebilir miyiz?
Tam vaktinde okuduğum, okurken etkilendiğim bir roman oldu. Keyifli okumalar
Puan vermedi
Kemal Bilbaşar’ın kaleminden çıkan Cemo, sadece bireysel bir hikâye değil, aynı zamanda bir dönemin toplumsal panoramasıdır. Doğu Anadolu’da ağalık düzeninin hüküm sürdüğü, halkın ezildiği, kadınların susturulduğu, adaletin ise güce teslim olduğu bir zamanda geçer. Roman, adını taşıyan karakteri Cemo üzerinden; hem bir kadının direnişini, hem bir halkın kaderini hem de insan ruhunun yıkımdan doğan umudunu anlatır.
Romanın başkarakteri Cemo, güzelliğiyle olduğu kadar aklı, cesareti ve onuruyla da dikkat çeker. O, erkek egemen düzenin karşısında ezilmemeye çalışan, annesi Kevi'nin yolunu izleyen güçlü bir kadındır. Annesi Kevi ise romanın kalbinde yer alan bir direniş sembolüdür. Onun ölümü, Cemo'nun olduğu kadar Memo'nun da iç dünyasını darmadağın eder.
Büyük beklentiyle başlamadım ama çok severek sonlandım kitabı. Tavsiyemdir
CEMO - KEMAL BİLBAŞAR
Kemal Bilbaşar'ın Cemo romanı, Türk edebiyatının en önemli toplumsal gerçekçi eserlerinden biridir. Doğu Anadolu'daki feodal düzeni, ağalık sistemini, köylünün ezilmişliğini ve kadının toplumdaki yerini ele alan güçlü bir kitaptır.
Cemo, güzelliğiyle dikkat çeker ama onun asıl gücü cesaretinden ve dik duruşundan gelir. Kadınların töreyle, zorla, şiddetle nasıl bastırıldığını, ama aynı zamanda direnme gücünü de temsil eder.Memo ile Cemo'nun aşkı, sadece romantik değil; dayanışma, direnme biçimidir. Birlikte var olma mücadelesidir.
Kemal Bilbaşar, halkın diliyle konuşan sade, akıcı ama derinlikli bir üslup kullanmış kitabında. Karakterler çok canlı, olaylar sürükleyici. Anlatımda yöresel deyimlere, halkın yaşam biçimine sadık kalmış. Bu da romanı daha gerçekçi hâle getirmiş. Cemo, hem bireysel bir aşk hikayesi hem de toplumsal bir direniş öyküsüdür. Anlam yüklü, düşündürücü ve duygusal olarak güçlü bir romandır.
Asla elimden düşmeyecek bir kitap olacağını düşünmüyordum. Konusu açısından da çok ilgi duyduğum konular da değil üstelik... Ama yazar öyle güzel kurgu ve üslup kullanmış ki, siz de yaşıyorsunuz ve sonraki sayfada ne olacağını merak ediyorsunuz.
Kitap cumhuriyetin kuruluş sancıları çektiği dönemde geçiyor. Diyarbakır, Muş, Bitlis dolaylarında yaşayan halk, ağalık sistemi, şıhların o zamanki toplumdaki yeri, hükümete olan güvensizlik gibi konular işleniyor aslında. Hatta şeyh Sait isyanı da kitap boyunca hep hatırlara getiriliyor. Bildiğim kadarıyla bu durumlar genel olarak Anadoluya hakim zaten, sadece kitapta geçen üç beş vilayet için geçerli olan bir durum değil. Çünkü imparatorluğun son dönemlerinde hükümet, devlet ileri gelenleri, padişahlar, paşalar iyice halktan kopmuştu. Öyle ki burnunun dibindeki İstanbul halkından bile bihaberdiler. Anadolu ise tamamen kendi kaderine terk edilmiş gibiydi. Bu açılardan kitap tam o dönemin vehametine vurgu yapıyor. Sanırım bu yüzden çok sevdim. Bir daha bir daha okuyacağım kitaplar listesinde yerini aldı Cemo. Sizlere de şiddetle tavsiye ederim.
Kitapla ve sevgiyle...
Kemal Bilbaşar'ın okuduğum ilk kitabı oldu ve bence yazarla tanışmak için güzel bir başlangıç yaptım. Dürüst olmak gerekirse kitabın ilk başlarında sıkıldım, oturup en azından yirmi sayfa birden okuyabildiğim olmadı. Ama sonra anlatıcı değişti olaylar karıştı derken işte o zaman anladım Ege'nin köylerinde gezdiğimi.
Kitap bize cumhuriyetin ilk yıllarında Anadolu köylerinin yaşantılarını halkın Atamıza ve yeni hükümet düzenine karşı bakış açısını anlatıyor. Bence çok da güzel anlatıyor.Ben beğendim tavsiye edebilirim:)
İyi okumalar.
Yazar Hakkında
Kemal BilbaşarYazar · 16 kitap
1910 yılında Çanakkale'de doğan Bilbaşar, orta öğretimini 1929 yılında Edirne Öğretmen Okulu'nda tamamlamış, iki yıl ilkokul öğretmenliği yapmıştır. Yüksek öğretimini Gazi Eğitim Enstitüsü Tarih-Coğrafya Bölümünde tamamlamış, 1935 yılında mezun olmuştur. Aynı yılın resim-iş bölümü mezunlarından Bedia Bilge ile evlenmiş, İzmir'e yerleşmiştir. Hayatları boyunca biribirlerinden bir gün olsun ayrılmayan çiftin iki çocuğu olmuştur. Nazilli ve İzmir Karataş Ortaokullarında öğretmenlik yapan Bilbaşar 1961 yılında emekliye ayrılmış, bir süre siyasetle uğraştıktan sonra 1966'da İstanbul'a yerleşmiş, kendini tümüyle yazmaya vermiştir. Yazar 21 Ocak 1983'te ölmüştür.
Kemal Bilbaşar edebiyatla ilgilenmeye Gazi Eğitim Enstitüsü'nde başlamış, ilk öykülerini İzmir'de Cahit Tanyol ve İlhan İleri ile birlikte çıkardıkları Aramak dergisinde yayımlamıştır (1939). Bu dönemde Halkevlerinin açtığı öykü yarışmasında ilk ödülü kazanan yazar, 1945-1952 yılları hariç, sürekli öykü yayımlamış, radyo oyunları yazmış, pek çok gazete ve dergide öykü, roman ve makaleleri çıkmıştır. Tiyatro, senaryo ve ders kitapları da yazan Bilbaşar, 1961 den sonra daha çok roman türüne ağırlık vermiştir.
Aldığı Ödüller :
Bilbaşar 1939 yılında Budakoğlu öyküsüyle Ankara Halkevi Öykü yarışmasını, Cemo adlı romanıyla 1967 yılı Türk Dil Kurumu Roman Ödülü'nü, 1970 yılında da Yeşil Gölge adlı romanıyla May Roman Ödülü'nü kazanmıştır.
