Jivago Vakası (Kremlin, CIA ve Yasak Bir Kitabın Etrafında Dönen Savaş)

·
Okunma
·
Beğeni
·
252
Gösterim
Adı:
Jivago Vakası
Alt başlık:
Kremlin, CIA ve Yasak Bir Kitabın Etrafında Dönen Savaş
Baskı tarihi:
Mart 2017
Sayfa sayısı:
396
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789750839306
Kitabın türü:
Orijinal adı:
The Zhivago Affair: The Kremlin, the CIA, and the Battle Over a Forbidden Book
Çeviri:
Yeşim Seber
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
1958’de Pasternak’a gönderdiği bir mektupta Camus şöyle yazıyor: “19. yüzyıl Rusyası olmasaydı ben bir hiçtim. Beni besleyen ve gücüme güç katan Rusya’yı sizin şahsınızda yeniden keşfettim.”

1956 yılında SSCB’nin Rus edebiyatının büyük şairi Pasternak’ın tek romanı “Doktor Jivago”yu ülkesinde yayımlatmasına izin vermemesi, ABD için eşi görülmemiş bir propaganda fırsatı yaratmıştı.

Peter Finn ve Petra Couvée’nin, romanın yayımlanmasında CIA’in oynadığı rolü gösteren belgelere ulaşmaları ve bunları büyük bir titizlikle incelemeleri sonucu ortaya çıkan kitap, bir casusluk serüveni heyecanıyla okunuyor. Bir edebi eserin, CIA ve KGB arasındaki kültürel propaganda ve istihbarat mücadelesine alet edilişini ayrıntılarıyla anlatan “Jivago Vakası”nda yasadışı yöntemlerle yürütülen gizli operasyonlar, paravan yayınevleri, kaçakçılık, sansür, bir aşk hikâyesi ve paranoya iç içe geçiyor.

“Kapsamlı araştırmalara dayanan, olgulara dair ayrıntılarda fevkalade titiz, yargılarında isabetli ve uzun süre boyunca alanında belirleyici olacak etkileyici bir çalışma.” - New York Review of Books
396 syf.
·13 günde·Beğendi·9/10
#spoiler

Uzun zamandır beklettiğim bir türlü tabutunun başından ayrılmadığım kitabım....
"jivago vakası "
Pastenak'ın ölüm yıldönümü sebebiyle tekrar ellerimde duruyor ...

31 Mayıs gecesi saat 11:20 de hayata gözlerini yumdu ...aynı gece naaşı mumyalandı...
1Haziran 'da yöredeki rahipler den biri ailesi ve yakın dostlarıyla özel bir ölüm ayini düzenledi ..

.ölmeden önce hemşiresinin kulağına fısıldadığı son söz ....
"YARIN PENCEREYİ AÇMAYI UNUTMA SAKIN " dı ...

Ben bu kitabı anlatamam size ..benim duygularım kelimelerle ifade edilemez çünkü ...

.Robot gibi yazamam ..
.Ağlamadan yazamam ..

"MEYDAN OKUYAN KADIN!
"BEN SENIN SAVAŞ ALANINIM !...diyen bir adamı nasıl yansıtırım ?

Kocaman yüreğimi hangi harf zincirinde dökebilirim ?

yapamam üzgünüm ..

Sadece ondan bahsedebiliriz karşılıklı .
nasıl büyüdüğü kimin oğlu olduğu .
hangi okullarda okuduğu değil ...
ne kadar cesur ama bir o kadar korkak olduğundan bahsedebiliriz .

Staline kafa tutacak kadar cesur , insanları uzmekten bir o kadar korkan bir adamdan

..Lara dan konuşabiliriz mesela "ivrinskaya" : herkesin lanetlediği kadından oysaki o "Pasternak " için hapislerde yatmış sürgüne gönderilmiştir ..hasta olduğunu duyduğunda evinin önünde sabahlara kadar beklemiş beni içeri alın diye yalvarmamıstır ..nihayet son fotoğrafta Zainda ile yan yana ağlamakta aynı acı ile yanmaktadır ..

Zainda tabiiki bizim için favori karaketerdir çünkü doğru taraf odur ..Leonid 'i büyütmüş Pasternak'in bütün gönül maceralarından yaralar alarak ayakta kalmış en sağlam kadındır ..çünkü O Tonya dir "Yuri" yi seven "doğru kadın "

Jivagoyu okuyup da bu kitabı okumasanız
Kitabın serüvenini bilemezsiniz

doktorJivago sadece bir rus romanı değildir

..demir perdenin tek bir adamın elleriyle nasıl yıkıldığına ..
yasakların "bu benim son saheserim onu dünya okumalı " diyen bir yazarın direnisiyle nasıl çiğnendiğine tanıklık etmektir ...

Yazmak gereken çok satır var ama yorgunum ... katılmam gereken bir cenaze gömmem gereken bir şairim var ...

Huzur içinde uyu sevgili Pasternak .

Kabul edemediğin tüm Nobeller senindir .

"Tahammülü imkansız mavilikte bir gökyüzü " kadar ruhu olan okuyucuların seninledir ..

Sen rahat uyu. .

Sevgi ve saygıyla
andım ...
396 syf.
·Beğendi·Puan vermedi
Dr.Jivago’nun Kehaneti

“Yürüyor, yürüyor ve ˂Ebedi Hatırayı˃¹ söylüyorlardı; söylemelerine ara verdiklerinde ayaklar, atlar, rüzgarın sesi sanki bir nakaratmış gibi ilahi'yi sürdürüyorlardı.”

Boris Pasternak’ın Dr.Jivago adlı romanı bu cümle ile başlıyordu. Roman, müthiş Rusya doğa manzaralarının yanı sıra, 1917 Ekim devriminin yaşandığı süreçte, açlık, savaş ve ölümleride içerisinde barındırıyor.

Pasternak’ın gerçek hayatında da aşık olduğu kadın Olga Ivinskaya’dan esinlenerek hayat verdiği “Lara” karakteri ile yaşanan o hüzünlü aşk hikayesi de, bir bakıma romanın merkezine oturmuş durumda.

Romanı uzun uzadıya burada sizlere anlatmak istemiyorum. Şubat ayında yayımlanan “Jivago Vakası” ² adlı inceleme kitabı, Dr.Jivago’nun 1957 yılında İtalya’da yayımlanma hikayesini ve sonrasında yaşanılan süreci belgeler ışığında anlatıyor.

Dr.Jivago romanını birgün okursanız, mutlaka “Jivago Vakası” adlı bu inceleme kitabını da okumalısınız.

İnceleme kitabında dikkatimi çeken iki ayrıntıdan, daha doğrusu bahsedilmeyen iki ayrıntıdan söz etmek istiyorum. Bilindiği üzere, Nazım Hikmet 1951-1963 yılları arasında Rusya’da yaşadı. Pasternak’ın yaşadığı dönemin canlı tanıklarından da birisi. Öyleki, Rusya tarafından sanatçıların, edebiyatçıların bir arada yaşadığı köy olan Peredilkino’da ikamet etmekteydi her ikisi de. İlginç olan ise, inceleme kitabında gerek Rusya gerekse dünya edebiyatında söz sahibi olan birçok sanatçı ve edebiyatçının ismi geçerken, Nazım Hikmet’in ismi hiçbir yerde geçmiyor. Hatta, 1963’da kalp krizi ile aramızda ayrılan Nazım Hikmet ile iyi dostluğu bulunan ve vefatının hemen ardından “Nazımın Yüreği”;

Usanınca gerçeklerin yalanından,
kaygan, yüzsüz baskıdan,
tunç Nâzım'ı anımsarım
ve sesini
biraz hançerimsi :
"Merhaba kardaşım...

adlı şiiri yazan Rusyanın ünlü şairlerinden Yevgeni Yevtuşenko, Pasternak’a yapılan onca baskıya rağmen, onu yalnız bırakmayan birkaç insandan birisidir.

Bir diğer ayrıntı ise, Dr.Jivago romanında Jivagonun vefatının anlatıldığı aşağıdaki bölümdür.

“Lara ağlıyor, konuşuyor, kendine işkence ediyordu. Fakat birdenbire başını kaldırınca hayretle irkildi. Çünkü oda bir zamandır insanlarla dolmuştu. Artık yalnız değildi. Derhal sandalyeden indi. Tabutun başından ayrıldı. Sanki hala içerde kalan gözyaşlarını çıkarıp yere silkelemek istiyormuş gibi avuçlarını gözlerinin üstüne bastırıyordu. Tabuta altı kişi yaklaştı. Altına girip kaldırdılar. Dışarı çıkardılar.”

Boris Pasternak 1945-1955 yılları arasında on yıl süren bir süre zarfından bu romanı kaleme almıştır. 1960 yılında vefat ettiğinde ise yukarıda bulunan fotoğrafta görülen Olga Ivinskaya, tabutunun başında ağlamaktadır.

Rusya için, 20 nci yüzyılın tartışmasız en büyük şairlerinden biri olan Pasternak, romanında kendi ölüm sahnesinin fotoğrafını çekmeyi başarmış, ender insanlardan da birisidir. Bizlere ise bu romanını okumak ve şiirleriyle beslenmek kaldı geriye.

"Elveda gök mavisi ve altını
Tecelli Yortusu'nun
Bir kadının son okşayışlarıyla yumuşak
Ölüm saatimin acılığı.

Elveda süresiz yıllar
Ve alçalış uçurumlarına
Meydan okuyan kadın
Ben alanıydım savaşınızın.

Elveda gerilmiş kanatların köprüsü
Özgür inatçılığı uçuşun
Şekli dilde açıklanan dünya
Yaratıcılık, mucizelerin çalışma gücü."

Erkan Ergül


1 Ebedi Hatıra: Yaşlıların cenaze törenlerinde okunan bir ilahidir. Gençler ve çocuklar için okunan ilahiler başkadır.

2 Jivago Vakası Kremlin, CIA ve Yasak Bir Kitabın Etrafında Dönen Savaş – Peter Finn-Petra Couvee- YKY Şubat 2017
396 syf.
·8 günde·Beğendi·7/10
Kapağında "İnceleme" türü bir çalışma olduğu yazmasına rağmen çok farklı okumalara müsait güzel bir eser olmuş. Pasternak'ın yaşamını anlatan bir biyografi, soğuk savaş döneminde yaşanan diplomatik bir entrika romanı, "Doktor Jivago" adlı romanın yazılma ve yayımlanma öyküsü, insanlık tarihinin en kanlı savaşlarının ve özellikle de II. Dünya Savaşı sonrası iki kutba ayrılmış dünyanın Rusya kanadındaki Stalin yönetiminin yaşandığı dönemi anlatan bir tarih kitabı gibi bir kaç katmanda okunmaya müsait.
Yıllar önce okuduğum "Doktor Jivago" adlı romanı tekrar okuma ihtiyacını da doğdu bu arada... Okumamın üzerinden çok zaman geçmesinden dolayı romanın ana hatlarını kısmen anımsamama rağmen önümüzdeki günlerde okumak üzere sıraya aldığım romanı yıllar öncekinden farklı bir bakış açısıyla okuyacağıma eminim.
Kitabın yazıldığı yıllardaki politik durum ve Rusya ile ABD arasındaki çekişmenin malzemesi olması nedeniyle bu denli şöhreti yakalamış olmasına rağmen Pasternak'ın Nobel ödülüne layık görülmesindeki temel faktörün çok iyi bir şair olması kanaatini taşımaktayım. Çok fazla şiirini okumamama rağmen (hatta bu kitabı okuyana kadar neredeyse hiç bir şiirini okumamıştım) kitapta, özellikle Pasternak'ın sanatının yoğun şekilde anlatıldığı bölümlerinden edindiğim kanaat budur. Yine de Nobel ödüllerinin siyasi malzeme yapıldığı dünya edebiyat ortamında (Bilindiği üzere Orhan Pamuk ödülü aldığında da benzeri yakıştırmalar yapılmıştı) "Doktor Jivago" için de aynı atıfların hatta bir kavgaya malzeme edecek kadar fazla yapılmasına rağmen romanın edebi değerinin ve yazarın verdiği emeğin küçümsenmemesi gerektiğini düşünüyorum.
Boris Pasternak'ın ve yakın çevresinin, sadece yazdığı bir roman nedeniyle çok sevdiği kendi ülkesinde yaşadığı dramı o dönemin Rusya manzaraları eşliğinde okumak çok zevkliydi.
Jivago Vakası, yukarıda yazdığım kişisel tespitlerim ışığında okunmasını tavsiye edebileceğim eserlerden biri olarak kütüphanemdeki yerini almıştır.
Pasternak 1917 kadar erken bir tarihte ..bir şiirde ...
"Siir'e ilk aşkıma veda ediyorum ..
"Seninle bir romanda buluşmayı planlıyorum"
Diye yazmıştı. ..
Peter Finn
Sayfa 66 - Yapı kredi yayınları..
O yılın ilerleyen günlerinde Osip Mendelstam ..Pasternak'ın deyimiyle "tutuşturulan alevlerde yanıp kül olmak"üzere tutuklandı. .
1938 Aralığında uzak doğu tarafındaki bir kampta açlıktan öldü
Peter Finn
Sayfa 63 - Yapı kredi yayınları..
1936_1939 yılları arasında gözaltına alınan binlerce insandan yüzlercesi katledilmiş ya da ölmüştü. .ve kurbanlar arasında yüzlerce yazar'da bulunuyordu .. "
Peter Finn
Sayfa 17 - Yapı kredi yayınları..
1936 da Stalin iki yıl boyunca eski devrimci lider kadrosunu kökten temizleyecek olan ve tüyler ürpertici tiyatro performanslarına dönüşen bir göstermelik duruşmalar sinsilesi başlattı. .

Yargılanlar arasında Kamenev ,Zinoviyev, Rikov gibi isimler vardı. .1938 de Buharin'de onlara katıldı. .Buharin, Staline gönderdiği son notta ...
"Koba, neden benim ölümüm senin açından lüzumlu bir şey olabiliyor?" diye sormuştu.

Kendisi 15Mart 1938 de Oryol 'daki bir ceza evinde vurularak öldürülmüştür ..
Peter Finn
Sayfa 59 - Yapı kredi yayınları..
"Evden mektup" adını taşıyan tablosunun yer aldığı ilk satışını, edindigi yapıtlarla gözde sanatçıların ortaya çıkışının habercisi olan kolleksiyoner Pavel Tretyakov'a yaptı. .

Leonid aynı zamanda yetenekli bir illistratör olarak nam saldı. ...ve Leo Tolstoy'a ait "savaş ve barış "eserinin 1892 baskısına katkıda bulundu. ..ertesi yıl Leonid ve Tolstoy tanıştılar ve dost oldular ..

Leonid sonraki yıllar boyunca _1910 'da Astapova tren istasyonundaki ölümü de dahil olmak üzere_Rus yazarı defalarca resmetti ..
Peter Finn
Sayfa 34 - Yapı kredi yayınları..
"Hava arınıp tertemiz olmuş ve ortalığa insanı dehşete düşüren bir sessizlik çökmüştü "

Moskova Sovyetlerin eline geçmişti ...
Peter Finn
Sayfa 30 - Yapı kredi yayınları..

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Jivago Vakası
Alt başlık:
Kremlin, CIA ve Yasak Bir Kitabın Etrafında Dönen Savaş
Baskı tarihi:
Mart 2017
Sayfa sayısı:
396
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789750839306
Kitabın türü:
Orijinal adı:
The Zhivago Affair: The Kremlin, the CIA, and the Battle Over a Forbidden Book
Çeviri:
Yeşim Seber
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
1958’de Pasternak’a gönderdiği bir mektupta Camus şöyle yazıyor: “19. yüzyıl Rusyası olmasaydı ben bir hiçtim. Beni besleyen ve gücüme güç katan Rusya’yı sizin şahsınızda yeniden keşfettim.”

1956 yılında SSCB’nin Rus edebiyatının büyük şairi Pasternak’ın tek romanı “Doktor Jivago”yu ülkesinde yayımlatmasına izin vermemesi, ABD için eşi görülmemiş bir propaganda fırsatı yaratmıştı.

Peter Finn ve Petra Couvée’nin, romanın yayımlanmasında CIA’in oynadığı rolü gösteren belgelere ulaşmaları ve bunları büyük bir titizlikle incelemeleri sonucu ortaya çıkan kitap, bir casusluk serüveni heyecanıyla okunuyor. Bir edebi eserin, CIA ve KGB arasındaki kültürel propaganda ve istihbarat mücadelesine alet edilişini ayrıntılarıyla anlatan “Jivago Vakası”nda yasadışı yöntemlerle yürütülen gizli operasyonlar, paravan yayınevleri, kaçakçılık, sansür, bir aşk hikâyesi ve paranoya iç içe geçiyor.

“Kapsamlı araştırmalara dayanan, olgulara dair ayrıntılarda fevkalade titiz, yargılarında isabetli ve uzun süre boyunca alanında belirleyici olacak etkileyici bir çalışma.” - New York Review of Books

Kitabı okuyanlar 4 okur

  • Cevat Bayhan
  • Ebru Ince
  • Pınar Eldemir
  • Erkan Ergül

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%50 (1)
8
%0
7
%50 (1)
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0