Modern Avrupa Halkları Tarihi

0,0/10  (0 Oy) · 
2 okunma  · 
1 beğeni  · 
77 gösterim
Halkların Gözünden

Avrupa’nın Son 600 Yılının ve Devrimlerinin Öyküsü



Tarihi kim yapar? Kütüphaneleri dolduran ciltlerce kitaba göre reformu din adamları, coğrafi keşifleri seyyahlar, endüstri devrimini dâhiler, savaşları komutanlar yapmıştır; hak ve özgürlükler aydınların, monarşilerin yıkılması burjuvazinin, ülkelerin refahı yöneticilerin başarısıdır. William A. Pelz Modern Avrupa Halkları Tarihi’nde bu geleneksel anlatının karşısında durarak halkların tarihin nesnesi değil öznesi olduğunu savunuyor.



“Peki ya halk? Halk bu gelişmeleri nasıl ele alıyordu? Halk ne düşünüyordu? Halk nasıl hissediyordu?” sorularına cevap ararken ortaçağdan günümüze Avrupa’nın yaşadığı radikal dönüşümü sınıfsal çatışmalar ekseninde ele alıp üreten, sömürülen, isyan eden kadın ve erkeklerin hikâyesini anlatıyor. Derebeylerinin “ilk gün hakkı”na karşı çıkan köylülerden dünya savaşı cephelerinde vatanperverliği reddeden askerlere uzanan bir direniş hattı çizen Pelz, halkların pasif ve itaatkâr olduğu önyargısına karşı koyuyor. Köylü ayaklanmalarını, fabrika işgallerini, genel grevleri, kadın hareketlerini tarihin motoru olarak kabul ederken Brecht’le aynı soruyu soruyor:



“Kim inşa etti Tebai’nin yedi kapısını?

Kitaplar kralların isimleriyle dolu.

Krallar mı taşıdı sanki

Yontulmamış dev kayaları?”
  • Baskı Tarihi:
    2017
  • Sayfa Sayısı:
    320
  • ISBN:
    9786055029760
  • Çeviri:
    Nil Tuna
  • Yayınevi:
    Kolektif Kitap
  • Kitabın Türü:
Serkan Öztürk 
28 Şub 22:24 · Kitabı okudu · 5 günde · Puan vermedi

Tarihin yüzyıllardır büyük liderler, ünlü komutanlar, zengin asillere odaklandığını ve bu anlatıda sıradan ve sahici bireylerin duygularının, düşüncelerinin, sosyoekonomik durumunun, politik süreçlere katılım iradesinin ıskalandığını savlıyor kitap. "Robespierre liderliğindeki Jakobenler iktidarı ele geçirdi." ya da "Bismarck 1871'de Alman Birliği'ni kurdu." yerine Paris'teki küçük zanaatkar Pierre'in ya da Münih'in bir dağ köyünde çiftçilik yapan Hans'ın hali pür melali neydi sorusuna odaklanıyor. Eldeki kaynakların kısıtlılığı göze alındığında gayet ağır bir iddia olan bu hedefe yazarın 'kısmen' ulaşılabildiğini söyleyebilirim.

William Pelz Amerikalı bir tarihçi. Merkezi Chicago'da bulunan İşçi Sınıfı Tarihi Enstitüsü'nün yöneticiliğini yapıyor. Buradan da anlaşılacağı üzere siyasi tarih, Avrupa tarihi, kapitalizm tarihi ve işçi sınıfı tarihi birincil ilgi alanları arasında. Yazarın bu formasyonu kitabın seyrine de doğrudan müdahale ediyor. İddiasını 'kısmen' yerine getiriyor deme sebebim tam da bu. Kitap her ne kadar modern Avrupa halklarının tarihi olma iddiasındaysa da aslında Avrupa'daki toplumsal mücadelelerinin, Avrupa solunun, Avrupa işçi hareketinin tarihine odaklanmış durumda; kadınlara ve kadın hareketlerine de her bölümde ayrı bir başlık açıp bu alandaki gelişmeleri titizlikle inceliyor. Buradan bakınca modern Avrupa'nın ötekileri ya da ezilenleri tarihi desek karnımız ağrımaz.

Protestanlığın doğuşundan başlayıp Alman köylü isyanlarına, Fransız İhilali'ne, Alman ve İtalyan birliklerinin kuruluşuna, I. Dünya Savaşı'na , faşizmin doğuşuna, oradan II. Savaşı'na, oradan Soğuk Savaş'a, nihayet Soyvetler'in çözülüşüne ve nihayet 21. yüzyıla uzanıyor kitap. Her bir konu ayrı bir başlık altında kronolojik sırayla inceleniyor. Yukarıda bahsettiğim gibi Avrupa toplumsal mücadeleler tarihi kitabı olarak kabul edilip okunmak kaydıyla alanında önemli bir yer edinen bir çalışma.