Yazar:
Platon (Eflatun)
Çevirmen:
Sabri Esat Siyavuşgil
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 36 dk.
Sayfa Sayısı:
127
İlk Yayın Tarihi:
1997
Yayınevi:
Cumhuriyet Gazetesi Dünya Klasikleri Dizisi ; 9
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Philebos
294 okunmaSay Yayınları · Mart 2013 · 120 s.
Philebos
54 okunmaCumhuriyet Gazetesi Dünya Klasikleri Dizisi ; 9 · · 127 s.
Philebos
23 okunmaMilli Eğitim Bakanlığı Yayınları · 1997 · 130 s.
Haz ve Bilgelik Diyalogları
14 okunmaArya Yayınevi · 2015 · 140 s.
Philebos
8 okunmaFol Yayınevi · 2023 · 408 s.
Philebos
1 okunmaKarınca Yayınları · · 118 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Haz (hedonizm) ile akıl (bilgelik) arasındaki tartışmayı merkeze alan bu diyalog, köleci Atina toplumunun üst sınıflarının ahlaki bunalımlarına verilmiş idealist bir yanıttır. Platon, duyusal dünyayı ve bedensel hazları (maddi olanı) aşağılayarak, "iyi" kavramını tamamen soyut, akılsal ve idealist bir kategoriye hapseder. Bu yaklaşım, maddi üretimle uğraşan kölelerin ve emekçilerin dünyasını değersizleştiren, zihinsel emeği yücelten sınıfsal bir ideolojinin felsefi dışavurumudur. Marksizmin reddettiği bedeni ve maddeyi küçümseyen metafizik düşüncenin yapıtaşlarından biridir.
9/10
2018 10. kitabı
Platon,düşünce tarihinin en önemli ve etkili filozoflarından biridir.Akademia okulu ile felsefenin kurumsallaşmasına vesile olduğu gibi; yazılı geleneğin oluşmasına da katkıda bulunmuş.
İdealist felsefeyi başlatıp,Ortaçağ felsefesine ve İslam düşünce dünyasına da çok etki eden Platon, hocası Sokratesin ruh ve düşünce dünyasına etkileriyle, ilk büyük felsefi sistemi inşa etmiştir.
Philebos'da, Platon'un "iyi hayatın ne olduğu" meselesini ayrıntılı bir biçimde ele aldığı diyaloğudur.
Karşı çıktığı hazcılığı bir kez daha gündeme getirir. Hazzı ve hazzın iyi bir hayatın belirleyici veya önemli bir dinamiği olup olmayacağı konusunu derinlemesine tartışırlar.
Haz, sadece fiziksel eksikliklerin giderilmesi değildir aynı zamanda ruhu zenginleştiren ve entelektüel açıdan yetkinlik sağlayan,zeka ve bilgelikle anlam kazanan bir olgudur.
Philebos, Platon'un daha gerçekçi görüşlere sahip olduğu yaşlılık dönemine aittir.
Bu haftanın son diyaloğu Philebos oldu. Yaklaşık 85 sayfalık bir diyalog. Konusu ise haz dolu bir yaşam mı yoksa bilgelikle yaşanan bir yaşam mı daha iyidir? Konuşmacılar, Sokrates, Philebos ve Protarkhos. Philebos, daha çok izleyici konumunda. Sokrates göre iyi yaşamda bilgelik, Protarkhos ve Philebos'a göre de haz ön planda. Diyalektik yöntemle önce hazları, sonra bilgiyi, zekayı ve hafızayı son olarak da iyilik, güzellik ve ölçü kavramları ele alınıp inceleniyor. En sonunda iyi bir yaşamın bilgelik dolu bir yaşam olduğuna karar veriliyor. Haz dolu bir yaşamın, ne iyilikle ne güzellikle ne de ölçüyle ilgisi olmadığına karar veriliyor. Bu diyaloğun, Platon'un yaşlılık dönemi eserlerinden biri olduğu düşünülüyor. Her ne kadar konuşan Sokrates olsa da tamamen Platon'un fikirleri aktarılıyor.
EflatunEdebiyat
Antik Yunan filozofu Platon' un geç dönemlerinde yazdığı eseri olan Philebos, Sokrates ve Protarkhos arasında geçen diyalogla iyi yaşam için gereklerin neler olduğunu tartışırlar. Devlet adlı eserinden sonraki diyalog içeren diğer eseridir. Soru cevaplarla ilerler.
Eserde haz ve hazzın iyi bir yaşam için tek başına belirleyici olmadığını; bilgelik, akıl, diyalektik ve mantık ile birleşmeden bir anlam ifade etmeyeceği savını ileri sürer.
Kitap aynı zamanda epikürizmin temellendirildiği eserlerden biridir.
Haz mı yoksa bilgelik mi diye çıktığımız yolda, her ikisinin kendi başına salt yeterli olmadığı sonucuna varıyoruz. Daha sonra 3 ilke koyuyoruz, ölçü, güzellik, gerçeklik, haz mı yoksa bilgelik mi bunlara yakın sorusuna bilgelik diyoruz. En sonunda sonuca ulaşıyoruz. Tekrar okuyacağım müthiş bir eser
Sokrates ve Protarkhos arasında geçen diyaloglarda haz duygusunun ne olduğu tartışılır.
''Haz,beden olarak acı çekmemek,ruhsal olarak da hiçbir huzursuzluk duymamaktır.Boş zevk ve korkulardan kurtulan insan özgür olacaktır.''
-Epikuros
İyi Bir Hayat Nedir? HAZ diyor yazar. Bilmem, katılır mısınız? Katılacaksınız, desem çok mu sert çıkmış olurum. Şöyle diyeyim o zaman. Bedensel olarak acı çekmemek ve ruhsal olarak huzursuz olmamak, HAZ kelimesinin tanımlamasıdır. Yahu bu tam olarak aradığımız şey değilse nedir?
Kitapta HAZ ve BİLGELİK üzerine ilerleyen tartışma da aslında bir final olmadan sonlanıyor ama bence sevilen, bize zarar vermeyen, ufkumuzu açan ve bizi rahatlatan tüm bu hazlar; bilgelik ile beraber yürüyebilir. Din ve Bilim gibi. Birbirinden ayırmaya ne kadar uğraşılırsa uğraşılsın, ayrılmaz olduğunu bilirsiniz. Bu da öyle benim için.
Zaten çok yoğun duygusal dönemden geçiyorum, kelimelere dökeceksem gizli kitabıma dökmeliyim. İyi okumalar dilerim..
Sokrates’in haz,bilgelik,iyilik,zeka ve ölçülülük kavramlarının hangisinin daha üstün olduğuna yönelik mantık yürütmesini içeren eser.
Çeviride seçilen kimi terimler zaman zaman anlamayı zorlaştırsa da felsefî eserlerin birçoğunda felsefenin kendine has kavramları kullanıldığı için bu durum olağan karşılanabilir.
İkna ve mantık yürütme metodunun güzel bir örneği…
Buna göre iyi hayat, insan kaçınılmaz olarak bir beden ile ruhtan meydana geldiğine ve beden de iyi hayat sürmenin zorunlu bir aracı olduğuna göre, gerekli birtakım karma hazlar ile entelektüel hazlardan ve çok daha önemlisi, başta adaletin dogası olmak üzere, birtakım soyut gerçekliklerin ve Ideaların diyalektik bilgisinden meydana gelecektir. Fakat her sey bundan ibaret degildir. Söz konusu hayat, haz ile bilgiden oluşan karma bir hayat olduğundan, bu karma ya da sentezin mahiyetini belirleyecek, onu herkes için istenir bir hayat haline getirecek ölçü ya da orana ihtiyaç duyulur. Bu ölçü de Platon'un ifadesiyle iyiliği oran ve güzellikle tamamlavacak bir ölcü olmak durumundadır. Insann sahip olmasi gereken bes şeyden, bilgiyi, hazzı, güzellik ve iyiligi tamamlayacak bir şey olarak sonuncu unsur, gerçekliktir. Yani, bütün bu unsurlardan meydana gelen karma hayatın uygun koşullarda hayata geçirilmesidir.
Yazar Hakkında
Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu
Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.
Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.
Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu:
- Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor.
- Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor.
- Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.
