Kitaplar ve Sigaralar

7,4/10  (50 Oy) · 
126 okunma  · 
40 beğeni  · 
2.402 gösterim
"Kitaplar, gerçekten de okuyucuların yakınmalarına neden olacak kadar pahalı mıdır?" Sıkça sorulan bu sorunun cevabını bu kez George Orwell arıyor. İşe elindeki kitapların envanterini çıkararak başlıyor ve sigaraya harcanan parayla kitaba harcanan para arasında bir kıyas yapıyor. Cevap sizce ne?
Kitaplar ve Sigaralar, eleştirmenlik ve sahaflık da yapmış olan Orwell`ın sansürden başlayıp eleştirmenliğin çelişkilerine uzanan geniş bir yelpazede edebiyat camiasına ilişkin gözlemlerinden oluşan makalelerini bir araya getiriyor. Edebiyat dünyasına ve bu dünyadaki ilişkileri yöneten ve yönlendiren etiğe ilişkin özgün bir bakış açısı sunan Orwell, yazar, eleştirmen ve okurların panoramasını dönemin politik atmosferi eşliğinde değerlendiriyor.

"Sahafta çalışırken -eğer sahafta çalışmıyorsanız bu mekanı kafanızda çekici yaşlı beyefendilerin uçsuz bucaksız deri ciltli kitap sayfalarının arasında gezindiği bir tür cennet olarak canlandırmanız ne kadar da kolay- beni en çok etkileyen şey gerçek kitapseverlerin az bulunurluğu olmuştu. İlk baskı züppeleri, edebiyat sevdalılarından daha fazlaydı; ucuz ders kitapları için pazarlık yapan doğulu öğrenciler onlardan da çoktu; ama en çok yeğenleri için doğum günü hediyesi arayan kafası karışık kadınlar geliyordu. Örneğin 1897`de çok hoş bir kitap okumuş olan, kendisi için o kitabın bir nüshasını bulup bulamayacağınızı soran sevgili yaşlı hanımefendi. Ne yazık ki kitabın adını ya da yazarını hatırlamıyor, tıpkı hangi konuyla ilgili olduğunu da hatırlamadığı gibi; fakat kırmızı bir kapağının olduğunu unutmamış."
(Tanıtım Bülteninden)
  • Baskı Tarihi:
    Ağustos 2013
  • Sayfa Sayısı:
    118
  • ISBN:
    9789755706344
  • Orijinal Adı:
    Books v. Cigarettes
  • Çeviri:
    Levent Konca
  • Yayınevi:
    Sel Yayıncılık
  • Kitabın Türü:
Hüseyin DEMİR 
 19 Ağu 23:16 · Kitabı okudu · 2 günde · 7/10 puan

“Kitaplar Pahalı Mı?”

Kitabı yazarken yazarın çıkış noktası kitap okuma oranını düşük olması olmuş. Ta o zamanlardan günümüze kadar gelen bir hakikat, kitap okuma oranın düşük olması. Tabi toplumda azımsanmayacak derece belli bir kesim kitapların çok pahalı olduğunu söylüyor. Yazar bu gibi fikirlerden yola çıkarak kitap fiyatlarının yüksek olmadığını anlatmaya çalışmış. Bunu yaparken o zamanın şartlarında kitap fiyatları ile sigara fiyatlarını karşılaştırarak bir sonuca ulaşmış. Fakat o zamandan bu zamana çok şey değiştiği için yazarın anlattıkları çok anlamlı olmuyor.

Peki, aynı şeyi günümüz Türkiye’si için yaparsak bir anlam kazanabilir mi? Deneyelim…

Bir kişinin günde bir paket sigara içtiğini düşünelim.
Sigaranın Türkiye’de ortalama fiyatı 10 lira.
Kişi günde bir pakete 10 lira vererek, ayda 300 liralık bir bütçe sigaraya ayırmış olmaktadır.
Buda bir kişinin yıllık sigaraya ayırdığı bütçenin 3.600 lira olduğunu gösterir.
Sigarayla beraber harcadığı masrafları da düşünürsek.
Türkiye’de sigara içen biri yıllık olarak 4.000 lira sigaraya vermektedir.
Yaklaşık olarak bu kişinin 10 yıl sigara içtiğini düşünürsek
önümüze 40.000 gibi devasa bir rakam çıkmaktadır.

Şimdi aynı şeyi kitaplar için uygulayalım.
Ülkemizde iyi okuyan bir okur yaklaşık olarak senede 100 kitap okur.
Buna göre kişinin ayda okuduğu kitap sayısı yaklaşık olarak 10 tane diyebiliriz.
( Ki bu rakam gayet iyimser bir rakamdır.)
Kitap fiyatının ortalamasını 15 lira olarak alırsak
kişinin kitaba harcadığı aylık ücret 150 liradır.
Bunu da bir sene için hesaplarsak
iyi bir kitap okuru bir senede kitap için ayıracağı bütçe 1.800 lira olur.
Bununda 10 yıllık maliyeti 18.000 liradır.
Yani 10 sene içinde sigarayı bırakıp kitap okumaya başlarsanız.
22.000 lira kar elde etmiş olursunuz.

Rakamlar bizlere bunları söylerken peki kitabın pahalı olduğunu söyleyebilir miyiz?

Konuşmamız gereken konu şu: “Kitaplar Pahalı Mı?”

Not: Kitap hakkında birkaç söylemek gerekirse kitap birkaç bölümden oluşmakta. Bir bölümde sözünü ettiğimiz konu işlenirken diğer bölümlerinde ise yazarın kendi hayatıyla ve o dönemin şartları ile ilgili düşüncelerini aktardığı yazılarından oluşmakta. Bana göre yayınevi yazarın ismini kullanarak kitap satmaya çalışmış ve bu amaçla kitabı basmış. Ayrıca para ve vakit ayrılacak bir kitap olduğunu düşünmüyorum…

Mehmet Admış 
12 Kas 20:54 · Kitabı okudu · 5 günde · 7/10 puan

Bir George Orwell eserinin sonuna geldim. İlk Orwell kitabımdı bu. Gerçi, 1984'ten biraz okumuş olsam da, biraz okumak, okumak değildir. Bundan yaklaşık bir ay önce bu kitabı aldım. Aslında, kitabı, sadece isminden dolayı aldım. Yoksa kitap hakkında en ufak bir bilgiye sahip değildim veya bir arkadaşın tavsiyesi üzerine de almadım. Sigara içen biri olmam ve George Orwell tarafından yazılmış olması, beni bu kitabı okumaya iten temel sebeptir.

Kitap; George Orwell'in yedi adet makale/yazısını içermektedir. Sadece bir makalesi/yazısını alıp, bunu kitaba genellemek hata olacağından dolayı, makaleleri tek tek ele alıp, incelemek veya hakkında bilgi vermek istiyorum. O zaman, ilk makalesinden başlayım.

1- KİTAPLAR VE SİGARALAR
Bu makalesi, kitaba da ismini veren yazısıdır. Gerçekten de alıcı algısına hitap eden bir isim ve kitaba bu ismin verilmiş olması, pazarlama açısından başarılı…

Yazının konusu; hepimizce en az bir kere tartışma konusu olmuş olan, “kitaplar pahalı mı, ucuz mu?” sorusunu ele alıyor. Kendi kitapları üzerinden çıkardığı bir hesap ve döneminin ortalama gelir ve gider düzeyini de hesaplayarak, bu iki hesabı kıyaslıyor. Sonuç itibariyle, bir avamın sigara ve alkole verdiği paranın, bir kitaba verdiği paradan daha az olduğunu kanıtlıyor(!) Şahsen, ben sigara içen ve arada bir alkol de kullanan biri olmama rağmen, aylık gelirimin ezici çoğunluğu kitaplara gidiyor. Kim ne derse desin, kitaplar günümüzde, hiç de ucuz değil! Bunu George Orwell söylüyor olması, (yani kitapların ucuz olduğunu) bunun doğru olduğu anlamına gelmiyor. Kitaplar pahalı, ama bu pahalılık da, kitap almaya engel değildir. Eğer kütüphaneniz olmasını isteyen biri değilseniz, bir halk kütüphanesine üye olup veya pdf olarak bedava kitap okuyabilirsiniz. Yeter ki isteyin.

2- KİTAPÇI ANILARI
Bu yazısında Orwell, bir sahafta çalıştığı yıllarını anlatıyor. Bu anıları üzerinden de, genel bir okur profili ve okur eleştirisi de yapar. Gerçekten de zevkle okuduğum bir yazıydı bu. İlk yazısının aksine, değindiği konularda (bir kitapçıda çalıştığım için tecrübe ettim) son derece haklı!.. Kalifiye okur, neredeyse yok. Kitapçıya gelenlerin çoğu, ne almak istediğini dahi bilmeyen okur güruhu veya oğlunun/kızının eline tutuşturduğu bir kağıtla gelen ve kitap hakkında bilgisi sıfır olan ebeveynler… Tabii bu dediklerim, benim tecrübe ettiklerim. George Orwell’in tecrübelerine değinsem, spoiler olacak… Kısacası, belli bir süre çalıştıktan sonra okurlardan şikayetçi olmayacak tek bir insanoğlu tanımıyorum. Ki, belli bir süre sonra, gelen insanın tipinden bile ne istediğini anlayabiliyorsunuz.

3- BIR KITAP ELEŞTİRMENİNİN İTİRAFLARI
Sıkılarak ve bunalarak okuduğum yazı… Bilmiyorum ama bu yazı, çok da ilgimi çekmedi. Aslında değindiği konu, gerçekten de güzel ve doğru yargılar barındırıyor, ama ben sevmedim…

4- YAZININ KORUNMASI
Bu yazısında Orwell, basın özgürlüğü ve yazarlara getirilen hem politik hem de toplumsal baskılar üzerinde duruyor. Genel hatlarıyla beğendiğim ama yine de okurken sıkıldığım bir makale olmuştu bu… Onun için bunun da üzerinde pek durmayacağım.. Konuya merakı olanlar için güzel bir yazı…

5- ÜLKEM SAĞ MI, SOL MU?
Yine cinnet geçirdiğim bir yazı… Ne kadar da üst üste yazısını sevmemişim oysa… Burada da, İngiltere ve dünya savaşı döneminde yaşanan zihniyeti anlatıyor Orwell.. İnsanlar, Almanların yanında sağcı mı, yoksa Rusların yanında solcu/komünist mi? Özetle bu konudan bahsediyor.

6- YOKSULLARIN ÖLÜMÜ
İşte, kitabın en sevdiğim yazılarından… Burada Orwell, kaldığı halk hastahanesindeki yıllarını ve orada gördüğü iğrençlikleri, yoksulların nasıl ezildiğini ve bakıma muhtaç olsalar bile kimsenin onlara bakmadığını, umursamadığını, hastanenin ne kadar iğrenç bir yer olduğunu, çarpıcı örneklerle göz önüne seriyor. Gerçekten de acınası bir haldir, bir hastane köşesinde kalmaya mecbur olan ve tek bir ziyaretçisi bile olmayan ve hastanede doktorların ders objesi halini alan bir hasta olmak!..

7- NE GÜNLERDİ!
Bence, kitabı okumak için sadece bu bölüm bile başlı başına yeterlidir. George Orwell, St. Cyprian’s’ta okuduğu yıllara ait altı adet yazıyı/anısını bizimle paylaşıyor. Gerçekten de, bence kitaptaki en verimli yerdi bana göre, bu bölüm. Çünkü, Orwell’in çocukluğuna şahit oluyorsunuz resmen. George Orwell; bilinen en iyi distopik eser yazarıdır. İşte bu anılarını okuduğunuz zaman, neden bu kadar karanlık yazılar yazdığını bir nebze olsun anlıyorsunuz. Bir yazarı tanımak için güzel bir yazı…

Genel itibariyle kitapta yer alan yazılar bunlardı. Okuduğuma pişman mıyım? Ortalarda sıkıldığımı belirttiğim makalelerin art arda gelmesi bir an beni pişmanlığa itmedi dersem, yalan olur. Ama kitabı bitirdikten sonra, okuduğuma zerrece pişman olmadığımı anladım. Kitabın adına aldanmış ve bu yüzden kitabı almış olsam da (tek pişmanlığım bu sanırım), kitabı bitirdikten sonra iyi ki aldanmışım dedim. Tabii bu, bir daha aldanacağım anlamına gelmiyor.

Sözün özü; eğer pdf olarak bulabilirseniz okuyun. Aksi takdirde, size kalmış bir seçim bu kitabı okumak. Kesinlikle tavsiye ederim, diyemem. Ama okuduğunuz takdirde size bir şeyler katacağını ümit ediyorum. En azından, bir yazarın küçüklüğüne ait anılarından bir kısmını okumuş olacaksınız. Keyifli okumalar dilerim…

Ahsen B. 
26 Ara 2015 · Kitabı okudu · 8 günde · Beğendi · 7/10 puan

Hayvan Çiftliği ve 1984'ü okuduktan sonra Orwell nasıl biridir çok merak ediyordum ve bu kitap sayesinde onu biraz tanımış oldum diyebilirim.
Kurgu kitapları ile kıyaslandığında denemelerden oluşan bu kitabı biraz sönük kalıyor gibi dursa da aslında Orwell'ın hayatını ve düşüncelerini bize açtığı için oldukça önemli bir kitap olduğunu düşünüyorum.

julien 
 12 May 09:43 · Kitabı yarım bıraktı · Puan vermedi

Kitabı George Orwell'in mortgage kredilerini kapatmak için yazdığını düşünüyorum. Çok beğendiğim bir diğer kitabı Paris ve Londra'da Beş Parasız'dan esintiler olsa da yetmiyor. Umarım kredini kapatırsın Orwell Usta canın sağolsun..

Özlem Özkan 
23 Oca 2015 · Kitabı okudu · Beğendi · 8/10 puan

Okumakta çok geç kaldığım Orwell'in okuduğum ilk kitabıydı. Farklı gazete ve dergilerde çıkmış olan makalelerinden oluşan bu kitapta yazar, gözlem ve tespitlerini okuyucu ile paylaşıyor. Kitabın arka kapağında da yer alan 'sahaf sahnesi', kitabı okumamda en önemli etken olmuştur. Ayrıca, yazarın bir dönem eğitim aldığı St Cyprian's isimli okuldan bahsettiği kısım da gayet etkileyiciydi. Güçlü gözlem yeteneği ve muhteşem tespitleriyle iz bırakan Orwell'in tüm kitaplarının okuması gerektiğini düşünüyorum.

Yağmur 
20 Şub 20:16 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

Yazarı daha yakından tanıma fırsatı bulduğum bir kitap.Hediye olarak bugün geldi.Çok sevdiğim,kitap okumayı seven ve kitap hakkında tartışmayı seven komşumdan hediye geldi.Yazarın eleştirmenlik ve sahaflık yapmış olması,sansürlükten başlayıp eleştirmenliğe ve eleştirmenliğin çelişkilerinden bahsettiği bir kitap.Sahaflıkla ilgili yaptığı tasvir çok hoşuma gitti.Keyifli okumalar.

Sevda k. 
 22 Mar 03:27 · Kitabı okudu · 25 günde · Beğendi · 9/10 puan

Orwell'ın okuduğum 8. Kitabı ve bunu da diğerleri kadar çok sevdim.
Kitabın ismine bakarak sadece kitaplardan bahsedildiği düşünülmesin. Evet denemelerden ilkinde yazar bir sahafta çalıştığı dönemleri anlatıyor. Bunun dışında her türlü konuya değiniyor. Beni en çok etkileyen çocukluk yıllarını anlattığı kısım oldu.
Okunmaya değer bir kitap..

. 
20 Haz 16:41 · Kitabı okudu · 8 günde · Beğendi · Puan vermedi

Henüz yeni başladığım fakat yazarın yaptığı kitap sigara kıyasından sonra tütüne başlamayı düşündüğüm ve çoğunlukla yazarı haklı bulduğum bir kitap, en azından şimdilik.

Büşra Özbek 
19 May 20:00 · Kitabı okudu · 3 günde · 8/10 puan

Aslında aklımda 1984’ünü okumak olsa da kısa sürede biten bu eseriyle başlamış oldum. Başlarken kitaplar üzerine başlayıp bitişi evden uzakta verilen eğitimin ona kattıkları ve kaybettirdikleriyle yaptı. Neden kitap alamıyoruz? Kitaplar pahalı mı yoksa önceliklerimiz mi farklı? Çok güzel ve klasik bir örnekle başlıyor: Sigara içen birisi sigaraya yaptığı yıllık harcamayı kitaplara yapsa aslında çok da pahalı gelmiyor insan gözüne kitaplar; tabi ayrıca kitaplardan ücretsiz yararlanabileceğiniz yerler de var; halk kütüphaneleri gibi. Geriye sadece ne istediğini bilmek kalıyor.
Daha sonraları totaliter rejimle ilişkilendirmeye çalışıyor kitapları, okumayı, bilgilenmeyi. Totalitarizmin istediği tek tip insan sanırım; rejim istediğinde istediği yönde kendini geliştirip istemediğinde geliştirmeyen insan tipi. Başında diktatörlüğün olduğu, kendine ait fikirlere sahip olanların pek önemsenmediği ve istenilen doğrultuda ilerlemeyi alışkanlık edinmiş bir millet düşünün; bu durumda kitap okuma isteğinin belireceğini pek sanmıyorum.
Sonlara doğru ise çocukluktan burs kazanabilmek için verildiği bir eğitim kurumu ve bu kurum aracılığıyla var olan eğitim anlayışı üzerinde duruyor. Sınıfsal ayrılıkların yansıtılmaya, olumsuz davranışların şiddetle yok edilmeye çalışıldığı, üzerinde psikolojik baskı kurularak özgür düşünmenin engellendiği ve yatılı olarak verilen bir eğitim söz konusu. Yatılı okuldaki mevzulardan (yemekhanelerde çeşitli yemek yapılmaması, ek öğün verilmemesi, sağlıklı besinlerle beslenilmemesi) bahsederken kendimi ve lisedeki arkadaşlarımı görmeye başlayıp yazara yakın hissetmiştim. Söz konusu durumların çoğundan biz de muzdarip olmuştuk fakat o zamanlar bu tür durumların idare ve devlet sistemi ile ilgili olduğunu kavrayamamıştım. Ülkenin yönetildiği rejimle alakalı olabileceği, bizi düşünür görünüp aslında kendilerini düşündükleri, bizim için o şekilde yararlı olabileceğinden değil de kendi çıkarları doğrultusunda bu şekilde olacağı gelmemişti aklıma. Tabii bir de eğitimin verilme şekli var. Her ne kadar yönetilme şekli bağlantısız gibi görülse de bu sistemin de öğretmenlerden ve öğrencilerden beklentileri, uygulatmak istedikleri bazı yöntemler, belli bir düşünceye bağlı olmamız için şekillendirdikleri düşüncelerimiz var, olmaya da devam ediyor lakin her geçen gün özgür iradeyi kısıtlayıp, düşünce özgürlüğüne gem vurarak.
İşte böyleyken şöyleydi derken bitiyor kitap ve ben nedense yaşanmışlıklarla birlikte bir şeylerin daha farkına vararak kapatıyorum kapağını.

Cansu S. 
10 Oca 22:21 · Kitabı okudu · 7/10 puan

George Orwell beklentimin aksine kitapları büyük ölçüde atlamış. Oysa direk kitaplar üzerine bir inceleme olmasını hayal etmiştim sanki. Beklentimi yanlış yönde yaptığım için ufak bi hayalkırıklığı yaşadım, puanı ordan kırdım. Yoksa Orwel'in anlatımı yerli yerinde.

Kitaptan 94 Alıntı

Hüseyin DEMİR 
09 Tem 12:56 · Kitabı okudu · İnceledi · 7/10 puan

Beni en çok etkileyen şey gerçek kitapseverlerin az bulunduğu olmuştu...

Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 13)Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 13)

“İnsanın tekrar tekrar okuduğu, aklının demirbaşları arasında yerini alan ve hayata bakışını değiştiren kitaplar vardır; göz atıp asla baştan sona okumadığı, bir oturuşta okuyup bir hafta sonra unuttuğu kitaplar da.”

Kitaplar ve Sigaralar, George OrwellKitaplar ve Sigaralar, George Orwell
Mehmet Admış 
12 Kas 19:05 · Kitabı okudu · İnceledi · 7/10 puan

Yalnızca çocuk yaşamı gerçek yaşamdır.

Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 117 - Sel Yayınları - 6. Basım, Mart 2017, Çeviri: Levent Konca)Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 117 - Sel Yayınları - 6. Basım, Mart 2017, Çeviri: Levent Konca)
Aysu Mutlu 
26 Kas 2015 · Kitabı okudu · Puan vermedi

"Örneğin, dua kitabı tanrıyı sevmenizi ve ondan korkmanızı söylüyordu; fakat korktuğunuz birisini nasıl sevebilirsiniz ki?"

Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 107 - Sel Yayınevi)Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 107 - Sel Yayınevi)
BARAN 
27 Tem 2016 · Kitabı okudu · Beğendi · 9/10 puan

Dua kitabı tanrıyı sevmenizi ondan korkmanızı söylüyordu; fakat korktuğunuz birisini nasıl sevebilirsiniz ki? Kişisel duygularınız söz konusu olduğunda aynısı geçerliydi. Ne hissetmeniz gerektiği genelde yeterince açıktı, ama doğru duygu emredilemezdi.

Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 107)Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 107)
Seda 
08 Oca 2015 · Kitabı okudu · 6/10 puan

"Kitap tüketimimiz bu kadar düşük olmaya devam ederse, en azından bunun nedeninin kitapların satın alındıkları ya da ödünç alındıklarında çok pahalı olmalarında değil okumanın köpeklere, sinemaya ya da pub'a gitmeketen daha az heyecan verici bir meşgale olmasında yattığını itiraf edelim."

Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 12)Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 12)
Seda 
08 Oca 2015 · Kitabı okudu · 6/10 puan

"Sahafta çalışırken -sahafta çalışmıyorsanız bu mekanı kafanızda çekici yaşlı beyefendilerin uçsuz bucaksız deri ciltli kitap sayfalarının arasında gezindiği bir tür cennet olarak canlandırmanız ne kadar da kolay- beni en çok etkileyen şey gerçek kitapseverlerin az bulunurluğu olmuştu. Dükkanımızın olağanüstü ilginç bir kitap stoku vardı, ancak müşterilerimizin yüzde onunun bile iyi kitabı kötü kitaptan ayırt edebildiğinden şüpheliyim. İlk baskı züppeleri, edebiyat sevdalılarından daha fazlaydı ama ucuz ders kitapları için pazarlık yapan doğulu öğrenciler onlardan da çoktu; yine de en çok yeğenleri için doğum günü hediyesi arayan kafası karışık kadınlar geliyordu."

Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 13)Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 13)
Sevda k. 
19 Mar 21:28 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

Tanrılar kıskançtır ve şansınızın yaver gittiğini onlardan saklamanız gerekir.

Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 72 - Sel)Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 72 - Sel)
BARAN 
24 Tem 2016 · Kitabı okudu · Beğendi · 9/10 puan

Kitapçılar kışları çoğunlukla korkunç derecede soğuktur, çünkü fazla sıcak olursa camlar buğulanır; oysa kitap satıcıları vitrinlerinden geçinirler. Kitaplar, şimdiye kadar icat edilmiş diğer her şeyden daha fazla ve daha fena bir toz yapar ve her kurt sineğinin ölmek için tercih edeceği yer kitabın üstüdür.

Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 18)Kitaplar ve Sigaralar, George Orwell (Sayfa 18)