Murray N. Rothbard Liberal Gelenekte ve Siyaset Felsefesindeki Yeri

10,0/10  (1 Oy) · 
1 okunma  · 
0 beğeni  · 
30 gösterim
Rothbardcı sosyal teori, temel olarak, liberalizmin özellikle, 20.yüzyılda teorik ve politik düzlemde yaşadığı gerilemeye karşı liberal gelenek içinde yükselen bir reaksiyonu ifade eder. Devletin sosyo-ekonomik alanda başlayan müdahaleciliğinin özgürlük ve bireycilik gibi liberal değerlerin sorgulanması noktalarına kaymaya başlaması, Rothbard’ın sosyal teorisinin oluşumunda belirleyici faktörlerin başında gelir.
Bu reaksiyon, genel olarak, liberteryen teorinin diğer isimlerinin paradigmalarında da taşıyıcı unsur olmasına rağmen, Rothbardcı sosyal teori üzerindeki etkisi çok daha fazla olmuştur. Düşünürün devletsiz bir toplum idealinin peşinden gitmesi belki de bunun bir sonucudur. Ancak, Rothbard’ın yaklaşımlarına radikal bir kimlik kazandıran, yalnızca devlet kurumunun varlığını gereksiz görmesi değil, liberalizmin bütün olarak yeniden yapılandırılması gerektiğine olan inancıdır.
Rothbard açısından, liberalizmin devlet ve özgürlük teorisinin yeniden kurgulanması, birtaraftan bu teoriyi, liberal örtüsü altındaki sosyal demokratlardan ve devletle ilişkilenmiş görevlerden kurtararak bir nevi arınım (purification) yaşamasını sağlayacak, diğer taraftan ise bu harekete radikal bir kimlik kazandırarak, mevcut koşullarda kaybetmek üzere olduğu geleceğini kurtarılabilecektir. Bu ise ancak, özel-mülkiyetçi anarşizmle, kısaca anarko kapitalizmle mümkün olacaktır.
eren bağlar 
20 Ağu 2017 · Kitabı okudu · 3 günde · 10/10 puan

Kitabın en iyi yanı farklı yazarların kitaplarından yapılabilecek en iyi alıntıları yapıyor olması. Genel olarak Rothbard ve Avusturya 'nın iktisadi görüşlerine pek yer verilmese de Rothbard 'ın tüm siyasi hayatını, görüşünü açıklayıcı ve karşılaştırıcı biçimde sunmasıyla Türkçe 'de ulaşabileceğiniz Rothbard tarafından yazılmamış en iyi kaynak olabilir. Rothbard okumak isteyenlere ve genel olarak Avusturya, liberalizm, liberteryenizm ve kapitalizm gibi kavramlarla hiç alakası olmayanlara iyi bir başlangıç kitabı. Çünkü kitaptaki alıntılar sizin hangi yönde nasıl okuma yapacağınız konusunda iyi tavsiyeler veriyor. Tabii bunları görmek için biraz da satır aralarını okuyabilmek gerek... Arkasında ise kaynakça Rothbard 'ın kendisinin, öncesinin, sonrasının fikriyatını anlamak için kocaman bir kütüphane...

Normalde Türk yazarlar tarafından yazılıp Liberte tarafından basılan kitapları pek okumam çünkü Türk yazarlar güvenilir değil böyle konularda. Ancak bu kitap bir akademik çalışma değil, bir başlangıç kitabı. Bu yüzden vereceğiniz paraya değer büyük ihtimal. Tabii bunun için Rothbard sevmeniz gerekecektir önce.

Kitaptan 6 Alıntı

eren bağlar 
19 Ağu 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · 10/10 puan

Rothbard 'ın devlet anlayışı
Peki ya devlet, kimi devlet teorilerinde iddia edildiği gibi toplumun tamamının içinde eridiği bir kurum değilse nedir? Rothbard için bu sorunun cevabı çok açıktır: "Devlet, toplumun içinde yer alan ve belli toprak parçası üzerinde güç ve şiddet kullanımı konusunda tekel iddiasında bulunan bir örgüttür."

Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 163 - Liberte)Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 163 - Liberte)
eren bağlar 
18 Ağu 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · 10/10 puan

Ayn Rand ve Liberteryen Kapitalizm
Kapitalizmi insanlık için arzu edilir ve ahlaki kılan, bu sistemin yarattığı zenginliğin ortak fayda türü altruist beklentileri karşılaması değil, insanın rasyonalist doğasına uygun tek sistem olarak insanın insan olarak hayatta kalmasını mümkün kılması ve yönetim sisteminin adalet olmasıdır. Kapitalizmin refah ve zenginlik yarattığı doğrudur ancak bu sadece ikincil bir sonuç yani kapitalizmin yan ürünüdür.

Öyle ki, kapitalizmin yirminci yüzyılda yaşadığı gerilemeden kapitalizm karşıtları yerine bu sistemi ahlak/adalet temelinde değil, etkinlik/fayda/refah temelinde savunan liberalizm taraftarlarını sorumlu tutması biraz da bu yüzdendir. Rand 'ın kapitalizm savunusunun faydacı sonuçsalcı bir zemin yerine ahlak ve adalet temelinde yükselmesi sosyal teorisinde liberteryen unsurların bir sonucu olarak algılanabilir.

Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 53 - Liberte)Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 53 - Liberte)
eren bağlar 
18 Ağu 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · 10/10 puan

Rothbard ve Ahlak
Zira Rothbard 'a göre bir kimsenin desteklediği belirli bir ahlak eylemini dikkate almayan ona saygı göstermeyen bir moralite kavramının hiçbir anlamı yoktur. Eğer bir kimse ahlaki eylemleri olduğu kadar gayri ahlaki eylemleri de yapma özgürlüğünden yoksunsa, ahlaki eylemler yapması icbar ediliyorsa, bu durumda o kimsenin ahlaklı olma şansı elinden alınmakta, böylece insanın farklı alternatifleri muhakeme etmesine, arzu ettiği hedeflerine varmasına ve kendi fikrini oluşturmasına izin verilmemektedir. Düşünürün açıkça ifade ettiği gibi "insan için tek ahlaki olan müdahaleden masun olarak kendi tercihlerine göre karar almak ve eylemde bulunmaktır. Özgürlüğün insan doğasının ahlaki bir gereği olması da bu yüzdendir."

Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 95 - Liberte)Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 95 - Liberte)
eren bağlar 
18 Ağu 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · 10/10 puan

Rothbard: İnsan Doğasının Yasaları
İnsan bireysel olarak düşünebilen hissedebilen ve kıyaslama yapabilen ve harekete geçebilen bir varlık olduğundan hayatta kalması ve inşikaf edebilmesi için öğrenmede tercihte bulunmakta ve yeteneklerini geliştirmekte ayrıca kendi bilgi ve değerlerine göre hareket etmede özgür olmalıdır.

Bu insan doğasının vazgeçilmez yolu olup bu sürece zor/cebir kullanarak yapılacak müdahaleler insan doğasına karşı gelmek demektir. Kısaca insanın öğrenmesine tercihlerine zorla yapılacak bir müdahale, esasında insani olmayan bir eylem olması nedeniyle insan ihtiyaçlarının doğal yasalarının ihlali demektir.

Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 87 - Liberte)Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 87 - Liberte)
eren bağlar 
19 Ağu 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · 10/10 puan

Rothbard vs. Hayek
Toplumsal yaşamda cebrin kaçınılmazlığını kabul eden ve bu nedenle genel davranış kurallarının gerekliliğine inanan Hayek, bu kuralları uygulayacak ve bireysel hak ve özgürlük ihlallerini engelleyecek bir kurum olarak devletin gerekliliği sonucuna ulaşır. Rothbard ile Hayek 'in ayrıldıkları asıl nokta budur. Rothbard, Hayek gibi klasik liberallerin öngörüsünde olduğu gibi insanlık tarihinin hiçbir döneminde insan hak ve özgürlüklerini korumak amacıyla devlet diye bir kurum oluşturulmadığını, saldırgan müdahale ve işgaller kullnarak bu güç tekelinin elde edildiğini öne sürer.

Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 141 - Liberte)Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 141 - Liberte)
eren bağlar 
20 Ağu 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · 10/10 puan

Rothbard ve insanın unique doğası
Ekonomik eşitsizliğin kökenini insan doğasında arayan Rothbard, insanoğlunun diğer canlı türlerine nisbetle sahip olduğu en önemli hasletlerden biri olarak, her birinin diğerlerinden farklı ve biricik (unique) olmasını gösterir. Bu yüzden insanlar birbirinin yerine ikame edilemezler. Ona göre, "aralarında her ne ortak özellik ve benzerlik olursa olsun bizleri bir insan eylemini veya niteliğini onurlandırmaya, taltif etmeye veya araştırmaya iten onların farklılığıdır."

Esasında Rothbard için insanoğlunun doğal olarak biricikliği yani insanların birbirinden farklılığı o kadar önemlidir ki eğer bu evrensel bir hakikat olmasaydı bireysel özgürlüğe yönelik argümanlar da çok zayıflardı. O meşhur sözünde ifade ettiği gibi:

"Eğer insanlar karıncalar gibi birbirinin yerine ikame olabilselerdi/birbirleriyle benzer olsalardı, herkesin zihin kapasitesi, yetenekleri ve kişiliğini geliştirecek fırsatların arttırılmasını kim dert ederdi ki."

Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 221 - Liberte)Murray N. Rothbard, Ahmet Taner (Sayfa 221 - Liberte)