Hangi Atatürk

8,4/10  (15 Oy) · 
46 okunma  · 
17 beğeni  · 
771 gösterim
"Mustafa Kemal'in gözünde, eylemin 'meşruluğu' demek, halkça onalanmış olması demektir. Yoksa Kongreleri, Büyük Millet Meclisi'ni anlamak ve açıklamak mümkün olamazdı. Şu sözlerini bir de: '... Bir devreye yetiştik ki, onda her iş meşru olmalıdır.

Millet işleri de ancak milli kararlara dayanmakla, milletin genel duygularına tercüman olmakla gerçekleşir.' Siz Osmanlı ülkesinde, 'milli kararlara dayanmak', 'meşruluğu' bunda aramak ne demektir bilirmi misiniz? Padişahı ve Halifeyi silmek, hiçe saymak demektir! Mustafa Kemal, Amasya Tamimi'nden itibaren, Osmanlı meşruluğunu reddetmiş, tarihsel meşruluğu önemsemiştir. Buysa 'ihtilâl'in ta kendisidir."
-Attilâ İlhan-
(Tanıtım Bülteninden)
  • Baskı Tarihi:
    Mart 2003
  • Sayfa Sayısı:
    426
  • ISBN:
    9789754583861
  • Yayınevi:
    İş Bankası Kültür Yayınları
  • Kitabın Türü:
Selim Aslan 
 21 Mar 10:22 · Kitabı okudu · 32 günde · Beğendi · 10/10 puan

Attila İlhan çocukluğumda sadece şairdi. Üçüncü Şahsın Şiiri gibi melankolik satırlara sahip şiirler için kurulan "Ne de güzel yazmış be adam!" cümlesinin adamıydı. Üniversite yıllarında Cumhuriyet gazetesinde yazdığını öğrenmiş, sürekli takip eder hale gelmiştim. O zamanlar anladım sadece şair olmadığını. O zamanlar anladım bu adamın hayatının her anının aslında nasıl da kıymetli olduğunu. He neyse...

Bu kitap Atilla İlhan'ın Atatürk'ü anlattığı bir kitap değil, o şekilde düşünüp de alırsanız büyük hayalkırıklığı yaşarsınız. Kitabın türü "Deneme". Belki bu ayrıntı size bir şeyler anlatıyordur. Kitapta uzun uzun Mustafa Kemal tanımlamalarından daha çok Mustafa Kemal'in yaptıkları, bu yaptıklarını nasıl ve kime karşı yaptığı, neye dayanarak ve neler düşünerek yaptığı, tüm bunların Türk halkındaki etkisi, öncesi ve sonrası hakkında kısa kısa yazılar var. Mustafa Kemal şöyle böyük adamdı güzellemeleri yok. Hakkını vermesi gereken yerde vermiş, eleştirilecek yerde eleştirmiş.

İdeolojileri çözümleyen ve tarihsel akışını anlatan çok satıra rastlayacaksınız. Hem öğretici hem de zihin açıcı bir tavır var. Kısacası bu kitap alıp okuyup köşeye atacağınız bir kitap değil. Her zaman açıp tekrar okuyup gözden kaçırdığınız şeyleri fark edeceğiniz, bilmediğiniz bir ton şeyi azar azar öğrenip tekrar açılacağı güne kadar kapatacağınız bir kitap. Attila İlhan gibi ömrü öğrenerek, okuyarak geçmiş bilge bir adamın neredeyse tüm dünya ve Türkiye ile ilgili yazdığı satırlar bana sorarsanız paha biçilemez.

Kısa bir alıntı yapayım;

"Milliyetçilik, artık herkes biliyor, bir burjuva ideolojisidir, ülke tek bir pazar olacak daa, derebeylerin yöresel kısıtlama ve sınırlamalarından kurtulacak! Gel gelelim, Osmanlı burjuvazisi hem gayr-i müslim, hem komprador: Bu da, Türk milliyetçiliğinin sınıfsal düzeyde boşlukta kalmasına neden oluyor. Mustafa Kemal bu boşluğu asker/sivil bürokrasi, aydınlar, kısmen eşraf, kısmen halkla doldurmayı bilmiş, gerçekleştirdiği ‘tarihsel bloku’ ustalıkla bir ‘ulusal kurtuluş cephesi’ne dönüştürmüştür."

Bu tür tahlilleri her yerde bulamıyorsunuz. Bulduklarınız da Attila İlhan'ın satırları gibi kolay anlaşılır, demek istediğini direkt söyleyen bir üslupta olmuyor. Sadece bunun için bile paha biçilmez bir kaynak.

KARTAL 
05 Eyl 17:50 · Kitabı okudu · 1 günde · Beğendi · 10/10 puan

Atatürk'ü tanıdığınızı mı zannediyorsunuz?
Yanılıyorsunuz, bu kitabı okuyunca anlicaksınız. Attila İlhan o kadar güzel bir şekilde insanların kafasında ki Atatürk'le gerçek Atatürk'ü karşılaştırmışki bildiğiniz yanlışlardan utanıyorsunuz. Atatürk'e hayranlık seviyeniz artarken aynı zamanda Attila İlhan'a ve düşüncelerine hayran oluyorsunuz. Kesinlikle ülkedeki tüm insanların okuması gereken, birşeyleri değiştirme gücü olan bir kitap. Şiddetle tavsiye ediyorum.

Hüsamettin Çalışkan 
25 Nis 14:09 · Kitabı okudu · 6 günde · Beğendi · 10/10 puan

Atilla İlhandan okuduğum en güzel kitap. Çarpıtılan Atatürk'ü görmek için mutlaka okunmalı. Ayrıca, karşılaştırmalı olarak da vermiş.. Çok değerli bir kitap...

Kitaptan 22 Alıntı

Emperyalizm...
"Türkiye' nin tramvaylara veda etmek kararını verdiği tarihlerde Türkiye' nin Amerika ile sıkı ilişkilere girdiği tarihler 3 aşağı beş yukarı aynıdır.Galiba yazmıştım! 1947 haziranında Türkiye' ye gelen bir iktisat heyetinin başkanı ,göğsünü gere gere diyordu ki: "Türkiye'ye herşeyden evvel , her türlü kalkınma ilanlarından evvelyol ve liman lazım olduğunu inanmak icap eder." O tarihlerde bu sözlerin , siz kalkınmayı boşverin , size satacağımız motorlu araçlar için yol yapın , ihraç edeceğimiz malları indirmek için liman inşa edin anlamına geldiğini sosyalistlerden başka kimse anlamamıştı. CHP' de , sonradan devralan DP' de işe şehir içi yollarını asfaltlamak , motorlu ve benzinli araçlar için elverişli hale getirmekle başladılar.Sonra tramvayları kaldırdılar.Arkasından sokaklarımız en iddaalı , en lüks , en işe yaramaz , en çok benzin yakan Amerikan otomobilleriyle doldu .Bunu , ilerlemek, çağdaşlaşmak sanıyordu bizim yöneticilerimiz.1950 lerin lk yıllarında Avrupa'ya yolum düşüp oralarda tramvayların tıkır tıkır işlediklerini görünce ne kadar şaşırmışımdır! Türk'ün aklı geç gelir diye atasözümüz vardır.Ne kadar doğru!"

Hangi Atatürk, Attila İlhan (8. baskı)Hangi Atatürk, Attila İlhan (8. baskı)
Peyroux 
27 Şub 20:33 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

Mustafa Kemal Atatürk
“Yolunda yürüyen bir yolcunun, yalnız ufku
görmesi kâfi değildir. Muhakkak ufkun ötesini de görmesi ve bilmesi lâzımdır.”
1930

Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 28 - Türkiye İş Bankası Yayınları)Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 28 - Türkiye İş Bankası Yayınları)
Peyroux 
 03 Mar 23:21 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

Mustafa Kemal’in iç içe üç büyük eylemi var:
Emperya­lizme karşı Kurtuluş Savaşı;
padişaha karşı Demokra­tik Devrim,
toplumun ‘Ümmet’ aşamasından, ‘Millet’
aşamasına dönüşümü!

Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 392 - Türkiye İş Bankası Yayınları)Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 392 - Türkiye İş Bankası Yayınları)
Peyroux 
23 Şub 13:03 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

Mustafa Kemal Atatürk
Ne yazık ki Türkiye ve Türk hal­kı, ahlâk bakımından da düşüyor. Durum incelenirse
görülür ki, Türkiye Doğu ‘maneviyatı’yla sona eren bir yol üzerinde bulunuyordu. Doğu’yla Batı’nın birleştiği yerde bulunduğumuz, Batı’ya yaklaştığımızı zannettiği­miz takdirde, asıl mayamız olan Doğu ‘maneviyatından
tamamiyle soyutlanıyoruz. Hiç şüphesizdir ki, bu büyük memleketi, bu milleti, çöküntü ve yok olma çıkmazına itmekten başka bir sonuç beklenemez .
6 Mart 1922

Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 12 - Türkiye İş Bankası Yayınları)Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 12 - Türkiye İş Bankası Yayınları)
Peyroux 
28 Şub 11:43 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

Mustafa Kemal Atatürk
“Millet egemenliğini almıştır ve isyan ederek almış­tır. Alınmış egemenlik, hiçbir neden ve biçimde terk edilemez; geri verilemez. Bırakılamaz. Bu egemenliği tek­rar geri alabilmek için, almak için kullanılmış olan araç­ları kullanmak gerekir.”

Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 94 - Türkiye İş Bankası Yayınları)Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 94 - Türkiye İş Bankası Yayınları)
KARTAL 
 17 Ağu 13:58 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 10/10 puan

Müstemlekecilik ve emperyalizm yeryüzünden yok olacak ve yerlerine milletler arasında hiçbir renk ve ırk farkı gözetmeyen yeni bir ahenk ve işbirliği çağı egemen olacaktır.

Mustafa Kemal Atatürk (1933)

Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 90 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 90 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)
Peyroux 
23 Şub 12:05 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

Mustafa Kemal Atatürk
Hangi istiklâl vardır ki, yabancıların nasihatlarıyla, yabancıların planlarıyla
yükselebilsin?

Hangi Atatürk, Attila İlhan (Türkiye İş Bankası Yayınları)Hangi Atatürk, Attila İlhan (Türkiye İş Bankası Yayınları)
Peyroux 
02 Mar 14:35 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

İlk Cumhuriyet hükümetlerinin ulusal siyasetlerinin başlıca odaklarından birisi demiryolu siyaseti idi. Bizim çocukluğumuz ‘demir ağlarla ördük anayurdu dört baştan’ efsanesi içinde geçmiştir. Mustafa Kemal her
Meclis’i açış konuşmasında sorun üzerinde ayrıca durur, o yıl boyunca hangi şehirlere ulaştığımızı halka müjde­lerdi. Öyle ki, demiryolu demek bir yerde uygarlık, bir yerde mutluluk, bir yerde bağımsızlık demek oluyordu. Sonra, Amerikalılar geldiler, Türkiye Menderes’in ağ­zından, ‘milli siyaset’in Birleşmiş Milletler ilkelerine uy­madığını ilân etti ve demiryollarımız talihine terk edildi.

Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 205 - Türkiye İş Bankası Yayınları)Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 205 - Türkiye İş Bankası Yayınları)
Selim Aslan 
21 Mar 10:54 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 10/10 puan

Meraklısına Notlar - Atatürk Sonrası İnönü Dönemi
İnönü’nün faşizan CHP diktası döneminde, Mustafa Kemal Paşa’nın ‘çağdaşlaşmak’ ilkesi (‘muassır medeniyet seviyesine ulaşmak’), gayet ustalıkla ‘Batılılaşmak’ biçimine dönüştürülmüştür. Nasıl ki dış politikada, Mustafa Kemal’in ölümüne kadar Batılı emperyalist ülkelerle ittifaklara girmeyen Türkiye, İnönü döneminde İngiltere ve Fransa île ittifak anlaşmaları imzalamıştır... Daha 1937’de Mustafa Kemal Paşa’nın Hatay dolayısıyla savaşmaya kalkıştığı Fransa ile! Mustafa Kemal'in ölümü sonrası yaşanan kültür düzeyinde yozlaşmayı bir iki alıntıyla gözden geçirmek olasıdır. Önce Mustafa Kemal’in iki küçük metnini okuyalım:

a/ “ Efendiler, bir şeyin zararıyla, bir şeyin imhasıyla yükselen şeyler, bittabi, o şeylerden mutazarrır olanı alçaltır. Ve filhakika Avrupa’nın bütün terakkisine, tealisine ve temeddününe mukabil, Türkiye bilakis tedenni etmiş ve sükût vadisinde yuvartanadurmuştur. Artıkıslah-ı hal etmek için, insan olmak için, mutlaka Avrupa’dan nasihat almak, bütün işleri Avrupa’nın amatine göre tedvir etmek, bütün dersleri Avrupa’dan almak gibi birtakım zihniyetler küşayiş buldu. Halbuki hangi istiklâl vardır ki, ecnebilerin nesayihiyle, planlarıyla yükselebilsin? Tarih böyle bir hadise kaydetmemiştir.” (6 Mart 1922)

b/ “Şimdiye kadar takip olunan tahsil ve terbiye usullerinin milletimizin tarihi tedenniyatında en mühim amil otduğu kanaatındayım. Onun için milli bir terbiye programından bahsederken, eski devrin hurafatından ve evsaf-1 fıtriyemizle hiç de münasebeti olmayan yabancı fikirlerden, şarktan ve garbten gelen bilcümle tesirlerden uzak, seciye-i milliye vetarihlyemizle mütenasip bir kültür kastediyorum. Çünkü deha-yı millimizin inkişafı, ancak böyle bir küttür ile temin olunabilir. Laalettayin bir ecnebi kültürü, şimdiye kadar takib olunan yabancı kültürlerin tahrib edici neticelerini tekrar
ettirebilir. Kültür (haraset-i fikriye) zeminle mütenasiptir, o zemin milletin seciyesidir." (Temmuz, 1921)

Şimdi isterseniz, İnönü döneminin kültür önderlerinden Nurullah Ataç’ın Türkiye için çıkar yolu nerede gördüğüne geçebiliriz. Ataç, İnönü’nün gözde bir adamıydı (Cumhurbaşkanlığı çevirmeni mi neydi, Ulus’ta yazardı, partinin kültür işlerinde önemli söz sahibiydi), İnönü dönemi ulusal eğitim politikası hatırlanırsa, Ataç’ın sözlerinin, o dönemin eğilimini yansıttığı hemen fark edilir. Bu eğilim, Mustafa Kemal düşüncesinin tam karşıtıdır. Ataç diyor ki:

a/ “Bizim devrim dediğimiz hareketin amacı bu ülkeyi Batı ülkelerine benzetmektir; devrimcisi ile gelenekçisi ile.”

b/ “Biz görüyoruz eksiğimizi, Yunanca öğrenmedik, Latince öğrenmedik, AvrupalIların eğitiminden geçmedik, onun için ne denli uğraşsak AvrupalIlar gibi olamıyoruz. Buna üzülüyoruz.”

c/ "Gençleri, kendilerine hür edebiyatı öğreterek kurtarabiliriz. Eski Yunaneli’nin, eski Roma’nın edebiyatı. Platon’u, Aristophanes’i, Euripides’i, Horatius’u, Vergillius’u okusunlar. Yalnız birini değil hepsini okusunlar. Onların etkisi ile yetişen Avrupa edebiyatlarının eserlerini okusunlar.” Buna karşılık, Ataç, ‘halk musikisini sevenleri’ uygarlığa düşman saymakta, aydınları bu ‘laubâlilikten vazgeçirmek’ gerektiğini ileri sürmektedir. ‘O zaman alaturka musikiden de belki kurtulur’muşuz. Divan şiirini okumamak gerekirmiş, onun için de ‘severekten, yüreğimiz kanayaraktan kapatacağız divan şiirini’ dememiş midir?

Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 64 - İş Bankası Kültür Yayınları 5. Baskı)Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 64 - İş Bankası Kültür Yayınları 5. Baskı)
Peyroux 
 02 Mar 22:44 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

Mustafa Kemal Atatürk
"... Sultanlarla, halifelerle yönetilmiş ve yönetilen memleketlerde, vatan için, ulus için en büyük tehlike, sultanların ve halifelerin düşmanlar tarafından satın alınmalarıdır. Bu, çokluk, kolaylıkla sağlanabilmiştir.
Meclislerle yönetilen memleketlerde de, en yıkıcı yan, bazı milletvekillerimizin ecnebi nam ve hesabına çalınmış ve satın alınmış olmalarıdır. Millet Meclisleri’ne kadar girmek yolunu bulabilen vatansızların varlığı tarihin bu yoldaki örnekleriyle bellidir."

Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 348 - Türkiye İş Bankası Yayınları)Hangi Atatürk, Attila İlhan (Sayfa 348 - Türkiye İş Bankası Yayınları)
3 /