Jonathan Haidt’in Mutluluk Varsayımı adlı kitabı, mutluluğu ulaşılması gereken bir hedef gibi sunmamış; aksine, onun neden bu kadar karmaşık, çelişkili ve bazen de kırılgan olduğunu anlatmış. Kişisel gelişim kitaplarının sıkça başvurduğu “pozitif düşün, mutlu ol” yaklaşımının dışına çıkarak okuru daha gerçekçi bir sorgulamaya davet etmiş. Haidt’in temel savı, insan zihninin tek parça olmadığıdır. Akıl ve duygu, mantık ve içgüdü çoğu zaman uyum içinde değil, çekişme hâlindedir. Yazar bunu “fil ve fil sürücüsü” metaforuyla açıklamış. Fil, duygularımızı; sürücü ise aklı temsil eder. İnsan kendini çoğu zaman mantıklı kararlar alan biri olarak görse de yönü belirleyen genellikle duygulardır. Bu bakış açısı, insanın neden bildiği hâlde aynı hataları tekrarladığını anlamlandırmaya yardımcı olmuş. Kitap, Antik Yunan felsefesinden Budizm’e, modern psikolojiden nörobilime kadar uzanan geniş bir çerçeve sunmuş. Ancak bu çeşitlilik okuru yormamış, Haidt akademik bilgileri gündelik hayatla ilişkilendirerek aktarmış. Bu sayede kitap, yalnızca bilgi veren değil, okuru düşünmeye zorlayan bir yapıya bürünmüş. Kitap boyunca şu düşünce sık sık kendini hissettiriyor: Mutluluk, sürekli iyi hissetmek değildir. Hayatın içinde acı, kayıp, hayal kırıklığı varken kesintisiz bir mutluluk mümkün değildir zaten. Haidt, tam da bu noktada okura dürüst davranmış. “Hep mutlu olmalısın” baskısını kırıyor. İnsan olmanın biraz da eksik, biraz da dağınık olmak olduğunu kabul ettiriyor Mutluluk Varsayımı’nı özel kılan şeylerden biri de şu: Okura yukarıdan bakmıyor. “Böyle yaparsan mutlu olursun” demiyor. Daha çok “İnsan böyle çalışıyor, sen de böylesin” diyor. Bu yaklaşım insanı yargılanmış hissettirmiyor; aksine anlaşılmış hissettiriyor. Bazen bir kitabın insana verebileceği en büyük şey de

Mutluluk VarsayımıJonathan Haidt · Diyojen Yayıncılık · 202512 okunma

Reklam

Yazar Hakkında

Jonathan HaidtYazar · 2 kitap

Jonathan David Haidt (19 Ekim 1963 doğumlu "hite" olarak telaffuz edilir), Amerikan sosyal psikoloğu ve New York Üniversitesi Stern School of Business'da Etik Liderlik Profesörüdür. Akademik uzmanlığı ahlakın psikolojisi ve ahlaki duyguları içerir. Haidt iki kitabın yazarları: The Happiness Hiposu: Eski Zekada Modern Hakikat Bulma ve Doğruluk: İyi Niçin İyi İnsanlar New York Times'ın en çok satan kişi haline geldiği Politika ve Din (2012) ile bölünür. Foreign Policy dergisi tarafından [3] ve Prospect dergisinin "en iyi dünya düşünürlerinden" biri tarafından "en iyi küresel düşünürlerden" biri olarak seçildi. Haidt, New York'ta dünyaya geldi ve New York'taki Scarsdale'de liberal bir Yahudi ailenin yanında yetişti. 1985 yılında Yale Üniversitesi'nden felsefe bölümünden BA, 1992 yılında Pennsylvania Üniversitesi'nde psikoloji doktorasını yaptı. Daha sonra Chicago Üniversitesi'nde kültür doktorasını post-doktora üyesi olarak okudu. Yöneticileri Jonathan Baron ve Alan Fiske (Pennsylvania Üniversitesi'nde) ve kültürel antropolog Richard Shweder (Chicago Üniversitesi) idi. Haidt, doktora sonrası randevusu sırasında Hindistan'ın Orissa kentinde ahlak üzerine yapılan üç aylık araştırmayı finanse eden bir Fulbright bursu kazandı. 1995'te Haidt, Virginia Üniversitesi'nde asistan olarak görev yaptı ve burada 2011 yılına kadar çalışmış ve Virginia Valisi tarafından verilen eyalet çapında bir ödül de olmak üzere öğretim için dört ödül kazanmıştır. 1999'da, Haidt olumlu ahlaki duygular üzerine çalışarak pozitif psikolojinin yeni alanında faaliyete geçti. Bu çalışma, 2003'te Flourishing başlıklı ve sonra 2006'da The Happiness Hypothesis başlıklı bir derlemenin yayınlanmasına yol açtı. Happiness Hypothesis, zihnin küçük bir sürücü (bilinçli akıl yürütme) gibi parçalara ayrıldığı yaygın olarak alıntılanan metaforu tanıttı; Çok büyük filler üzerinde (otomatik ve sezgisel süreçler). 2004'te Haidt, ideolojinin psikolojik temelleri üzerine araştırma yaparak politik araştırmaya ahlaki psikoloji uygulamaya başladı. Bu çalışma, The Righteous Mind 2012'de yayınlanmasına yol açtı. Haidt 2007-2008 akademik yılını Princeton Üniversitesi'nde Laurance S. Rockefeller Sayın Öğretmenlik Misafir Profesörü olarak geçirdi. 2011'de Haidt New York Üniversitesi Stern School of Business'a geçti. Haidt'in şu anki araştırması ahlaki psikolojiyi iş ahlakına uygular. 2013'te Etik Sistemler'i kurdu; kar amacı gütmeyen ve şirketlerin etik konusunda akademik araştırmalar yapmak için özel olarak hazırlanmış bir işbirliği. Ayrıca, daha büyük siyasal hoşgörüyü artırmak ve sosyal psikoloji ve diğer sosyal bilimlerdeki ideolojik çeşitliliği arttırmak için çaba harcıyor. Haidt, 2019'da yayınlanacak kapitalizm üzerine bir kitap yazıyor. Haidt, Heterodox Akademisinin kurucularıdır. Haidt halen, yolsuzluk yanlısı bir yolsuzlukla mücadele örgütü olan RepresentativeUs Danışma Konseyi'nde görev yapmaktadır.