Dengbejler Sözün Yazgısı

·
Okunma
·
Beğeni
·
196
Gösterim
Adı:
Dengbejler Sözün Yazgısı
Baskı tarihi:
Ekim 2006
Sayfa sayısı:
146
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789752732797
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Uygarlık, insanın deneyim ve birikimlerini, yani kültürel ve toplumsal mirasını kayıt altına alarak sonraki kuşaklara aktarmasıyla başlar. Önceleri sözlü olarak aktarılan "toplumsal bellek", bilinen tüm toplumlarda benzer nitelikler taşıyan "anlatıcılar" tarafından korunur ve usta-çırak ilişkisi aracılığıyla sonraki kuşaklara devredilirdi. "Dengbêjler", Mezopotamya kültürünün ve kadim hikaye anlatma geleneğinin en önemli temsilcileri olan dengbêjlere odaklanmış bir kitap. Şu günlerde yok olmaya yüz tutan dengbêjliğin anlamı, ortaya çıkışı, var olma koşulları, hikaye anlatma mekanları, hikayeyi anlatma biçimleri ve diğer dünya kültürlerindeki hikaye anlatıcılarıyla ortak niteliklerini enine boyuna irdeleyen bu kitap, üzerine pek az çalışma yapılmış bir konuda önemli bir boşluğu doldurarak, umarız yeni çalışmaların da yolunu açar.
146 syf.
·5 günde
Dengbêj... Kürtçe "Deng (Ses)" ve "Bêj (Söyle, söylemek)" kelimelerinin bir araya gelmesinden oluşur. Türkçe'deki Halk Ozanı, Âşık'ın karşılığıdır.

Bu çalışmasında Abidin Parıltı, Dengbêj'in ne olduğunu, kime Dengbêj denildiğini, Dünya Halkları arasında kendilerine nasıl hitap edildiğini (Türkçe'de Âşık, Ozan; İngilizce'de Bard gibi), ne anlattıklarını, ne zamandan beri var olduklarını akademik bir çalışma ile bizlere aktarır. Bunların yanı sıra Kürtlerin de en meşhur Dengbêjlerinden birkaç ismi de anlatır ve çalışmasına noktayı koyar.

Bu kitabı ve buna benzeyen tüm çalışmaları (özel bir konuya değindikleri için) herkesin okuması gerekmez. Dediğimiz gibi, bunlar özel bir konuyu ele aldıkları için ancak bu konuya merak salmış, bu konuyu hobi edinmiş, bu konu hakkında bilgi almak isteyen veya kaynak eser olarak okuyacaklar dışındakilere hitap etmezler.

Bu kitabı, Dengbêjlere karşı ilgisi olanlar, bununla ilgili akademik bilgi edinmek isteyenler veya sadece merak edenler okuyabilir. Aksi takdirde okuyacaklar (özellikle de akademik bir dil kullanıldığı için) aşırı derecede sıkılacaklardır.
Kültür, insanların kendi etkinlikleriyle değiştirdikleri ve kendi amaçlarına uygun olarak yeniden kurdukları doğadır.
Abidin Parıltı
Sayfa 13 - İthaki Yayınları, 1. Baskı, 2006
"Kürtler, dengbejlerine sahip çıkmıyor.
Türklerin bir Veysel'i (Aşık Veysel) vardı. Ona sahip çıkıldı. Ama bir Reşo'muz vardı, hepimizin ustası... Aç öldü!"
Bu yüzdendir ki masal, içinde oluştuğu toplumun karakteristik özelliklerini almasıyla birlikte onların inanç, zevk ve dileklerini de yansıtır.
"Anadilim Kürtçede deng sestir. Bej ise sese biçim verendir, sesi söyleyendir. Sese ruh kazandıran, sesi canlı hale getirendir.
Sesi meslek edinmiş usta, mekanı ses olmuş insandır. Dengbej, sese nefes ve yaşam verendir. Dengbej, sesi kelam, kelamı kilam, türkü haline getirendir. Dengbej söyleyendir, anlatandır."
"Hiçbir kültür tek başına değildir; diğer kültürlerle sürekli koalisyon halindedir ve birikimsel diziler kurabilmesini sağlayan da budur."
Masalların çoğu Hint'ten gelebilir ancak nasıl olur da bütün masallar oradan çıkar. Aynı coğrafya, aynı doğa koşulları insanları aynı düşe, aynı özleme götürmüş olabilir. J. R. R. Tolkien bu görüşe katılır "Peri masalları dilin kullanıldığı her yerde evrensel olarak bulunurlar" der ve şöyle devam eder "Dilbilimci ve arkeologların karşılaştığı tartışma benzerlerin kendiliğinden gelişen evrimi (ya da buluşu denebilir) ortak kökenlerden alınan miras ve farklı zamanlarda bir ya da birden fazla merkezden yayılma tezleri arasındadır."

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Dengbejler Sözün Yazgısı
Baskı tarihi:
Ekim 2006
Sayfa sayısı:
146
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789752732797
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Uygarlık, insanın deneyim ve birikimlerini, yani kültürel ve toplumsal mirasını kayıt altına alarak sonraki kuşaklara aktarmasıyla başlar. Önceleri sözlü olarak aktarılan "toplumsal bellek", bilinen tüm toplumlarda benzer nitelikler taşıyan "anlatıcılar" tarafından korunur ve usta-çırak ilişkisi aracılığıyla sonraki kuşaklara devredilirdi. "Dengbêjler", Mezopotamya kültürünün ve kadim hikaye anlatma geleneğinin en önemli temsilcileri olan dengbêjlere odaklanmış bir kitap. Şu günlerde yok olmaya yüz tutan dengbêjliğin anlamı, ortaya çıkışı, var olma koşulları, hikaye anlatma mekanları, hikayeyi anlatma biçimleri ve diğer dünya kültürlerindeki hikaye anlatıcılarıyla ortak niteliklerini enine boyuna irdeleyen bu kitap, üzerine pek az çalışma yapılmış bir konuda önemli bir boşluğu doldurarak, umarız yeni çalışmaların da yolunu açar.

Kitabı okuyanlar 4 okur

  • Umut Erg
  • Mehmet A.
  • Jîyan Tunç
  • Elif Kimya S.

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%0
8
%100 (2)
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0