Gogol'un Palto'sunu okurken bir cümlede durup kaldım:
“HEPSİ PETERSBURG HAVASI YÜZÜNDEN.”
İlk bakışta sıradan bir açıklama gibi. Bence Rus edebiyatının bütün karanlığı bu cümlede gizli.
Petersburg hikâyelerinde insanlar hep yalnızdır, yoksul ve yoksundur. Ezilirler, içlerine çekilir, görünmez olurlar.Yavaş yavaş kapanır, bazen deliliğin eşiğine kadar sürüklenirler.
Küçük memurlar, dar odalar, soğuk sokaklar... İnsan yavaş yavaş kendi hayatının kenarına itilir.
Rivayete göre Dostoyevski de; "Hepimiz Gogol'un paltosundan çıktık." diye bu sebepten söylemiş olmalı.
Çünkü Palto sadece kendi halinde bir memurun hikâyesi değil. İnsanın fark edilme arzusunun ve sessizce ezilişinin hikâyesidir.
Bazen bir şehir insanın kaderini yazmaz. Ama onun nasıl yalnızlaşacağını öğretir.
Ve Petersburg... bataklık üzerine kurulmuş insanı da bu bataklığın dibine çeken sisli soğuk, karanlık hayalet bir şehir...
İnsan ruhunun en kasvetli, en karanlık sokakları gibi...
PaltoNikolay Gogol
Okumam gereken kitapların sayısı hızla artarken, arada dönüp eski okuduklarımı tekrar okumaya da vakit ayırıyorum. Bu kitap da eski bir dost benim için.
Gogol, Palto adlı hikayesini 1842 yılında Çarlık Rusya döneminde yazmıştır. Silik ama çalışkan dokuzuncu sınıf memur Akaki Akakiyeviç'in hikâyesinin anlatıldığı bu öykü, o zamanın şatafatını anlatan süslü cümlelerle bezenmiş hikayelerden çok farklı, sade ve gerçekçi bir dille yazıldığı için o dönemin Rusya’sında çok eleştirilmiştir. Fakat her değişimin sancılı bir başlangıcı olduğu gibi güzel sonuçları da vardır. Bu hikayeden bir çok yazar etkilenmiş, ve öğrenmiştir. Dostoyevski’nin meşhur “Hepimiz Gogol’un Palto'sundan çıktık.” lafı da buna güzel bir örnektir. Özetle okuyacağınız bu kısa öykü Rus ve dünya edebiyatında çok önemli bir yere sahiptir, ve muhakkak okunması gereken eserlerden biridir. Keyifli okumalar dilerim. Palto
Palto soğuk bir günde tek solukta okunabilecek ve değer yargılarınızı gözden geçirtebilecek bir hikaye. Bazen üşür insan bense bazen üşümek isterdim mesela.. Sanırım nasıl üşüdüğü de önemli insanın...