Karısını Şapka Sanan Adam

·
Okunma
·
Beğeni
·
8167
Gösterim
Adı:
Karısını Şapka Sanan Adam
Baskı tarihi:
Ekim 2019
Sayfa sayısı:
263
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789753635109
Orijinal adı:
The Man Who Mistook His Wife for a hat
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Baskılar:
Karısını Şapka Sanan Adam
Karısını Şapka Sanan Adam
Karısını Şapka Sanan Adam
Somut zamanda "kayıp" olan bir insanın varlığını oturtabileceği, kendini var kılabileceği bir yer var mıdır? Varlığının farkında bile olmadan kullandığımız duyularımızın küçük bir kısmını kaybettiğimizde neler olabilir? Profesör Sacks'tan romantik tavırlı, geniş ve açık uçlu yaklaşımlarla örülmüş "ciddi" bir kitap. Sıradan her insan için "zihinsel" bir yolculuk, nöroloji ile ilgilenenler içinse kaçınılmaz bir kitap.
264 syf.
·10 günde
Karısını Şapka Sanan Adam, Nörolog Oliver Wolf Sacks’in kendi hastalarının hikâyelerinden oluşan bir kitap. Toplam yirmi dört vakanın anlatıldığı bu kitaptaki hastalıkların neredeyse tamamının çaresi bulunmamakta. Anlatılan vakalar birbirinden ilginç ve etkileyici olmakla birlikte, maalesef trajik.

Kitabın güzel yanlarından biri, anlatılan vakalar için özgün başlıkların kullanılmış olması. Örneğin kitaba ismini veren Karısını Şapka Sanan Adam vakasında; tanınmış bir müzisyen olan, yıllarca öğretmenlik de yapmış Dr. P.nin beyin ile göz arasındaki bozuk iletişimden kaynaklanan bir görme sorunu vardır. Birçok sorunla birlikte insan yüzlerini tanıma yetisini de kaybetmiştir. Yapılan muayene sonrası şapkasını alıp çıkacakken, eşinin kafasını şapka zannedip almaya çalışır.

Bazı vakalar o kadar etkileyici ve hayret verici ki, kendimi Oliver Sacks’in yerine koyduğum, olayları onun gözünden yaşadığım oldu. Bazı vakalar da bana izlediğim yabancı film ve dizilerdeki hastalıklı karakterleri hatırlattı. Özellikle Tourette Sendromunun anlatıldığı Tikli Ray vakasındaki Ray, Fringe dizisinde -ki izlemeyenlere şiddetle önereceğim bir dizidir- bir bölümde oynayan muhteşem hesaplama yeteneği olan bir karakterdi benim için.

Kitap fazlasıyla tıbbi terim içeriyor. İlk hikayelerdeki terimlerin genelde açıklaması verilmiş. Sonrasında terimlerle daha sık karşılaşmaya başlıyorsunuz fakat anlatılmak istenen çoğunlukla anlaşılıyor. Anlaşılmadığı yerde de Vikipedi sağ olsun :) Kitabın ortalarına doğru bu terimler nedeniyle hikâyeden ara sıra koptuğum da oldu tabii. Yine de bütün vakalar anlaşılabilmekte.

Oliver Sacks’in yine hastalarını anlattığı bir kitap olan Uyanışlar(Awakenings) adlı kitabı sinemaya uyarlanmıştır(1990). Robin Williams’ın Oliver Sacks’i canlandırdığı, hasta rolünü de Robert De Niro’nun oynadığı filmi yakın zamanda izlemeyi düşünüyorum. IMDb linki de burada : http://www.imdb.com/title/tt0099077/

Bu kitapla birlikte daha iyi anladım ki insan beyni, içinde neler barındırdığı tam olarak bilinemeyen en değerli hazinemiz. Kitabı okurken aynı vakada bile bazen hastalıklarının çaresizliğine üzülürken, bazen normal insanlarda olamayacak harika yeteneklerine hayran kaldım. Bu hislerim özellikle son bölümde anlatılan zihinsel engelli ama birbirinden farklı yetenekleri olanlar için. (Sacks, bu insanları anlattığı bölüme de güzel bir isim vermiş: Basit ve Yalının Dünyası.) Örnek olarak zihinsel engelli olan ikiz kardeşin, tüm kayıplarına rağmen, sayılarla olan yetenekleri açıklanamayacak kadar muhteşem. Sayıları hesaplama değil, anlama yetenekleri olan harika iki kişi.

Umarım yakın zamanda, tıp alanındaki gelişmeler hepimizi şaşırtacak derecede bir hâl alır. Zira çaresi olmayan bu kadar hastalığın bulunması, tıbbın ne kadar âciz bir durumda olduğunu bize her gün hatırlatıyor.
263 syf.
·13 günde·Beğendi·9/10
Kitabımla tanışmam psikoloji hocam sayesinde oldu. İyi ki de oldu. 24 hikaye yoktu bu kitapta 24 yaşantı vardı. Ama nasıl olabilir ki diye sorup durdum. Sanki ütopik bir dünyaya girmiştim. Lakin öyle değil, hepsi yazarımızın hastaları. Gerçekliğin yüz kızartıcı, göz yaşartıcı, tebessümlü anlarına şahit oldum gözlerim dolarken. Bu kadar hissi nasıl mı yaşadım? Çünkü "romantik bir bilimin" kollarına attım kendimi.

Zihnimi okşayıp ona yeni bilgiler kattı bu kitap. Mekanik sözcükleri araştırdım, psikoloji sözlüğüme yenilerini ekledim, yeni hastalıklar öğrendim... Sacks'ın profesör olduğunu düşünürsek terminolojiyle çok da boğmamıştı okuru.Biraz zorladı, kabul. Ama zorlamasaydı başka kapıları nasıl tıklatabilirdim ki?

Binbir gece masalları, Bach'ın notaları,mühim makaleler ve yeri geldiğinde şiir dizeleri bilimle karışıp sözcüklere dökülmüştü, ışıltılı etkileyiciliğiyle.
Kitabı okuduça zihnimizin neler yapabileceğine bir bakın. Psikoloji ve nöroloji trenine binin, yolculuğun tadını çıkarın !
264 syf.
·15 günde·Beğendi·8/10
Bir insanın sol tarafını ihmal etmesi kadar enteresan başka ne olabilir. Hastanın sol tarafına geçiyorsun seni görmezden geliyor. Seni görüyor ama gördüğünün farkında değil. Sol kolunu kullanamıyor ama umrunda değil. Dünyasında sol taraf yok.
Yada insanların yüzünü görmesine rağmen tanıyamıyor olmak.
Karısını şapka sanmak nedir ya :)

İnsan beyni malumdur ki 2 hemisferden(sağ ve sol beyin(tabi başka kısımlarda var)) oluşmakta.Ki sol taraf dominant denir. Tabi bu yaklaşımdan artık vaz geçiliyor. Sebebiyse artık garip durumların sebebi olan sağ taraf lezyonlarını bilim araştırmaya ve ciddiye almaya başladı. Kitaptaki vakalarda hep bu sağ taraf la ilgili problemler.

Nörolog olan Oliver Sacks reisin ilginç vakalarını anlattığı enterasan bir kitap.Daha önce tıp 2. sınıfken okuduğum kitabı şimdi beyin cerrahisi ihtisasımın arefesindeyken bir kere daha okuyayım dedim.Tabi insan hayret ediyor. Bizim hayatımızda hiç zorlanmadan yaptığımız hatta üstünde düşünmek bile aklımıza gelmediği şeyleri(birini tanımak yada unutmak gibi) bu hastalar yapamıyor.

Yaw inceleme yazması zor işmiş.Yada bu sefer nedense düzgün yazamadım.Tabi nöbette ikide bir hasta geliyor.Kafamı toparlayamıyorum.Olduğu kadar artık.Zamanla daha iyisini yazarım diye umut ediyorum
262 syf.
·16 günde·8/10
kitabı hocamızın tavsiyesi üzerine okudum. içerisinde vakalar var ve bu vakalar cidden çok dikkatimi çekti. özellikle fantomlar kısmı,bacak kesilse bile varmış gibi hissediyormuşsun acı çekiyormuşsun.ilginç geldi bana. sonra yine başka bir vaka hasta vücudunun kendisine ait olmadığını söylüyor.bu tarz 24 tane vaka var kitapta.dil açık da olsa fazlaca tıp terimleri kullanıldığı için anlamakta biraz zorluk yaşadım ve ben kelimeler için sürekli googleden yardım aldım.anlatımda yoğunluk olduğu için her gün 2 vaka şeklinde ilerledim ve yine de beni yordu buna rağmen bana farkındalık kattığı için bu kitabı sevdim.
262 syf.
·3 günde·Beğendi·9/10
Oliver Sacks'la ilgili, Wikipedia'dan aldığım çok kısa bir özgeçmiş bilgisi: Hastaları ile ilgili yazdığı kitaplarla tanınmış İngiliz nörolog. Doktor bir ailenin çocuğudur. Tıp öğrenimini Oxford Üniversitesi'nde tamamladı. 1965 yılından yaşamının sonuna kadar, New York'ta yaşamış ve nöroloji profesörü olarak doktorluk mesleğini sürdürmüştür.

Nörolojiye özel bir ilgi ve alakam var. Bu konuda yazılanları araştırırken doğal olarak bu kitap da sürekli karşıma çıkıyordu. Kitap, daha çok ismini aldığı "karısını şapka sanan adam, Dr. P" vakasıyla anılsa da içinde toplamda 24 ayrı hastanın hikâyesi var. Her biri de birbirinden ilginç ve eşsizdi. Daha önce nörolojiyle ilgili çok vaka okuyup duymuş olsam da karşılaşmadığım türden rahatsızlığa sahip pek çok insan gördüm bu kitapta.

Ben bana bilimsel anlamda katkı sağlayacak bir kitap okumayı bekliyordum. Nitekim öyle de oldu. Nöroloji alanında yılların deneyimine sahip bir doktordan çok şey öğrendim ama kitabın duygusal anlamda beni bu kadar etkileyip sarsacağı aklımın ucundan geçmemişti. Sacks sayesinde zihinsel engeli, ruhsal bozukluğu olan herkese bakış açım büyük ölçüde değişti. Üzülerek söylüyorum spastik bir çocuk ya da çok büyük bir zihinsel engeli olan başka birini görünce, onun duyguları ve düşünceleri hatta ruhu bile olmayan nefes alıp veren, beyni hasarlı öylece bir beden olduğunu düşünürdüm. Beni bilinçlendirdi, o insanların da benim gibi yaşayan, hüzünlenen, sevinen ve her duyguyu hisseden insanlar olduğunu hatırlattı Oliver Sacks'la ilgili internette yazılanları okurken şu cümleye denk gelmiştim: "Hastalığından dolayı görünmez hale gelmiş insanları görülür hale getirme konusunda bir düşünce yapısı geliştirdi." Doktorun beni en çok etkileyen yanı da bu oldu. Oliver Sacks hastalarını sadece psikiyatrik bir vakadan ibaret görmüyor, insan olarak duygularına, düşüncelerine ve hayallerine de önem veriyor. Onun tek yaptığı, nöroloji gibi pek çok vakada çözümsüz kalan bir alanda, hastaları üzerinde ampirik tedaviler uygulayıp sonuçlarını izlemek olmadı. Bazı hastalarının (kesin biçimde iyileştirememiş olsa bile) hayatlarını tamamen değiştirdi. Nietzschevari bir şekilde hastalarına hastalıklarıyla nasıl ihtiyatlı bir ilişki kuracaklarını ve hastalıklarını nasıl olumlu yönde kullanabileceklerini öğretti. Onun da elinin kolunun bağlı kaldığı ve hastasını bir şey yapamadan kadere teslim ettiği durumlar olmadı değil; kitaba adını veren, Dr. P de olduğu gibi. Ama belirtmeden geçmeyeyim, bu olay Dr. Sacks'ın üstüne gitmediği için sonradan pişmanlık duyduğu bir vaka olmuştur.

Benim gözlemlediğim kadarıyla Dr. Sacks ciddiyeti ve profesyonelliği elden bırakmadan hastalarına her zaman samimi ve içten bir ilgi gösteren, yüzlerinde acı ve ızdırap izi görünce kederlenen, dertleriyle dertlenen bir insan oldu. Sadece nörolojideki yetkinliğiyle değil insanlığıyla da beni çok etkiledi. Meslek hayatı boyunca işini hakkıyla yapmış, çok okumuş, daima araştırmış, çalışmalarıyla nöroloji alanında iz bırakmış, her yönüyle saygıyı hak eden bir insan. Onun hastalara ve hastalıklara yaklaşımını; araştıran, sorgulayan ve açık fikirli olan bakış açısını her daim kendime örnek almaya ve yazdığı her şeyi okumaya çalışacağım.


Okurken gözyaşlarına boğulduğum yerler olsa da bu benim hassasiyetimden kaynaklı bi durum sanırım. Duygusallığı bırakıp olaya profesyonelce yaklaşmak için belki daha çok toyum. Kitabın dili asla romantik değil ve yazarın hiçbir şekilde asıl noktadan, tedaviden uzaklaşıp durumu dramatize ettiği yok. Sadece olanı söylüyor ve olan şey o kadar acımasız ve acıklı ki insan hüzünlenmeden edemiyor. O insanların da kendi hastalıklarının esiri olmadan yaşamaya; arkadaşlıklar, dostluklar ve kendi ailelerini kurmaya hakları olmalıydı ama bu hastalıklardan muzdarip oldular ve itilip dışlandılar. Bazıları durumlarının trajikliğinin farkına varamayacak kadar bilincini kaybetmişti bazılarıysa her şeyin farkındaydı ve bundan dolayı ızdırap içindeydi. Onların zihinlerine girmeye ve onları anlamaya çalışmak çok farklı bir deneyimdi. Kitap bende çok yer etti. Umarım ömrüm boyunca bana öğrettiklerini unutmam.

Kitap hem ufkumu açtı hem de geleceğimle ilgili meslekî kaygılarımı arttırdı. Kuşkusuz tıbbın her bölümünde çözümsüz kalınan, hastanın tedavisinin imkansız olduğu durumlar vardır. Ama hekim, bildiği tüm tedavi yöntemlerini uyguladıktan ve elinden gelen her şeyi yaptıktan sonra o hastası ölse bile sonradan vicdanen büyük bir rahatsızlık duyacağını sanmam. Psikiyatri ve nörolojiye gelinceyse işler öyle değil. Bu alanlarda da diğer bölümlerdeki gibi belirli bir bilgi birikimi var ve tıp tahsili alırken hangi durumlarda hangi tedavinin uygulanacağı öğretiliyor ama kör noktası çok fazla olan alanlar bunlar. Yani insanoğlu bugüne kadar yeryüzünden vebayı, cüzzamı ve çiçek hastalığını neredeyse tamamen sildi. Bu hastalıklara sebep olan etkeni, virüsü buldu ve eradike etti ama bugün hâlâ şizofreni, bipolar ya da epilepsi hastası birini kesin bir şekilde iyileştiremiyoruz, sadece ilaçlar yardımıyla semptomları kontrol altında alabiliyoruz. Hiçbirinin radikal bir tedavisi yok. Bu hastalıkların seyri bile çoğu zaman tahmin edilebilir değil. İlaçların dozunu ayarlamak bile kendi başına bir problem. Beyin çok komplike ve içerdiği tüm yapıların birbirleriyle sayısız bağlantı ağına sahip bir organ. Bugün karaciğerin, midenin, dalağın vs. a'sını b'sini biliyoruz. Hangi durumlarda hangi hasarlar oluşur, oluşan hasar nasıl ve ne ölçüde tedavi edilebilir, ilaç tedavisine organ nasıl karşılık verir tahmin edebiliyoruz. Ama beyin konusunda hâlâ çok büyük bir cahillik içindeyiz. Beyinle ilgili okuduğum tüm kitaplarda geçen spot bilgi buydu: Hali hazırda uyguladığımız tedaviler yetersiz ve hâlâ birçok şeyi bilmiyoruz. Yani bir sirozla epilepsi kıyaslanamaz bence. Hastaya verdiği ızdırap açısından demiyorum tabi. Teşhis ve tedavi anlamında beyin her zaman daha zor bir alandır. bende uyandırdığı farkındalık ve omzuma bindirdiği sorumluluk şu oldu: Tıp bu hastanı tedavi edilemez görse bile tedavi etmenin bir yolu olabilir. İleride gerçekten bu alanda bir kariyer edinirsem bu bilginin ağırlığıyla nasıl yaşarım bilmiyorum. Çünkü Dr. Sacks'ın kitap boyunca birkaç hastasını; kendi geliştirdiği tedavi yöntemleri, bazen aniden aklına gelen bir terapi şekli ile iyileştirdiğini ya da en azından hastasının hayatını kolaylaştırdığını gördüm. Çoğu zaman bu yol sanattan geçiyordu. Yani hastalarını müzikle, resimle, tiyatroyla iyileştirdi ve alıntılarıma denk geldiyseniz müziğin gücüyle ilgili kısımları paylaştım. Zaten müziğin, çoğumuzun hayatında için tedavi edici bir gücü vardır. Bunu kendi hayatınızda kesinlikle deneyimlemişsinizdir. Benim de müziğin yardımıyla atlattığım, nihayet tekrar nefes alarak devirdiğim karanlık çok dönemlerim oldu.

Kitapla ilgili olumsuz eleştirimse, yazarın daha önsözden itibaren devamlı kendi kitaplarına atıfta bulunmasıydı. Önsözde bahsetmesi anlaşılır olabilir ama kitap boyunca fırsatını bulduğu anda "şu kitabımda da şu vakaya benzer bir şeyle karşılaşmıştım, bu hasta şu kitabımdaki şu hastaya benzer şikayetler bulunduruyordu" tarzı göndermeler yapması bir süre sonra beni gerçekten sıktı. Bu durum sadece birkaç yerde olsa göz ardı eder ve burda bahsini geçirmezdim ama çok fazlaydı ve her ama her bölümde vardı. Üstelik kitap içindeki bölümler için de aynı şeyi yapıyordu. Yani 2. bölümü okuyorsunuz atıyorum satır arasında "4. bölümde de buna benzer böyle bir durum var bkn: syf 56" tarzı şeyler. Belki dipnot olarak verilse daha iyi olurdu ama öyle de olsaydı benim dikkatimi dağıtır ve okumamı bölerdi. Umarım diğer kitaplarında da aynı rahatsızlığı yaşamam.

Bir diğer eleştirim de kitaba değil ama Türkiye'deki bilimsel literatür eksikliğine ve bu konudaki ilgisizliğe. Kitabın başlarında çevirmenin bir teşekkür yazısı var ve yazının sonunda şöyle bir notu var: "Konuyla ilgili pek çok referans kitap içinde, Türkçe olarak önerebileceğim, Nobel Tıp Kitabevleri'nden 1994 yılı basımı Prof. Dr. Oğuz Tanrıdağ'ın Teoride ve Pratikte Davranış Nörolojisi adlı kitabıdır." Bu notu okuduktan sonra kendi kendime "Nasıl ya?" dedim, kitabı aldığımda karıştırırken sondaki kalabalık kaynakça kısmını görmüştüm. "Bunca kitap içinde önerebileceği sadece bu kitap mı var?" demiştim. Gerçekten, yazarın ismi geçen kendi kitapları hariç sadece bu kitap varmış. Kaynakça kısmına gelmeden önce, metin içinde de bazı atıflar ve kitap tavsiyeleri vardı. Yazar bazıları için "mutlaka okuyun" diye not düşmüştü. O kitapları özellikle o an araştırdım ki çevirisi varsa okuma listeme hemen alayım. Ama hiçbirinin Türkçe basımını bulamadım ve inanamadım. Yani hâlâ inanamıyorum, kitabı okurken göreceksiniz. Yazar, A.R. Luria'nın kitaplarından ve çalışmalarından o kadar çok faydalanmış ki ve zaten A. R. Luria çalışmalarıyla nöroloji alanında öyle iz bırakmış öncü bir bilim insanıymış ki tek bir kitabının dahi bu zamana kadar Türkçe'ye çevrilmemiş olması beni şok etti. Abartmıyorum 24 bölümlük kitabın 24 bölümünde de en az bir tane Luria referansı var. Aynı şekilde kaynakça kısmında Alexandr Luria ile birlikte nörolojinin en önemli isimleri diye atfedilen ve kitapları referans olarak gösterilen Huglings Jackson, Kurt Goldstein ve Henry Head'in de hiçbir kitabının Türkçe basımını bulamadım. Sırf bu durum yüzünden, yani Türkçe'deki kaynak kıtlığı yüzünden bile çok iyi İngilizce öğrenmek zorunluluk benim gözümde. O yüzden kendimi yetiştirmek için bu yerli literatür sıkıntısını bahane edip kaçmayacağım ama tüm bu kitapların çevirisi yapılmış olsa daha iyi olmaz mıydı ülke adına? Bu arada ben kaynakça kısmındaki kitapları aramaya devam ederken bi süre sonra, çevirmenin notunun da etkisiyle yıldım "herhalde ismi geçen hiçbir kitabın çevirisi yok" diye düşündüm ama yine de tüm kitaplara tek tek bakıp bitirdim. Sonuç başta tahmin ettiğim gibi çıksa da muhakkak bu isimlerin çalışmaları bazı yerli kaynaklarda kullanılmıştır. Yani öyle umuyorum, Türkçe bir makalede Luria'dan, Jackson'dan veya Head'den bahsedilmiştir belki kitaplarından kesit kesit çeviriler yapılıp kullanılmıştır. O denli kapsamlı bir araştırma yapmadım.


Çok uzattım, toparlayacak olursak, bizim algılayabileceğimiz ve sahip olduğumuz zihinlerden çok uzak başka zihinleri görmek, tanımak, dünyaya o zihinlerin sahiplerinin gözünden bakmaya çalışmak hem yorucu hem karmaşık hem güzeldi. Yani o insanları tam olarak özümseyebilmek ve empati kurabilmek imkansız görünse de onları anlamaya çalışırken insan tüm hayatı sorguluyor. Özellikle aklı sağlığı konusunda yargıya vararken hangi davranış ve tepkileri nasıl kıstas alabileceğimizi, birilerini "deli" diye etiketlemeye ne vasıfla hakkımız olduğunu sorgulayıp durdum. Onun gerçekliği benim gerçekliğimden farklıysa ve bu onu benim gözümde hasta yapıyorsa, ben de onun gözünden hasta konumunda olmuyor muyum o zaman.. Kafamda deli sorular...

İncelemeyi buraya kadar okuduysanız kocaman teşekkürler. Muhtemelen şimdiye kadar yazdığım en uzun yazıyı yazdım. Bazı paragrafları da okuma esnasında telefona not etmiştim. Kopyala-yapıştır yaptım. Anlam bütünlüğü ve süreklilik sağlamaya çalıştım ama olmadıysa ve birbirinden alakasız şeyler alt alta geldiyse kusuruma bakmayın.Kitabı çok sevince çenem de çok düştü -_- Nörolojiye ilgisi olan mutlaka okusun vesselam.
262 syf.
·98 günde·Beğendi·10/10
Oliver Sacks uzun yılların nöroloji tecrübesini sadece kendisi gibi doktorlarla değil, konuya ilgili sıradan insanlarla da paylaşmayı istemiş. Ayrıca ele aldığı vakalara bir problem çözer gibi somut bulgular ve kalıplarla değil, duygular ve empati ile yaklaştığında daha iyi sonuçlar aldığını da yıllar içinde tecrübe etmiş.

Kitaptaki her vaka, hayatın ne kadar geniş, ne kadar karmaşık, ne ölçüde bilinmezlerle dolu olduğunu gösterdi bana. Varlığından haberdar bile olmadığımız duyularımızı kaybettiğimizde neler olabileceğini, insan beyninin anlaşılmaz ve hayal dahi edilemez giriftiliğini, biz normal insanlar tarafından "öteki"leştirilen farklılıkların da aslında birer önemli zenginlik olduğunu ve hayatın işte tam da bu bütün içinde güzel olduğunu hissettirdi.

Kitabı bitirdiğimden beri başka bir gözle bakıyorum hayata, hem daha şükür doluyum sahip olduklarımdan, hem de daha mutluyum hayata dair daha keşfedilecek birçok güzellik olduğunu farkettiğimden ötürü. Toplumu huzurlu ve mutlu kılan, ortalamanın dışında kalan bireyleri yani farklı olanları da benimseyip içselleştirebilmesi. Maalesef yaşadığım bu şahane güzellikteki metropolde içime yoğunlukla çöken hüznün, işte tam da bu olduğunu anladım bu kitap sayesinde...

İçimizdeki farklılıkları kaybettik hızlıca... Sokakta yürürken bir yürüme engelli, görme engelli hemşerimizle karşılaşamıyoruz artık; eski filmlerdeki "mahallenin sevimli delisi"ni evlere hapsettik. Ama böyle yaparak ve buna izin vererek kendi hayatımızı da fakirleştirdik.

Kendimize tıpatıp benzeyenlerden öğrenebileceklerimizin çok sınırlı olduğunu, halbuki dünyanın çeşitliliği sevdiğini, ancak bizden farklı olanlarla bir arada yaşarsak; farklı düşünceleri, duyguları, fikirleri, bilgileri paylaşırsak gelişeceğimizi farketmedik. Şöyle sokakta gezerken bizden farklı insanlarla karşılaşmanın, iletişim kurmanın herkeste farklı ama her durumda artı değer yaratan etkisini anlayamadık.

Yani kağıt üzerinde zenginleştik belki ama ruhumuzu soldurduk.
263 syf.
·12 günde·7/10
Genel olarak kitabın bilimsel bir dili var. Her bir bölümde farklı bir vaka anlatılmış olsa da kullanılan dil nöroloji ve nöropsikoloji alanından terimler içermesinden dolayı çok hızlı ilerliyemiyorsunuz. Okurken fazlasıyla dikkat ve konsantrasyon gerektiren bir kitap diyebilirim.

Kitapla ilgili bilmeniz gereken bir diğer husus da kitapta bahsedilen vaka örneklerinin büyük bir çoğunluğu 70'li 80'li yıllarda görülen vakalar oluşturuyor ve kitabın ülkemizde ilk baskısı 96 yılına ait. Bu da ister istemez kitabın güncelliği ile ilgili kafamda bir soru oluşturdu.

Kitap 4 kısımdan oluşuyor.

✓ Birinci Kısım "Kayıplar" olarak adlandırılıyor ve burada eksiklik durumları, işlev kayıplarından bahsediliyor. Bu kısımdaki bölümlerde:

İlk hikaye Karısını Şapka Sanan Adam'da görsel algılama bozukluğu ve yüzleri tanıyamama bozukluğu hakkında bir vaka örneği anlatılıyor.

Kayıp Denizci bölümünde 19 yaşına kadar olan anılarını gayet canlı bir şekilde hatırlayıp yakın zamandaki anıları hafızasına kaydedemiyen 49 yaşındaki bir adamın öyküsü anlatılıyor:
"Etrafı bir unutma hendeği veya uçurumu ile çevrilmiş, tek bir varoluş anına hapsolmuş biri gibi... Geçmişi ve geleceği olmayan, sürekli değişen anlamsız bir ana sıkışmış bir adam." Syf.46

Bedenini Yitiren Kadın bölümünde bedenini duyumsama, özduyum konusunda sıkıntı yaşayan bir kadın anlatılıyor:
"Bedenimin kendine kör ve sağır olduğunu hissediyorum.. bedenim kendine karşı duyarsız." Syf. 69

Yataktan Düşen Adam bölümünde bacağını duyumsayamayan bir adamın öyküsü anlatılıyor.

Eller bölümünde: "Elleri ile ilgili temel duyusal işlevleri mükemmel işleyen ama bu duyuları dünyayla ve kendisiyle ilişkilendirilecek algı düzeyiyle birleştirme gücünden açıkta yoksun olan"(Syf. 78) bir kadının öyküsü anlatılıyor.

Fantomlar bölümünde anekdot niteliğinde kısa örnekler var. Burada uzuvlarını kaybetmiş ancak o uzvu hala yerindeymiş gibi duyumsayan insanlardan bahsediliyor.

Dengede bölümünde Parkinson hastalığından muzdarip, dengesini yitirdiğinin farkında olmayan Pizza kulesi gibi eğik yürüyen bir ihtiyardan ve tedavisinden bahsediliyor.

Gözler Sağa bölümünde tek taraflı dikkat eksikliğinden muzdarip bir hasta anlatılıyor.

Başkan'ın konuşması bölümünde afazi hastalığı ile ilgili bilgi veriliyor.

✓ İkinci Kısım "Aşırılıklar" adında ve işlev aşırılıklarına yer verilmiş. Bu kısımdaki bölümler ise:

Nükteli Tikli Ray bölümünde Tourette Sendromu'nun tarihsel süreci hakkında bilgi ve bununla ilgili bir vaka anlatılıyor.

Cupid Hastalığı bölümünde 70 yıl önceki bir hastalığı tekrar nükseden bir vaka örneğine yer veriliyor.

Bir Kimlik Sorunu bölümünde zihni daima karışık, hiçbir şeyi birkaç saniyeden fazla aklında tutamayan bir vaka örneğine yer veriliyor.

Buyurun Peder, Buyurun Hemşire bölümünde beynindeki tümör nedeniyle ani bir kişilik değişimine uğrayan bir vaka örneği anlatılıyor.

Ele Geçirilmişler bölümünde "süper Tourrette" hastalığına ilişkin bilgi ve gözlemlere yer veriliyor.

✓ Üçüncü Kısım "Seyahatler" adında:
"Bu üçüncü bölümde anılar, değişen algı, hayal gücü ve rüyalar ele alınacaktır." Syf. 150
"Bu üçüncü bölümün konusu, beynin temporal loblarının ve limbik sisteminin anormal düzeyde uyarılması sonucunda ortaya çıkan ve bilinmeyene seyahat etmede gerekli olan hayal gücü ve hafızanın gücüdür." Syf. 151

Anımsama bölümünde temporal loblarının hasar görmesi sonucunda kafalarında eskiden dinledikleri parçalar çalan iki vaka anlatılıyor.

Kontrolsüz Nostalji bölümünde toksik ve kimyasal temelli anımsamaya dair bir örnek veriliyor.

Hindistan'a Bir Geçit bölümünde epilektik veya toksit bir temele dayanan geçmişe dönme hissi anlatılıyor.

İçimizdeki Köpek bölümünde koku duyusundaki aşırı bir güçlenme olan bir vaka anlatılıyor.

Cinayet bölümünde kafaya alınan travmatik bir darbenin yol açtığı korkunç bir anımsama süreci anlatılıyor.

Hildegard'ın Hayalleri bölümünde 12. yy'da yaşamış bir rahibenin migreninden kaynaklı hayalleri ve resimleri inceleniyor.

✓ Dördüncü Kısım "Basitin Dünyası"nda ise zihinsel özürlüler ile ilgili vakalar ve bilgiler paylaşılıyor:

Rebecca bölümünde IQ'su 60 civarında olan bir vaka örneğinden bahsediliyor.

Yürüyen Adam bölümünde bahsedilen vaka:
"Hem bir opera dahisi hem de 'aptal bir bilgin'di." Syf. 208

İkizler bölümünde bahsedilen vakada:
"İkizler, 'Bize geçmiş veya gelecek kırk bin yıl içinde yer alan bir tarih söyleyin' diyorlardı. Siz bir tarih söylüyordunuz ve onlar hemen bu tarihin haftanın hangi gününe denk geldiğini buluyorlardı." Syf. 216
"Sayı hafızaları mükemmeldi ve muhtemelen sınırsızdı. Üç, otuz ve üç yüz haneli sayıları aynı kolaylıkla tekrar edebiliyorlardı." Syf. 217
"Dört yaşından sonraki bütün günlerini, hava durumları ve olan biten hadiselerle birlikte tek tek hatırlayabiliyorlardı." Syf. 218

Otistik Ressam bölümünde geçirdiği bir kriz sonrası konuşma yeteneğini kaybeden, uzunca bir süre toplumdan soyutlanmış olarak aile korumasında hayatını sürdüren ancak resim yeteneği çok gelişmiş olan, otistik olup olmadığından tam emin olunamayan bir vakadan bahsediliyor.

Kitapta özellikle dördüncü kısımdaki vakalar benim için daha dikkat çekici ve okuması kolaydı.

Son olarak kitabı bitirebilmiş olmaktan dolayı çok mutluyum. Gerçekten sabır gerektirenler bir eser ve bitirebilmiş olmaktan dolayı kendimi tebrik ediyorum:) Özellikle nöroloji ve nöropsikolojiye ilgisi olanlara tavsiye ederim. Ve kitap önerisi için Psinef hocama teşekkür ederim.

Keyifli okumalar dilerim...
262 syf.
·5 günde·Beğendi·9/10
~Kitaplar nefesiniz olsun~

Hangisi daha acıklı durumdaydı ya da daha lanetliydi? Başına geleni bilen mi, bilmeyen mi?

Nörolojik yada psikolojik rahatsızlık çeken insanlar, - bu gün nefes alıyorsak tamamen tesadüf galiba-, bir çok hasta ile anlatılan gerçek hikayeler, hayatlar.

Sıkılmadan çok şey öğreneceğiniz; şimdiye kadar hasta olarak bile görmediğiniz, deli len bu dediğiniz insanlara;hatta bizden daha daha insanlara bakış açınız değişek, çok şey öğreneceksiniz.

Korkmadan okuyun, gayet yalın, tıpbi terimlerle boğulmadan, kolay anlayacağınız hayata bakış açınızı değiştirebilecek bir kitap.

Bütün kitaplar güzeldir. "Bu bir tık daha güzel" iyi okumalar.
264 syf.
·Puan vermedi
Karısını Şapka Sanan Adam. Nörolog Dr. Oliver Sacks'ın karşılaştığı nadir vakaları eğlenceli bir dille bizlere sunduğu bir kitap. Kitap dört ana bölümden ve bu bölümleri anlatan 24 farklı vakadan oluşuyor. Kitaba adını veren olay kısaca şöyle; nörolojik muayene gelen Dr. P. oldukça normal görünmekte ve doktor bir anormallik sezememekte ta ki kontrol bitiminde Dr.P nin karısını şapka sanıp kafasına takmaya çalışmasıyla birlikte nöroloğumuz olayın ciddiyetini anlar. Kitapta zaman zaman tıbbi bir dil kullanılsa da küçük bir araştırma sonucu terimler hemen öğrenilebilir. Okurken Allah Allah nede garip hastalıklar varmış dedirten bir türden kitap tavsiye ederim
264 syf.
·Beğendi·10/10
Bir pdr öğrencisi olarak hocalarım tarafından çokça tavsiye edilmesi üzerne alıp okudum. Kitap bir roman değil tamamen Oliver Sacksın vaka incelemelerini içeriyor fakat bu vakalar sıradan her yerde görülür türden değil. Nörolojiye, nöropsikolojiye ilgisi olanlar alıp okuyabilirler. Seveceklerdir.
"Nasılsın?" diye sordum.
"Nasıl mıyım?" diye tekrarladı ve kafasını kaşıdı.
"Hasta olduğumu söyleyemem. Ama iyi de hissetiğimi söyleyemem. Aslında bir şey hissettiğimi söyleyemem!"
"Acı çekiyor musun?"
"Çektiğimi söyleyemem."
"Hayattan zevk alıyor musun?"
"Aldığımı söyleyemem."
...
"Ama yaşadığını hissediyorsun değil mi?" "Yaşadığımı hissetmek mi? Hayır. Uzun zamandan beridir böyle hissetmiyorum."
Zihin ve beyin arasındaki ilişkiyi inceleyen bilimsel çalışmalar 1861 yılında başladı. Broca, Fransa'da yaptığı çalışmalarda, konuşmada görülen belirli ifade bozukluklarının (afazi) tutarlı bir şekilde, beynin sol yarımküresinin belirli bir parçasının hasar görmesini takiben ortaya çıktığını buldu. Bu, serebral nörolojinin yani beyin nörolojisinin gelişmesine sebep olmuş ve onyıllar boyunca insan beyninin haritasının çizilmesini mümkün kılmıştı.
Gerek işim, gerekse hayatım hep hastalarla ilgili. Hastalar ve hastalıkları beni aksi halde hiç üzerinde durmayacağım düşüncelere yönlendirmişlerdir. Bu konuda, Nietzsche ile hemfikirim ve aynen onun sorduğu şu soruyu ben de soruyorum: Acaba hastalıklar olmadan yaşayabilir miyiz? Bu sorunun çağrıştırdığı diğer soruları yaşamın vazgeçilmez esasları olarak görüyorum. Hastalarım beni sürekli olarak sormaya yönlendiriyor ve aynı şekilde sorularım da beni hastalarıma...
"Nasılsın?" diye sordum. 
"Nasıl mıyım?" diye tekrarladı ve kafasını kaşıdı. 
"Hasta olduğumu söyleyemem. Ama iyi de hissetiğimi söyleyemem. Aslında bir şey hissettiğimi söyleyemem!" 
"Acı çekiyor musun?" 
"Çektiğimi söyleyemem." 
"Hayattan zevk alıyor musun?" 
"Aldığımı söyleyemem."
...
"Ama yaşadığını hissediyorsun değil mi?" "Yaşadığımı hissetmek mi? Hayır. Uzun zamandan beridir böyle hissetmiyorum."

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Karısını Şapka Sanan Adam
Baskı tarihi:
Ekim 2019
Sayfa sayısı:
263
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789753635109
Orijinal adı:
The Man Who Mistook His Wife for a hat
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Baskılar:
Karısını Şapka Sanan Adam
Karısını Şapka Sanan Adam
Karısını Şapka Sanan Adam
Somut zamanda "kayıp" olan bir insanın varlığını oturtabileceği, kendini var kılabileceği bir yer var mıdır? Varlığının farkında bile olmadan kullandığımız duyularımızın küçük bir kısmını kaybettiğimizde neler olabilir? Profesör Sacks'tan romantik tavırlı, geniş ve açık uçlu yaklaşımlarla örülmüş "ciddi" bir kitap. Sıradan her insan için "zihinsel" bir yolculuk, nöroloji ile ilgilenenler içinse kaçınılmaz bir kitap.

Kitabı okuyanlar 724 okur

  • Fatih Çelikbaş
  • Kübrâ
  • Eren Sevim
  • MerveB
  • Zülal
  • Esra Simsekoglu
  • things I like..
  • Ben yokum
  • Aram Noras
  • Merve Narin

Kitap istatistikleri (Bütün baskılar)

Bu baskının istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0.4 (1)
9
%0.4 (1)
8
%2.2 (5)
7
%1.3 (3)
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0.4 (1)

Kitabın sıralamaları