Modern Toplumlarda Savaş ve Barış

10,0/10  (1 Oy) · 
1 okunma  · 
1 beğeni  · 
28 gösterim
Prof. Dr. Cemil Oktay'ın Modern Toplumlarda Savaş ve Barış adlı çalışması, kadim toplumlardan günümüze kadar uzanan süreç içinde savaş ve barış olgusunu ve bunun yaratmış olduğu kültürün ülkelerin toplumsal özellikleri üzerindeki yansımalarını ele alıyor. Oktay, savaş ve barış durumlarının toplumsal yapıyla olan ilişkilerini değerlendirirken, Montesquieu'dan Kant'a, Spencer'den Comte'a, Hegel'den Marx'a ve Nietzche'ye kadar farklı görüşlerden düşünürlerin de bu olguya bakış açılarını, gerçekleşen kimi öngörülerini ve yanılgılarını irdeliyor.

Kitaptan 19 Alıntı

Spinoza'nın uyardığı gibi, "savaşa tek bir taraf karar verebilir; ancak barış hâli için en az iki tarafa ihtiyaç vardır."

Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 39 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 39 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)

Prusyalı generalimiz, savaşı şu sözcüklerle tanımlıyor: "Savaş, kendi irademizi icra etmeye hasmımızı zorlamak amacına yönelik şiddet eylemidir."

Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 22 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 22 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)

Savaş, siyaset ve kişisel yaşamlar, adeta bir med cezir hareketi gibidir; bir yükselir, bir alçalır. Dostluklar, ittifaklar ve düşmanlıklar kadar, iyi günler de kötü günler de geçicidir.

Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 36 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 36 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)

Şu noktanın da önemle ve sık sık hatırlanması gerekiyor: Toplumları, ileri-geri, gelişmiş-gelişmemiş nitelemelerinden yola çıkarak sınıflandırmak, yapılabilecek en vahiö yanlışlardan biridir. Buram buram kültürel benmerkezcilik kokan bir anlayıştır. Bir toplum, yapısal özellikleriyle bir diğerinden ne daha ileri ne daha geridir; sadece farklıdır. Büyük ustanın ifadesiyle, "Demir balta, taş baltadan daha gelişmiş bir balta değildir; sadece farklı bir baltadır."

Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 57 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 57 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)

Rousseau şöyle der: "Savaş, insandan insana bir ilişki değil; fakat devletten devlete bir ilişkidir. Dolayısıyla savaş hâlinde özel kişiler, birbirlerine karşı tesadüfen ve geçici olarak düşmandırlar. Düşmanlık sıfatı, insan veya yurttaş olma sıfatlarından kaynaklanmaz; vatanlarını savunan askerler olma sıfatlarından kaynaklanır. Keza her devlet, ancak başka devletlerin düşmanı olabilir; insanların düşmanı olamaz..."

Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 58 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 58 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)

İnsan olarak barışseverliğimiz nedeniyle barış istiyor değiliz; bize de yaradığı için başkalarıyla barış içinde olmak istiyoruz.

Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 68 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 68 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)

"Devlet kudretini ellerinde tutanların (idare edenlerin) sayısı ne kadar az, temsil ettikleri kimselerin sayısı ne kadar büyük olursa esas teşkilat cumhuriyetçiliğe o kadar çok yaklaşır..."

Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 96 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 96 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)

Sonuç olarak günümüzde araçlar, silah teknolojisinin düzeyi düşünüldüğünde, amaçların ve savrulmaların önünde -hiç değilse insanlığın bir kısmı için-, bir tür engelleyici rolü üstlenmektedir; dahası, onun adeta gardiyanı hâline gelmiş gibidir. Çılgınlıklarımızın denetleyicisi, artık irademiz değil; sanayi uygarlığının ürettiği ürkütücü ve dehşet saçan silahlardır. Nitekim atom silahının tarihçesi üzerindeki metninin sonucunda Delmas, "çekirdeksel kılıçların gölgesindeki bir barış"tam söz eder.

Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 68 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 68 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)

Romalılar, savaşlarını hep tam bir zaferle sonuçlandırmak için yaptılar. Birçok Batı diline Pirius Zaferi deyimini miras bırakmış olmalarına karşın, yarım başarılar, onların zihniyet dünyalarında hiçbir zaman başarı olarak görülmez.

Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 76 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 76 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)

Montesquieu şöyle demektedir: "Romalıların savaşlarda hırsları, gururlarından kaynaklanırdı; Kartacalıların ise cimriliklerinden. Bu yüzden Kartacalılar, Romalılarla yaptıkları savaşlarda sürekli maliyet hesaplarıyla oyalandılar. Her savaşı götürüleri ve getirileriyle değerlendirdiler. Bu nedenden olsa gerek, giriştikleri savaşları yürekten sevemediler. Romalılar açısından gururlarının muhasebesi söz konusu dahi edilemezdi. Mutlak zafer ve Kartaca üzerinde tam hâkimiyet, asıl kaygıları oldu. Ancak bu takdirde gururlarını tam tatmin etmiş oluyorlardı."

Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 76 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)Modern Toplumlarda Savaş ve Barış, Cemil Oktay (Sayfa 76 - İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)
2 /