Geri Bildirim

Kabil’in Gizli KızlarıJenny Nordberg

·
Okunma
·
Beğeni
·
536
Gösterim
Adı:
Kabil’in Gizli Kızları
Alt başlık:
Erkek Kılığındaki Afgan Kızlarının Bilinmeyen Hikayesi
Baskı tarihi:
Ağustos 2016
Sayfa sayısı:
336
ISBN:
9789750837098
Kitabın türü:
Çeviri:
Şahika Tokel
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Araştırmacı gazeteci Jenny Nordberg, kız çocuğu olarak büyümenin ne anlama geldiğine dair fikirlerinizi baştan aşağı değiştirecek gizli bir geleneği gün yüzüne çıkarıyor.


Neredeyse tamamen erkeklerin hakim olduğu bir kültür olan Afganistan’da bir oğulun doğumu kutlama sebebiyken bir kızın doğumu genelde talihsizlik olarak görülüp matemle karşılanır. Bacha posh (Afgan Farsçasında tam olarak “erkek çocuğu gibi giyinmiş” manasına gelir) bir süreliğine erkek çocuğu gibi yetiştirilen ve dış dünyaya böyle tanıtılan bir kız çocuğudur. Bu olguyu New York Times için haberleştiren muhabir Jenny Nordberg, kadınların neredeyse hiçbir haklarının olmadığı ve çok az özgür oldukları, cinsiyetlerin derinden ayrıştığı bir toplumun diğer yüzünde gizlice yaşayanların güçlü ve etkileyici hikâyesini anlatmıştır.


“Afganistan ham bir ataerkillik hikayesidir. Dolayısıyla aynı zamanda kadın ve erkek atalarımızın sürdürdüğü yaşamlardan unsurlar taşıyan Batı tarihinin de bir hikayesidir.”


“Cinsiyet bizim için güzellik, aşk ve sihir yüklüdür. Erkeklerle kadınlar “farklı”dır, çünkü biz çoğu zaman bu farklardan yararlanırız ve çünkü bu nosyanlarla oynamayı ve bunları geliştirmeyi severiz. Cinsiyet, keşfedebildiğimiz bir bilinmezdir gerçi iki farklı cinsiyetten oluşan ikili tanımın kurcalanması birçok kişiyi huzursuz eder.”


Kabil’in Gizli Kızları aynı zamanda heteroseksüelmiş gibi davranmak zorunda kalan Amerikan deniz piyadesinin, Nazi Almanyası’nda protestanmış gibi davranan Yahudi ailenin, ten rengini açmaya çalışan siyahi bir Güney Afrikalı’nın hikayesidir.
"Bu dünyada her şey olmak isterdim ama kadın olmak değil." diye başlıyor kitap. Devamında okuyacaklarınız ise bu cümleden çok daha üzücü. İsveç'li bir araştırmacı gazeteci olan Jenny Nordberg'in Afganistan'da sayıları hiç de az olmayan bacha posh'ların peşine düşmesinin hikayesi, yani erkek kılığındaki kadınların.

Okuyan herkesin hem karşı cinsten hem de hemcinslerinden utanç, öfke, kin ve nefret duyacağını garanti ederim. Ataerkil sistemde, erkek çocukları doğar doğmaz birer tanrı olarak yüceltilirken, kız çocukları gereksiz bir yük olarak görülüyor. Sadece erkekler değil, kız çocuk doğuran bir kadını diğer kadınlar dahi aşağılıyor. Kadın, her şeyden mahrum bırakılıyor. Görüntüsüne, gülüşüne, yürüyüşüne ve hatta nefes almasına kadar erkeğin yönetimi altında. Bir birey olmaktan fazlasıyla öte, doğduğunda babasının ve erkek kardeşlerinin evlendiğinde ise kocasının hizmetçisi, kölesi. Kadın olarak tek sorumluluğu doğurmak, son nefesini verene dek doğurmak ama tabi öyle boşu boşuna kızlar doğurmak değil, şöyle şanlı erkekler doğurmak.

Okuduklarım kesinlikle ürkütücüydü. Birinin çıkıp bu okuduklarımın asla gerçek olamayacağını, yalnızca hayalgücü zengin bir senaristin elinden çıkan bir senaryo olduğunu söylemesini o kadar çok isterdim ki. O zaman kusursuz bir cehennem tasviri olduğunu söyleyip tebrik edebilirdim kuşkusuz. Ama sağlıklı bir zihnin otomatikman reddedeceği bu gerçekler kafama birkaç mermi yemişim gibi hissettiriyor. Sanki Afganistan'ı, Suriye'yi ilk defa duymuşum gibi mi davranıyorum? Hayır! Ortadoğu cehenneminden yayılan bu ateşli hastalığı Türkiye'nin de kaptığından endişeleniyorum. Doğuştan ikiz olmasak bile gün geçtikçe ne kadar benzediğimizi farketmenin sarsıntısı bu. Erkeklikleriyle gurur duyan insancıklar, umarım geç olmadan anlarsınız gidişattan olumsuz etkilenenlerin yalnızca kadınlar olmadığını, olmayacağını.

Söyleyecek çok söz var ama beynime saplanan mermiler düşüncelerimi dağıttığı için toparlayamıyorum. Son olarak şunu eklemek istiyorum, doğuştan kazanılan hiçbir şey sizi üst-insan yapamaz: sırf zengin bir ailenin çocuğu olduğunuz için doğar doğmaz milyoner olabilirsiniz, hristiyan (veya müslüman) bir ülkede doğup tek doğru dine mensup olduğunuz için minnet duyabilirsiniz, doğduğunuz andan itibaren milli duygularla şişirildiğiniz için damarlarınızdaki kandan gurur duyabilirsiniz... Ancak bunların hiçbiri sizi değil üst-insan, insan bile yapmaz. Bunların hiçbiri, ideoloji ve inançlarla patlayana dek şişirilmiş hava dolu balonlar yapmaktan öteye geçiremez sizi.

NOT: Lütfen tenha alanlarda patlayın.
"Bu dünyada hersey olmak isterdim
Ama kadın olmak değil
Bir papağan olabilirdim
Dişi bir koyun
Geyik ya da
Ağaçta yaşayan bir serçe
Ama Afgan kadını değil"
Afganistan'da bir inanış vardır.Onlar sihir diyorlar:
"Bachaposh"
Doğuda kadın olmanın ne kadar zor olduğunu çok güzel işlemiş gerçek olaylardan bir araştırma kitabı.
Başıma gelenlerden ve bayramdan dolayı geciktirsemde kitap artık başucu kitaplarımdan biri oldu.
Eğer şeriattaki kadınların neler çektiğini merak ediyorsanız mutlaka ama mutlaka okumalısınız.
Güç her zaman kadınların bedenlerine egemen olmak suretiyle yaşamın kökenlerine egemen olabilenlerin elinde olmuştu. Kadim Afgan deyişi 'zan, zar waa, zamin' erkeklerin kişisel mülkiyetine karşı hep var olan tehdidi özetlemektedir, silaha sarılmalarının temel nedeni hep bu olmuştur: Kadınlar. Altın. Ve Toprak.
Birçok vilayette burka hala çok yaygın, kadınlar nadiren çalışıyor ve kocaları yanlarında olmadan evden çıkmıyorlar. Evliliklerin çoğu hala zorla gerçekleştiriliyor, namus cinayetleri olağan ve adalet sisteminin tecavüz davalarına yaklaşımı genelde kurbanın zina ya da evlilik öncesi cinsellikle suçlanıp hapse girmesiyle sonuçlanıyor: Ama sık uygulanan bir çözümde kurban tecavüzcüsüyle evlenmeye zorlanıyor, böylece hüküm giymekten de kurtuluyor. Burada kadınlar aile içi şiddetten kaçmak için kendilerini ocağın gazıyla yakıp öldürüyorlar. Kız çocukları da hala babaların borçlarını ödemek ve ihtilafları çözmek için kullanılan geçerli, gayri resmi bir tedavül.
Erkek bebek bir zafer bir başarı. Kız bebek utanç, yenilgi. Erkek bebek 'bacha'dır, bu sözcük çocuk anlamına gelir, erkek çocuk. Kız bebek "öteki"dir: dokhtar, kız çocuğu.

Eve bir oğlanla dönen anne müzik çalınıp dua okunan nasrah töreniyle kutlanabilir. Bol yiyecek ve içecek hazırlanır. Çiçeği burnunda anneye hediyeler sunulur: Başarısını kutlamak için bir düzine tavuk ya da bir keçi. Hatta erkek bebeğin sağlıklı ve güçlü olması için annenin sütünü arttırmak amacıyla bir kilo civarında tereyağı bile verilebilir. Oğlan annesinin kadınlar arasındaki statüsü yükselir. Oğlanlar doğurabilen kadın başarılı, gıpta edilebilecek kadındır; hem iyi talihli hem de iyi bir eş olmayı simgeler.

Eğer doğan bir kız çocuğuysa, yeni annenin doğum odasından ağlayarak ayrılması olağandır. Başı utançla öne eğilmiş halde köye dönecek, orada akrabaların ve komşuların alaylarına maruz kalacaktır. Ona günlerce yiyecek verilmeyebilir. Dövülüp eve yeni bir yük getirdiği için ceza olarak hayvanlarla uyumak üzere müştemilata sürülebilir. Yenidoğanın annesinin daha önceden zaten birkaç kızı varsa kocası uyumsuz, zayıf biri olarak görülüp, bir mada posht olarak alay konusu olabilir. Tercümesi: "Kadını sadece kızlar doğuracak olan erkek."
Bedenin çoğu gizlendiğinde çok daha fazlası cinselleştirilmiş oluyor. Cinselliğin hiç tartışılmadığı, kadınlarla erkeklerin sert çizgilerle birbirlerinden ayrıldıkları bir ortamda seks ironik ve belki de talihsiz bir biçimde kimsenin aklından çıkmıyor.
Kabil'deki yabancıların çoğu, tıpkı özgürleştirmeye çalıştıkları en kapalı kadınlar gibi yaşıyorlar.
Ordu için en tehlikelisi neden savaşmamız gerektiğini açıklayamamak olur. Sevdiklerimizi hedef alan inandırıcı tehditler olduğunun gösterilmesi, tüm savaşların kabul ettirilmesi için çok önemlidir. Temelde yatan fikir de barışı korumak için savaşın gerekliliğidir.
Yaşamda uçurtma uçurmak, koşabildiğin kadar hızlı koşmak, kendinden geçercesine gülmek, iyi geldiği için hoplayıp zıplamak, sallanmanın heyecanını hissetmek için ağaca tırmanmak gibi şeylerin de olduğunu; başka bir oğlanla konuşmak, baban ve arkadaşlarınla oturmak, bir arabanın ön koltuğuna geçip sokaktaki insanları seyretmek, insanların gözlerinin içine bakmak, korkusuzca konuşmak, sözünün dinlenmesi ve neredeyse hiç kimsenin, neden her tür harekete izin veren rahat kıyafetler giydiğini sorgulamaması... Bir Afgan kızı bunların hiçbirini yapamaz.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Kabil’in Gizli Kızları
Alt başlık:
Erkek Kılığındaki Afgan Kızlarının Bilinmeyen Hikayesi
Baskı tarihi:
Ağustos 2016
Sayfa sayısı:
336
ISBN:
9789750837098
Kitabın türü:
Çeviri:
Şahika Tokel
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Araştırmacı gazeteci Jenny Nordberg, kız çocuğu olarak büyümenin ne anlama geldiğine dair fikirlerinizi baştan aşağı değiştirecek gizli bir geleneği gün yüzüne çıkarıyor.


Neredeyse tamamen erkeklerin hakim olduğu bir kültür olan Afganistan’da bir oğulun doğumu kutlama sebebiyken bir kızın doğumu genelde talihsizlik olarak görülüp matemle karşılanır. Bacha posh (Afgan Farsçasında tam olarak “erkek çocuğu gibi giyinmiş” manasına gelir) bir süreliğine erkek çocuğu gibi yetiştirilen ve dış dünyaya böyle tanıtılan bir kız çocuğudur. Bu olguyu New York Times için haberleştiren muhabir Jenny Nordberg, kadınların neredeyse hiçbir haklarının olmadığı ve çok az özgür oldukları, cinsiyetlerin derinden ayrıştığı bir toplumun diğer yüzünde gizlice yaşayanların güçlü ve etkileyici hikâyesini anlatmıştır.


“Afganistan ham bir ataerkillik hikayesidir. Dolayısıyla aynı zamanda kadın ve erkek atalarımızın sürdürdüğü yaşamlardan unsurlar taşıyan Batı tarihinin de bir hikayesidir.”


“Cinsiyet bizim için güzellik, aşk ve sihir yüklüdür. Erkeklerle kadınlar “farklı”dır, çünkü biz çoğu zaman bu farklardan yararlanırız ve çünkü bu nosyanlarla oynamayı ve bunları geliştirmeyi severiz. Cinsiyet, keşfedebildiğimiz bir bilinmezdir gerçi iki farklı cinsiyetten oluşan ikili tanımın kurcalanması birçok kişiyi huzursuz eder.”


Kabil’in Gizli Kızları aynı zamanda heteroseksüelmiş gibi davranmak zorunda kalan Amerikan deniz piyadesinin, Nazi Almanyası’nda protestanmış gibi davranan Yahudi ailenin, ten rengini açmaya çalışan siyahi bir Güney Afrikalı’nın hikayesidir.

Kitabı okuyanlar 5 okur

  • F.owl
  • Gülçin Tezcan
  • özlem karagöz
  • Aysun Çelik
  • Kitap Yoldaşlığo

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%25 (1)
9
%75 (3)
8
%0
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0