Felatun Bey ile Rakım Efendi

7,2/10  (338 Oy) · 
1.659 okunma  · 
238 beğeni  · 
5.552 gösterim
Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi’nin yaşadığı toplumdaki modernleşme macerasını gözlemlemesinin bir ürünüdür. Yazar halkın yönelişlerini tespit etmekle yetinmemiş aynı zamanda Rakım Efendi karakteri üzerinden örnek bir modernleşme hikayesi ortaya koymuştur. Dönemin sosyo-kültürel şartlarına ayna tutan bu kitap, alafrangalık meselesi başta olmak üzere; mürebbiyelik, cariyelik, Doğu-Batı karşıtlığını ele alması bakımından Türk roman tarihine damgasını vurmuş, kendisinden sonra yazılan çeşitli romanlara etki etmiş önemli bir eserdir.
  • Baskı Tarihi:
    Şubat 2014
  • Sayfa Sayısı:
    200
  • ISBN:
    9789759954611
  • Yayınevi:
    Dergah Yayınları
  • Kitabın Türü:
eskimolardan kim kaldı? 
15 Oca 16:33 · Kitabı okudu · 30 günde · Beğendi · 8/10 puan

Pek çok kez niyetlenip de okumaya yeltenemediğim bir kitap olmasına karşılık bir o kadar da merak ettiğim romandı kendileri. Kitap başlar başlamaz karakterler ve konu sizi olayların içine çekiyor.

Yanlış batılılaşma konusu Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinin ruhunu yansıtacak biçimde işlenmiş. Felatun Bey zengin, züppe bir tiplemedir. Yanlış batılılaşmayı temsil ediyor. Polini adındaki Fransız kadınına servetini harcıyor ve her şeyini kaybediyor. Rakım Efendi ise tam bir Osmanlı beyefendisi. O dönem aydınının ideal tipidir. Felatun Bey’in zıttına, doğru kararlar alarak zenginleşiyor ve aşkta da kazanıyor. İyi ile kötünün çarpışması sentezlenmiş, batılılaşmayı yanlış anlayanlar alaya alınmış.

Notre Dame’ın Kamburu eserinde Victor Hugo’nun yaptığı gibi Ahmet Mithat Efendi de sürekli araya girip konunun akışını bozmuş. Üstkurmacalık denilen bu olay, okuyucuyu konudan uzaklaştırır, romanın doğallığını bozar. Olayların bir kurgu olduğunu okuyucuya hissettirmek onu rahatsız eder. Üstkurmaca kulağa hoş gelmez.

Yine Notre Dame’ın Kamburu kitabında Quasimodo’ya (kambur) fazla yer verilmemesi gibi bu kitapta da Felatun Bey’e fazla yer verilmemiş. Halbuki Ahmet Mithat Efendi, romanın bir bölümünde, “Hikâyemizin yarısına ortak olan bir kişi.” demiş Felatun Bey için. Bu noktada kitabın ismi farklı olabilirdi diye düşünüyorum ya da: “Adam bırak şu zevk ve eğlence düşkününü be! O şımarığı bu hikâyeye hiç katmamalıydın bile.”

Ahmet Asaf 
 20 Tem 2017 · Kitabı okudu · 12 günde · Beğendi · 9/10 puan

Tanzimat döneminde batililasmayi farklı yorumlayan alafranganin esiri batı bmeyi Felatun beyle alaturkanin çalışkan, olgun, ilim irfan sahibi Rakım efendi..Ahmet Mithat Rakım efendinin çevresindeki kızları efendiliği ile büyüledigini anlatırken ara sıra üçüncü kişi gibi araya girip tavsiye ve ikazlarda bulunması güzeldi.
Roman gayet güzeldi fakat bu dönem romanlarında genel olarak hikayenin bitişini beğenmiyorum(haddim olmayarak) daha iyi bitirilebilirmiydi acaba bu roman..daha fazlasını yorumlamak edebiyatçıların işi..

Felatun Bey ile Rakım Efendi benzeri kitaplar

İçinde yanlış batılaşmayi cok iyi konu edinmişolan bir kitap...
Felatun bey tamamıyla Türk usullerinden kopmuş geleneklerini unutmuş
tamamiyle batılasmayanları küçümseyen zengin bir insandır...
Rakım ise fakir ama Türk geleneklerini yaşamayı bilen bir insandır..
Felatun, bir kızın peşine takılarak bütün zenginliği harcar ve bitirir.
Ve memur parasıyla çalişir
Rakım ise evine aldığı cariye olan Canan ile evlenir vemutlu olur...

Meşrebi Kalender 
07 Mar 2016 · Kitabı okudu · 9 günde · 6/10 puan

Batının “ahlaksızlığını” alan Felatun Bey ile “İlmini ve bilimini” alan Rakım efendinin abartılı didaktik maceraları.

Yazar ( Ölümünün bile üzerinden yüz küsur yıl geçmiş birinden “yazar” diye bahsettiğimde sanki lise arkadaşına hitap eden ergen saygısızlığı sergiliyormuşum gibi geldi bir an. Okul müdürüne naptın müdür demek gibi. Neyse bu meramımda da kifayetsiz kaldı cilveli kelimeler…) okuyucuya direkt olarak sesleniyor, bir şey anlatıyor sonra o şeyi neden anlattığını anlatıyor, bununla da kalmıyor, düşünmek gibi dünyanın en yorucu işini yapmayasın diye , sana anlaman gerekeni altını çize çize ayrıca anlatıyor.

Araba Sevdası romanını bu kitaptan daha önce okuyangillerdenseniz, Araba Sevdası’nın anti kahramanı Bihruz Bey ile bu kitaptaki Felatun Bey’in aynı kalıptan çıkmış olduğuna tanık olacaksınız.

Ancak anti kahramanımızın karşısında bu sefer; sütten çıkmış ak kaşık karakterine sahip, boynu bükük, tabi ki “fasfakir” , hem öksüz hemi de yetim, Küçük Emrah kadar olamasa da daha sonra hem maddi hem de statü olarak yükseklere çıkan Rakım Efendi var. ..

Ama yanında da şike var. Yazar bariz bir şekilde Rakım Efendi’yi anasının kuzusu gibi sevip överken; Felatun Bey’i, öyle bir karikatürize ediyor ki evlat olsa sevilmez sıfatının vücut almış haline çeviriyor, doymuyor, şeytanın yancısı gibi gösteriyor…

Hal buysa, kahpe feleğin düzeninde elden tek bir şey geliyor…Yazarı tarafından hor görülen, kendisine üvey evlat muamelesi yapılan, örselenen tüm “ Eflatun Bey”lere ve son olarak da tüm itirazı olanlara gelsin efenim...

https://www.youtube.com/watch?v=woRu3rz7wp0

( Bu yorumu şu şekilde de yazabilirdim. “Bu kitap 1875 yılında yazılmıştır nokta”. Açık büfe beğendiğinizi alın. Latife bir yana, zevk alarak değil ama, ülkemizde romanın gelişmesi açısından bir mihenk taşı olduğundan, saygıyla okunması gereken bir eser)

Haree 
04 Kas 2017 · Kitabı okudu · 3 günde · Beğendi · Puan vermedi

Felatun Bey ile Rakım Efendi, Tanzimat Dönemi yazarlarından Ahmet Mithat'ın döneminde yazdığı önemli bir eserdir. Kitapta,
alafrangalık ile alaturkalığı bu iki insan üzerinden sıkmayarak anlatmış. Batı'ya olan özentiliği Felatun Bey karakteriyle, geleneklere bağlılığı ise Rakım Efendi karakteri ile tasvir etmiş. Edebiyatımızdaki güzel eserlerden okumanızı öneririm

Büş 
25 Ara 2017 · Kitabı okudu · 7 günde · 6/10 puan

Karşılaştırmalar üzerine kurulu bir kurgu. Felatun ,Eflatun, yani Platon’u simgeliyor. Rakım ise rakamı , ölçüyü simgeliyor. Tanzimat dönemi yazarlarını bilirsiniz. Hep bir taraf tutma içinde yazarlar. Dönemin özelliği bu yöndedir çünkü. Halk için sanat!
Felatun baba parası yiyen , züppe, alafranga tipi ; Rakım ise alaturka, çalışkan , ekmeğini taştan çıkartan tipi simgeler. Eserin amacı şudur aslında :
“Bak! Baba parası yersen , çalışmazsan , kadına düşkünlük edip ona paranı yedirirsen, parana sahip çıkmazsan , parandan olursun!” Ahmet Mithat Efendi der ki : “PARA PARA PARA!”
Aslında kitapta Rakım efendi , Ahmet Mithat Efendiyi simgeler. Ahmet Mithat Efendi de zor bir çocukluk geçirmiş ve adeta ekmeğini taştan çıkarmıştır. Para onun için çok değerlidir. Bu yüzdendir ki Rakım bu kadar para hesabı yapan, har vurup harman savurmayan bir tiptir.
Eserde göz bebeği olarak anlatılan Rakım’ın ise bir metresi vardır. Ama bu metres ona akıl hocalığı yapar hiç kötülüğünü düşünmez. Ahmet Mithat adeta Felatun’u rezil edip , Rakım’ı Tanrılaştırır.
Bir de bu tip eserlerde kadınlar, cariyeler hakkında birçok kültürel bilgi bulunmakta ve kadınlara bugünkü sergilenen davranışların nedenlerinden bazılarını da bu romanda görmekteyiz. Bir ülkenin kendi klasikleri o ülkenin tarihi, düşünüşü, gelişimi açısından birçok ipucu verir. Bu yüzden bu eserleri burun kıvırıp okumamak açıkça bir alafranga züppe tiplemesidir. Eserlerimize sahip çıkıp okumayı ve eseri o dönemin şartlarını göz önüne bulundurarak okumayı unutmayalım. İyi okumalar. 

Peter Bornemann 
07 Oca 22:14 · Kitabı okudu · 6 günde · Puan vermedi

Ahmet Mithat'ın ince bir mizah anlayışına dayalı hoş bir üslubu var aslında. Ama çok konuşuyor. Aşırı rahat. Roman tekniğine dair hiçbir şeyi umursamıyor. ''Ya şimdi onu bırakın da size biraz şundan bahsedeyim'' diye alakasız bir konuya atlayabiliyor. Böyle davranması romanın nasıl yazılacağına dair bilgisizliğinden kaynaklı değil bence. Sadece umursamıyor. Kendine böyle bir tarz tutturmuş, Tanzimat aydınının çoğu gibi konuşmak istiyor, yüzyılların birikmiş suskunluğunu atmak istiyor. Anlattığı konuda da aynı şekilde bakabiliriz. Batıyı gayet iyi biliyor ama doğunun kendine has özelliklerine de tutkuyla bağlı. Batıyla barışık, asla kavga halinde değil ama kendi bildiği, alışkın olduğu tarzı terk etmek konusunda da bir baskı hissetmiyor üstünde. Kendine oldukça güvenen bir yapısı var. Eleştirisini de bunun üzerine kurmuş: Üzerinde baskı hisseden, alafrangalığa özenen, kendine güvensiz insanları yanlış buluyor. Bu yanlışlığı açıkça ortaya koyabilmek için de karşıtını oldukça karikatürize ediyor. Kimsenin hiçbir şekilde Felatun Bey ile özdeşlik kurmasına izin vermiyor -her ne kadar romanda bunun aksini iddia etse de-. Özdeşliği geçtim, ufacık bir sempatiyi bile çok görüyor.

Tanzimat romanındaki yanlış batılılaşma mefhuma aslında bir loser-winner kapışması gibi geliyor bana. Batılı olduğu iddia edilen ya da öyle zannedilen tipler hep beceriksiz, tembel, bilgisiz kişiler oluyor. İtiraz batılılaşmaya değil zaten. Bu romanlardan batılaşma karşıtlığı çıkarmak çok yanlış olur. Onda hiçbir soru işareti yok. Batılılaşma tek gerçek ve mecburi. Aslında aşırı servet tüketimi, har vurup harman savurma, tembellik vs eleştiriliyor. Aslında tipik aristokrasi eleştirisi. Tabi bu eleştiri büyük ve gizlenemez bir kinle yapılıyor. Bu kinin sebebi, Tanzimat döneminde kalemlerde çalışan aydınlar çoğu zaman aylıklarını eksiksiz ve zamanında alamazken, kimi paşa torunlarının yalılarda orada burda gününü gün etmesi olsa gerek. Reeldeki kızgınlığını kurguda çıkarıyor. Misal, Felatun Bey'i hiçbir kadın beğenmezken Rakım Bey'e erkek kadın herkes aşık. Her şeyin en iyisi o.

Batıda, aristokrasinin aşırı kibarlığını eleştiren o ilk dönem eserlerine benzetiyorum biraz, bizdeki bu romanları. Yani aslında batılılaşma iddiasındaki tipler, gelmekte olanı değil geçmekte olanı temsil ediyor. Kaybetmeye mahkumlar.

Seval Arslan 
13 Ağu 2017 · Kitabı okudu · Puan vermedi

Felatun Beylere her yerde her zaman rastlama ihtimaliniz vardır efendim. Böyle insanlar kendi kültürlerini aşağılayarak medeni olacaklarını zannederler.Ana diline birkaç yabancı kelime katarak daha modern bir hava oluşturmaya çalışırlar .Çağa uyum sağlamayı kılık kıyafette ararlar. Yazar ,bu tiplerle epey dalga geçiyor .Okumanız dileğiyle.

Şenay Yıldız 
04 Şub 17:21 · Kitabı okudu · 5 günde · 10/10 puan

Ahmet Mithat’in okudugum ilk kitabi olmasina ragmen gayet basarili bir anlatim buldum.Yazarimiz tasvirlerinde oldukca basarili.Felatun Bey ve Rakim Efendiyi tasvir ederken bunlarin ikisi uzerinden alafranga ve alaturka yasayis hakkinda oldukca bilgi aktariyor okuyucusuna .Tanzimattan sonra ortaya cikan dogu-batik ayrimini kavramak icin okunmasi gerekli bir bir kitap.Felatun Bey uzerinden yanlis batililasmayi acik bir dille anlatan ve siddetle elestiren yazarimiz Rakim efendiyi ise tam tersine calisan,cabalayan,kazanan ve sonucta zafere ulasan bir kahraman olarak gozler onune sermektedir

Dilek kutlu 
22 Ağu 2017 · Kitabı okudu · 6 günde · 5/10 puan

Batılılaşmanın doğru anlaşılmadığına değinen bu roman zıt karakter felatun bey ve rakım efendinin üzerinde işlenmiş.Roman sade türkçeyle yazılmış hiç sıkMıyor beğendim. Bu batılılaşma sevdasının ne zaman yanlış anlaşılmaya başladığınıda ögretiyor bizlere

Kitaptan 84 Alıntı

eskimolardan kim kaldı? 
22 Ara 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 8/10 puan

Felâtun: ... Şu matmazeller için söylüyorum. Seni ağızlarından düşürmüyorlar da! Kadınlara çatmak da sana has bir başarı. Canına yandığım! Ben ne yapsam yaranamayacağım vesselam.
Râkım: Öyleyse ben size bir akıl vereyim.
Felâtun: Vallahi iyilik yapmış olursunuz.
Râkım: Ben kadınlara asla yaranmak arzusunda bulunmadığım için beni seviyorlar. Eğer siz de bu durumda olursanız daha çok başarıya ulaşabilirsiniz.

Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 50)Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 50)
Ahmet Asaf 
11 Tem 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

Aşkın bir de ''kavuşmak'' için ''ayrılık'' köşesi varmış.

Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 80 - Panama yayıncılık)Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 80 - Panama yayıncılık)
eskimolardan kim kaldı? 
05 Oca 11:58 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 8/10 puan

Ömrümüz o kadar azdır ki, bu dünyada en zorlu ihtiyaçlara gereksinme duyduğumuz deneyimleri, kendi kendimiz kazanarak onlardan yararlanmaya ömrümüzün uzunluğu yetmez. Başkalarının yaşadıkları deneyimlere önem verirsek ve onları kabul edersek belki rahatça, serbestçe, namuslu olarak yaşamayı becerebiliriz.

Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 131)Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 131)

Şarapla kızışan şairlik düşüncelerini ne yapayım. Şarapla kızışan aşk,sevgi neye yarar?

Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 68)Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 68)
eskimolardan kim kaldı? 
 05 Oca 11:31 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 8/10 puan

İnsan yaradılışı gereği, kendi mutluluğunu sadece kendisinin bilmesiyle yetinmez. Bundan herkesin haberi olsun ister. Hatta bir adam gerçekten mutlu olmasa bile, etrafındakileri mutlu olduğuna inandırmak için hilekârlık ve yalancılık bile yapar.

Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 124)Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 124)
eskimolardan kim kaldı? 
05 Oca 11:50 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 8/10 puan

Kızların, kadınların durumu daima başkadır. Şımarık kadınlar genelde akıllı kocalarının verdikleri terbiyeyi kabul ederek akıllarını başlarına toplayabilirler. Sorun şuradadır ki, şımarık kocalar akıllı karılarının yönetimini asla kabul etmeyerek ev ve barklarını berbat etmeye kadar varırlar.

Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 129)Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 129)
Başucumda Kitap 
15 Ara 2015 · Kitabı okudu · Beğendi · 9/10 puan

Zarar, kârın kardeşidir. Bugün kaybettiysen yarın kazanırsın.

Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 127 - Algı Yayınları)Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 127 - Algı Yayınları)
Haree 
04 Kas 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · Puan vermedi

"Efendim söylemesi kötü zannedilmesin. Bu kızın hastalığı, sevda hastalığıdır."
"Öyleyse bu muhabbet de Rakım Efendi'ye olacak. Öyle değil mi?"
"Benim söylememe hacet bırakmadınız."
"Eee bunun ilacı?"
"Bunun ilacı yoktur efendim."

Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 126)Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi (Sayfa 126)