KAFKASYALILARIN SAVAŞ ve SÜRGÜNLERLE DOLU 19. YY. TARİHİ.
Kafkasyalıların savaş ve sürgünlerle dolu 19. yüzyıl tarihi ve 19. yüzyılın tanınmış Kafkasya uzmanlarından biri olan Berje'nin iki çalışması... “Kafkasyalı Dağlı Kavimlerin Kısa Tasviri” ve “Dağlıların Kafkasya'dan Göçü” adlı çalışmaları bu kitabı oluşturdu. Bir anlamda Göç ve göçü gerekli kılan şartları diğer taraftan ise Kafkasyalı Dağlı halkları tanımak için kılavuz niteliğinde bir çalışmadır.
Berje, 19. yüzyıl Kafkasya araştırmalarında öne çıkan bir isimdir. Çarlık memuru diğer bütün araştırmacılar gibi genel söylemi “biz” (medeniyet, refah ve barış getiren, fetih hakkı olan Rusya İmparatorluğu) ve “onlar” (medeniyet dışı yaşayan, tarihi kaderlerine razı olmayan yarı vahşi Dağlılar) ayrımına dayalıdır. “Çarlığın resmi tarihçisi” olarak nitelendirilen Berje “Dağlıların Kafkasya'dan Göçü”nde yaşanan felaketin sorumlusu olarak Kafkasyalıların kendisini ve onları kışkırtan Osmanlı ve Batı devletlerini göstermeye, Rusya'yı ve Çar II. Aleksandr'ı aklamaya çalışmaktadır. Hatalı bilgilerle ve yanlı yorumlarla dolu olsa da Berje'nin çalışmaları Kafkasya'nın o zamanki genel durumu, yaşanan olaylar ve sürgün hakkında önemli bilgiler vermektedir.
Adolf Berje
Murat Papşu
