Levayih-i Hayat (Hayattan Sahneler)Fatma Aliye Hanım

·
Okunma
·
Beğeni
·
739
Gösterim
Adı:
Levayih-i Hayat (Hayattan Sahneler)
Baskı tarihi:
Eylül 2012
Sayfa sayısı:
88
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786054646067
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Kesit Yayınları
Fatma Aliye Hanım Levayih-i Hayatın kurgusunda mektupla anlatım tekniğinden yararlanır. Bu anlatım tekniğinin hem bir kadın yazar tarafından kullanılması hem de cinsiyete dair meselelerin ifade aracı olması ise manidardır.
Mektuplar üzerinden anlattığı yaşamları bir yandan başkalarının hikâyeleri olarak sunmak suretiyle kendi serüveninden uzaklaştıran yazar, diğer yandan da kahramanlarına kendilerini tüm samimiyetleriyle anlatma imkânlarını sunar. Kahramanlar birbirlerine içlerini dökerken eserin kurgusu da Fatma Aliyenin gölgesinden kısmen kurtulmuş olur.
Türk Edebiyatında Bir Jane Austen: Fatma Aliye ve Hayal Kırıklıklarının Yarım Kalan Romanı: Levayih-i Hayat

Anahtar Kelimeler: Fatma Aliye, Levayih-i Hayat, Roman, Kadın, Aile, Tanzimat Dönemi.


Ünlü Osmanlı tarihçisi Abdullah Cevdet’in kızı ve ünlü romancı Ahmet Mithat Efendi’nin öğrencisi Fatma Aliye, Türk edebiyatının ilk kadın yazarıdır ve yaşadığı dönemdeki sosyal yapı nedeniyle uzun bir süre eserlerini erkek ismi ile yayınlamıştır. Fatma Aliye Hanım’ın 1907 yılında kaleme aldığı Levayih-i Hayat; Mehabe, Fehame, Sebahat, Nebahat ve İtimat ismindeki beş kadının birbirine yazdığı mektuplardan oluşan bir romandır. Romanda toplam 11 adet mektup bulunmaktadır. Romanın “hayattan sahneler” anlamını taşıyan adından da anlaşılacağı üzere romanda kadınların hayatlarından, özellikle de evliliklerinden kesitler sunulmuştur. Levayih-i Hayat tamamen mektuplardan oluşan, yazar anlatıcısı olmayan ve bu yönüyle tam bir mektup roman özelliği gösteren bir eserdir.


Eserde Fatma Aliye, kadınların ağzından yazdığı mektuplarda aşk, evlilik öncesi aşk, aile kurumu, sadakat, eşlerin birbirine karşı olan sorumlulukları gibi temaları işlemiştir. Bu temalar, Fatma Aliye’nin diğer eserlerinde de işlenmiştir. Yarım kalmış bir eser olan roman, Fatma Aliye Hanım’ın son romanı Enîn ile tema ve kahramanları açısından paralellik gösterir.

Romandaki beş kadının ortak noktası, evliliktir. Bu beş kadından Mehabe, Fehame ve Sadakat evlidir. Mehabe, mutlu bir evlilik yapmıştır ve romanda doğru bir evlilik yapmış kadın karakterini temsil eder. Fehame ve Sabahat ise yaptıkları evliliklerde mutluluğu bulamamıştır. Mehabe ile akrabalık bağı olan Fehame, mutsuz evliliğini çocukları için ve ekonomik gücü olmadığından sürdürmesi gerektiğini düşünür. Fehame gibi evlilikte mutluluğu bulamayan Sebahat’ın Fehame’den farkı, aşk evliliği yapmasıdır. Fakat ilerleyen süreçte kocasının ihanetine uğrar ve bu evliliği sürdüremeyeceğini düşünerek boşanmak ister. Sabahat’ın o dönemde boşanmayı düşünecek kadar cesur olmasının nedenini ekonomik olarak güçlü olmasıdır.

Romanda mektup kaleme alan diğer kadınlar olan Nebahat ve İtimat henüz evlenmemişlerdir. Nebahat ile Sabahat kardeştir ve Sabahat evlilikle ilgili tecrübelerini kardeşine aktarır. Eserde Nebahat, o dönemki kadın tipinin modern düşünceye yönelmiş şeklidir. Nebahat’in düşüncelerine bakıldığında evlilik, kadın hak ve özgürlüklerini esas alan ve kadına bağışlanan anne olma hakkının kazanılacağı bir kurumdur.

İtimat, Sabahat’in görümcesidir. İtimat’a göre evlilik, ekonomik gücü olmayan kadınlar için bir kurtuluştur. Ekonomik olarak ayakta duramayacak olan kadınların evlenmesinin bir zorunluluk olduğu da İtimat’ın savunduğu düşünceler arasındadır.

Romanda vurgulanan önemli bir nokta da, o dönemde iyi bir eşte aranan özelliklerdir. Mehabe’nin Fehame’ye yazdığı mektupta, Rezin’in evleneceği kız hakkında verilen bilgiler kızın eğitimi ile ilgilidir. Tanzimat döneminde modernleşmenin temsilcilerinden “piyano” ve “Fransızca” mektupta verilen noktalardandır. Görüldüğü gibi dikkat edilen hususlar eğitimle ilgilidir. Ancak eğitimle ilgili bu hususlar iyi bir evlilik meydana getirmek için yeterli olmamış ve sonucunda hayal kırıklığı yaşanmıştır.

Levayih-i Hayat, bir kadın yazar tarafından yazılmış olması ve dönemin kadınlarının gözünden evliliği anlatması nedeniyle önemlidir. Tartışıldığı üzere, romandaki karakterlerin her birinin temsil ettiği önemli “evlilik fikirleri” vardır. Örneğin, İtimat’ın fikirleri aracılığıyla kadınlar için ekonomik özgürlüğün ne denli önemli olduğu vurgulanmıştır. Nebahat ise hak ve özgürlüklerinin bilincinde bir kadındır ve yapacağı evlilikte bu durumu esas alması gerektiğini düşünür. Fehame’nin büyükleri tarafından evlendirilip mutsuz olması, o dönemde gençlerin kendi seçtiği değil büyüklerinin uygun gördüğü eşlerle evlenmelerinin bedellerinin neler olabileceğini gösterir. Sabahat ve evliliği aracılığıyla da evlenmeden önce yaşanan aşkın evlendikten sonra devam etmeyebileceği vurgulanmıştır.

Mektuplardaki olayların genellikle kadın merkezli olması bu olayların kadın gözünden verilmesini zorunlu kılmıştır. O dönem için kadınların sosyal hayatta aktif olarak rol alamadığını düşünürsek kadınların düşüncelerini yansıtmak için en iyi seçeneğin mektup olduğuna ulaşırız. Fatma Aliye de bu yola gitmiş ve romanını mektuplar aracılığıyla kurgulamıştır.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Levayih-i Hayat (Hayattan Sahneler)
Baskı tarihi:
Eylül 2012
Sayfa sayısı:
88
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786054646067
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Kesit Yayınları
Fatma Aliye Hanım Levayih-i Hayatın kurgusunda mektupla anlatım tekniğinden yararlanır. Bu anlatım tekniğinin hem bir kadın yazar tarafından kullanılması hem de cinsiyete dair meselelerin ifade aracı olması ise manidardır.
Mektuplar üzerinden anlattığı yaşamları bir yandan başkalarının hikâyeleri olarak sunmak suretiyle kendi serüveninden uzaklaştıran yazar, diğer yandan da kahramanlarına kendilerini tüm samimiyetleriyle anlatma imkânlarını sunar. Kahramanlar birbirlerine içlerini dökerken eserin kurgusu da Fatma Aliyenin gölgesinden kısmen kurtulmuş olur.

Kitabı okuyanlar 9 okur

  • Selcen Serin
  • Onur Ece
  • Fatmanur
  • Faris
  • Büşra Korkmaz
  • Eyüp Ekin
  • Yok
  • Taluy Kan
  • Büşra Tekin

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%0
8
%0
7
%0
6
%0
5
%0
4
%100 (1)
3
%0
2
%0
1
%0