Yazar:
Erdal Öz
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 26 dk.
Sayfa Sayısı:
121
Basım Tarihi:
1973
Yayınevi:
Cem Yayınları
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Okuman gereken bir kitabı ya bi kitapçıdan satın alırsın
Ya bir seyyar satıcıdan
Ya da bir sahafçının cennetine adım atıp gözlerin okumak istediği kitabı arar ve dillerin o kitabı söyler
Ya da güzel bir yüreğe sahip bir insanın ellerinden sana hediye edilir
Erdal Öz Kanayan öykü kitabında
yabancısı olmadığım olayları dile getirmiş tabi yaşadıklarının hemen hemen aynısını bir kitapta yazıldığını görünce ister istemez insanı etkiliyor
Kısa öykülerden oluşan bu kitap sadece saz çaldığı için yıllarca işkence gören kuzenimin kapımıza atıldığı geceyi hatırlattı
Şafak operasyonu adı altında mahallelere yapılan baskınları anne ve babaların çektiği acıları hatırlattı
Çok basit bir soru insan olan biri birileri bu tür akıl almaz işkenceleri kendi türünden olan bir insana insanlara bunu neden yapar
Beraberinde dağlara
Taşlara
Ağaçlara
Hayvanlara neden zulm ve işkence eder
Piçleşen bir zamanın hissizleşen beyinleri
İşkenceye aç zihniyetleri
Lağam çukuruna kapatsan da
Her çağın faşist zihniyeti tekrar doğar
'Ben bu kitaplarımda diyelim çevrilip dünyanın bir başka ucunda bile okunsa okuyanın yüreğinde küçük de olsa sanatsal bir sarsıntı yaratmayı amaçlamıştım.'
Yaralısın'ı okurken, kendimi kitabın dünyasına kaptırıp, üzüntüleriyle bütünleşip, işkenceleriyle ben de acı çekmiştim. Kanayan'da ise tamamen bambaşka dünyalar içine sokmuş yazar bizi. Kısa öykülerden oluşan kitapta her birine derin duygular yüklemiş. Kim ne derse desin, ister siyasi kimliği nedeniyle eleştirilsin, ister başına gelen olayları açık bir şekilde anlatımı yüzünden yadırgansın; ben Erdal Öz'ü seviyorum. Samimi anlatımını, yaşanmışlıklarının içinde kaybolmayı, derinden hissedebilmeyi seviyorum. Okuyun, asla sıkılmayacaksınız...
12 Mart döneminde yaşananları; bu dönemde tabut kadar hücrelerde, ayakları üzerinde duramayacak kadar işkence görenlerden, tek kişilik koğuşlarının el kadar parmaklıklı pencerelerinden sızan ışığın yansımasından umutlananlardan, bir görüşmecisi olacak kadar şanslıların dahi görüşmeye çıkamayacak hale getirilenlerden dinletiyor Erdal Öz. Diğer kitapları ya da buna benzer içeriğe sahip kitsplardaki kadar işkence sahnelerine yer vermiyor belki Kanayan'da ama bunu hissettiriyor okuyucusuna. Hangi okuyucusuna peki?
Az biraz da olsa benzer durumlara şahit olanlar için de bir işkence bu kitap. Her cop darbesini teninde hissettiriyor. Karanlığa; içinde biriktirdiği çığlıklarla göğüs geriyor.
Son öykü ise dışarıdan baktırıyor bize. Bir anne ile bir babanın, gencecik ve biricik oğullarını bu karanlığın ele geçirmesini izlemeyi anlatıyor.
Erdal Öz kendi yaşanmışlıklarını aktarıyor sanki okuyucusuna. Etkilenmemek elde değil.
Kanayan, Toplumcu Gerçekçi bir çizgide yazılmış 6 öyküden oluşuyor. 70'li yılların hukuk dışı uygulamaları, tutuklu yaşamaları, anne baba duyguları işleniyor kitapta. Kitaptaki bazı öyküleri Mamak Cezaevi'nde yattığı dönemde yazmış. Bu yüzden anlatımı kuvvetli geldi bana, ordaki izlenimlerinden ve anılarından faydalanmış. Eğer buz dolabınızın üstü; babanızla, abinizle, kardeşinizle ya da eşinizle cezaevinde çekilmiş fotoğraflarla doluysa veya duyarlıysanız öyküler bayat gelmeyecektir. Tek oturuşta okudum ve bittiğinde fark ettim ki gözlerim dolu dolu olmuş. Bana en vurucu gelen kısımlarından biri şurası oldu: "Bu dört duvar arasında en büyük düşmanın duygu olduğunu çok iyi biliyordu artık; ama onsuz, duygusuz kalmayı başaramamıştı daha." Kanayan, Erdal Öz'den okuduğum ilk kitap oldu ve son olmayacak. Ben beğendim.
Büyü de baban sana, Büyü de büyü…·134 syf.·Alıntı
8/10
2024 57. kitabı
Erdal Öz “Kanayan’daki” öykülerinin birkaçını 12 Mart döneminde tutuklu olarak bulunduğu Mamak Askeri Cezaevi’nde yazmış. Tutukluluğu bittikten sonra yazdığı birkaç hikaye ile birlikte birleştirip bu kitabı oluşturmuş.
Kanayan’daki öyküleri çok beğenilmiş aynı zamanda çok eleştirilmiş. Eleştirilmesinin sebebi; Seksenli yıllarda yazılan bu öykülerin güncel ve politik oluşları...
Erdal Öz bu hikâyelerdeki politikliği ön plana çıkarmaktan ziyade okuyanın yüreğinde küçük de olsa sanatsal bir sarsıntı yaratmak istemiş. Bu sarsıntıyı, bende yarattığını söyleyebilirim. Ben sadece politik bir hikaye okumadım aynı zamanda insanın yüreğine dokunan sanatsal, duygu yüklü cümlelerle bir dönemi okudum. Teşekkür ederim Erdal Öz.
Son olarak kitapta en çok beğendiğim kısım: kitaba da ismini veren Kanayan adlı öyküydü. Seksenli yıllarda gençlerin, tutuklananların, işkence görenlerin nasıl acılar çektiklerinin hikayesini okudum. Yapılan işkencelerin acısını, ben de bileklerimde ve ayak topuğumda kanayan yaralarda duydum. Ama beni en çok etkileyen bu işkenceleri gören gençlerin ailelerinin bu kanayan yarayı daima yüreklerinde taşıyacak olmalarıydı. Bir evladı yetiştirmek ne kadar zordur. Büyüttüğü evladını bir daha göremeyeceğini bilmek…Büyümeyen, büyütülmeyen tüm evlatlara…
İçindeki öykülerin kendi çizimleriyle yer aldığı bu kitap bütün olarak incelendiğinde sonuna doğru anlamanın kolaylaştığı bir yapıya sahip. Cezaevinde yazılmış ve orada geçen öyküleri atmosferi gereği soğuk, nemli ve yalnız olarak tasvir edebilirim. Yazarın öykücülüğüne ve gerçekçiliğine diyecek yok. İlgilisine tavsiye ederim.
Darbeyle giden özgürlük: Duvarlara ve Tiran'a MahkumiyetMahkumiyet ∞
12 Mart döneminden sonra tutuklu bulunduğu Ankara Mamak cezaevinde yazılmış öyküler. Bir mahkumun dilinden cezaevi ve ülke gerçeklerinin acı sosu ile servis edilmesi, tümü.
Eserdeki 6 öyküden; Amerikan ünlü 6.filosunun İzmir limanı'na uğramasına (tüm limanlarda yaptıkları gibi genelev ziyareti ve saçılan dolarlar) karşı çıkan bir yurtsever karakterin Amerikan sineması vitrinini taş atarak indirme çabalarını anlatan Taş, mahkumların özgür dostlarına yer verilen Güvercin ve Sığırcıklar ile kitaba adını veren (okuttukları tek oğullarının dağa çıkması, yakalanması ve mahkumiyetini ana- babasının gözünden anlatan) Kanayan, oldukça dikkat çekenler. Araya alınır gibi duran ve ünlü devrimci Che ile yazar-anlatıcının hayali yazım serüvenini içeren Ernesto ise, hayır!
Ülkemizde daha çok özgürlük istemi uğruna örgütlenmiş her ideolojiden yurttaşların darbe dönemlerinde yaşadıkları işkence ve acıları içeren mahkumiyet eserlerinden biridir KANAYAN, sol cenahtan. Yazarın olayların odağı olup yaşanmışlıkları, eseri daha rasyonel ve çekici kılıyor doğrusu. Edebi beklentiden uzak ve dönemi anlama uğruna okunacak, nadir eserlerden. Can yayınları kurucusu değerli Öz'ün bol ödüllü dönem öykü ve romanları es geçilmemeli...
Kanayan 12 Mart döneminde cezaevinde yazılmış altı öyküden oluşan bir eser. Tutukluluk dönemi bitince yayımlanan eser o dönemin güncel ve politik olaylarını anlatıyor.
Erdal Öz"ü okuduktan sonra nefes almak öyle zor öyle zor ki.. her okuyuşta içimden bir şeyler koptuğunu hissediyorum. Ve bu kadar geç okuduğuma da bir o kadar üzülüyorum. Hikayelerdeki samimiyet öyle yoğun ki o hikayelerin içinden çıkmak istemiyor insan ama bittikten sonra tekrar hayata dönmek zorunda kalıyorsun galiba en zor olanı da bu.. son hikayesi olan "kanayan"i okuduktan sonra annemle birlikte oturup ağladık.. çünkü bende küçük yaşta yatılı kalmıştım.. o babayı ve anneyi ancak biz ve bizim gibiler anlayabilirdi.. nasıl güzel bir insan Erdal öz.. kalbi olan herkes bir parça Erdal öz okumali bence ......
Kanayan
Erdal öz
Yazar Hakkında
Erdal ÖzYazar · 23 kitap
Erdal Öz, 26 Mart 1935'te Sivas, Yıldızeli'nde doğdu. Devlet memuru olan babasıyla birlikte Türkiye'nin değişik yerlerini dolaştı. Tokat Lisesi'ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi'nde başladığı Hukuk eğitimini, Ankara Hukuk Fakültesi'nde tamamladı. Türk Dil Kurumu Yayın Kolu'nda, Türk Sinematek Derneği Ankara Şubesi'nde çalıştı. Sergi Kitabevi'ni kurdu. 12 Mart 1971 müdahalesiyle başlayan ara rejim döneminde siyasal görüşlerinden dolayı üç kez tutuklandı ama yargılanma sonucunda aklandı. İstanbul'da üniversite çevresindeki arkadaşlarıyla a dergisini çıkardı. İlk öykü kitabı Yorgunlar'a (1960) dergisi yayınları arasında çıktı. İlk romanı Odalarda, aynı yıl Varlık Yayınları'nca yayımlandı. 1975-1981 yılları arasında Cem Yayınevi'nin Arkadaş Kitaplar adlı çocuk edebiyatı dizisini yönetti. 1981'de Can Yayınları'nı kurdu. Çok sayıda yazarı Türk edebiyatına kazandırmanın yanı sıra dünya edebiyatını saygın yazarlarının kitaplarını yayımladı.
Edebiyat yaşamına şiirle başlayan Erdal Öz'ün Rasgele başlıklı şiiri, Kaynak dergisinde çıktı (1952). Yağmurlu Hikâye adlı öyküsü, Seçilmiş Hikâyeler dergisinde yayımlandı (1954). Varlık, Yenilik, Yeditepe, Pazar Postası, a, Değişim, Emek, Cumhuriyet gibi dergi ve gazetelerde çeşitli öykü ve eleştirileri çıktı.
Erdal Öz, yapıtlarında toplum yaşamının bireyin iç dünyasındaki etkilerini duygusal bir üslupla dile getirdi. 1970 sonrasında toplumsal gerçekçi çizgiye yöneldi. 1970'lerde ve 80'lerde yayımladığı yapıtlarında 12 Mart döneminin hukuk dışı uygulamaları ve baskılarıyla karşılaşan tutukluların yaşantılarından kesitler verdi. Bireyin baskı, korku ve acı karşısındaki yalnızlığını, ezikliğini, direncini, umudunu etkin bir duyarlılık çerçevesinde işledi. Bunun başarılı bir örneği olan Yaralısın (1974) adlı romanıyla Orhan Kemal Roman Armağanı'nı kazandı. Kanayan (1973) adlı öykü kitabında; Deniz Gezmiş Anlatıyor (1976) ve Gülünün Solduğu Akşam (1986) adlı anı-romanlarında Deniz Gezmiş ile arkadaşlarının idam kararı öncesi ve sonrasını, kendi izlenimlerini de katarak anlattı. Gülünün Solduğu Akşam'a girmeyen notlar ve izlenimlerini 2003'te Defterimde Kuş Sesleri kitabında topladı. SSCB gezisini içeren Allı Turnam (1977), 1998'de Bir Gün Yine Allı Turnam adıyla yeniden yayımlandı. Dedem Korkut Öyküleri (1979), Beyaz Yele (1981), Alçacıktan Kar Yağar (1982) ve Babam Resim Yaptı (2003) adlı çocuk kitaplarını çıkardı. Havada Kar Sesi Var adlı öykü kitabı, 1987'de basıldı. Sular Ne Güzelse adlı kitabıyla 1998 Sait Faik Hikâye Armağanı'nı, Cam Kırıkları adlı yapıtıyla 2001 Sedat Simavi Öykü Ödülü'nü aldı.
Erdal Öz, yakalandığı akciğer kanseri hastalığından kurtulamayarak 6 Mayıs 2006 günü İstanbul'da vefat etti. Şile Mezarlığı'na defnedildi.
